97 năm Báo Lao Động hành trình lịch sử

Đồng hành cùng những dấu mốc lịch sử của dân tộc

Ngay từ khi ra đời, Báo Lao Động đã xác lập sứ mệnh đặc biệt, trở thành tiếng nói của giai cấp công nhân, của người lao động và của cách mạng Việt Nam. Từ những số báo in bí mật trong phong trào đấu tranh cách mạng, đến những trang báo công khai sau Cách mạng Tháng Tám, rồi suốt hai cuộc kháng chiến, thời kỳ đổi mới và hội nhập, tờ báo luôn mang hơi thở của thời đại, phản ánh trung thực cuộc sống lao động sản xuất, cổ vũ tinh thần yêu nước và khơi dậy khát vọng phát triển của dân tộc.

Nhìn lại lịch sử gần một thế kỷ của Báo Lao Động cũng chính là nhìn lại những dấu mốc lớn của cách mạng Việt Nam trong gần một thế kỷ qua. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Báo Lao Động nhanh chóng ra công khai tại số 51 Hàng Bồ, Hà Nội. Chính tại ngôi nhà số 51 Hàng Bồ, nhiều cán bộ, phóng viên sau này trở thành những tên tuổi lớn của văn hóa, báo chí cách mạng. Trong đó có nhạc sĩ Văn Cao - tác giả Quốc ca. Khoảng thời gian làm Báo Lao Động, gần gũi bên những người công nhân, đã có những ảnh hưởng tới sự nghiệp sáng tác của ông, trong đó có sự ra đời của bài hát “Công nhân Việt Nam”. Ông từng kể rằng “vừa viết bài, viết truyện, vừa trông nom việc ấn loát. Nhà in ở tầng một. Trên gác bàn việc xong là tôi xuống ngay với anh em công nhân. Và suốt ngày, thậm chí suốt đêm ở đó luôn… Và chính trong không khí đó, không khí gần gũi bên các người thợ in mà tôi đã sáng tác được bài Công nhân Việt Nam” [1].

Chỉ chưa đầy hai tháng sau ngày giành chính quyền, ngày 18.10.1945, số Báo Lao Động công khai đầu tiên được phát hành nhằm phục vụ Hội nghị đại biểu Công nhân cứu quốc miền Bắc Việt Nam tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Từ đây, Báo Lao Động bước vào một chương mới cùng đất nước độc lập. Những trang báo thời kỳ ấy không chỉ phản ánh không khí cách mạng sôi sục mà còn trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn công nhân và nhân dân tham gia xây dựng chính quyền cách mạng non trẻ.

Trang 1 và trang 2 Báo Lao Động số 13, ngày 18.10.1945 đăng tải bài viết tường thuật về sự kiện “Đại biểu Công nhân toàn thành Hoàng Diệu yết kiến Hồ Chủ tịch” ngày 9.10.1945 tại Dinh Chính phủ. Báo đăng tải những chỉ đạo cụ thể của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nhiệm vụ của công nhân trước Tổng tuyển cử (1946). Bài báo dẫn lời Bác căn dặn: “Công nhân cũng như các tầng lớp khác, phải chọn người đại biểu xứng đáng; phải cân nhắc kỹ càng xem đưa người này ra dân chúng sẽ lợi gì và đưa người kia ra dân chúng sẽ thiệt gì…”. Những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với công nhân được chuyển tải trên mặt báo đã trở thành "cẩm nang" giản dị nhưng sâu sắc cho những cử tri đầu tiên của nước Việt Nam mới. Trong cuốn Lịch sử Báo Lao Động cũng ghi lại: "Giở lại những trang Báo Lao Động đầu tiên ra công khai sau Cách mạng Tháng Tám, ta sẽ thấy hiện lên rất sinh động cuộc sống của giai cấp công nhân nước ta, thái độ trước những vấn đề thời sự, những cuộc vận động bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ… Báo cổ động bầu cử Quốc hội ngày 6.1.1946, vận động bầu cho các đại biểu công nhân đầu tiên của nước ta vào cơ quan cao nhất của đất nước”.

Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Báo Lao Động tiếp tục là tiếng nói cổ vũ phong trào thi đua yêu nước, động viên công nhân, lao động, các tầng lớp nhân dân thi đua lao động sản xuất, phục vụ tiền tuyến. Trong những năm kháng chiến, Báo Lao Động còn vinh dự nhận được sự quan tâm đặc biệt của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bức thư Người gửi Báo Lao Động Xuân Canh Dần năm 1950 có đoạn viết: “Công nhân Việt Nam cần phải xung phong trong mọi công việc kháng chiến, kiến quốc. Đánh tan thực dân, giải phóng dân tộc, tranh giành lại thống nhất và độc lập, xây dựng một nước Việt Nam dân chủ mới - tức là tranh đấu cho hòa bình và dân chủ thế giới” [2]. Bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Báo Lao Động không chỉ là nguồn động viên to lớn đối với những người làm báo mà còn trở thành lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm của báo chí cách mạng đối với nhân dân và sự nghiệp cách mạng.

Sau ngày đất nước thống nhất, tờ báo đồng hành cùng công cuộc khôi phục kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội, rồi bước vào thời kỳ đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Giữ trọn sứ mệnh của tờ báo cách mạng

Điều làm nên bản sắc riêng của Báo Lao Động suốt gần một thế kỷ chính là sự gắn bó máu thịt với người lao động. Từ những ngày đầu là cơ quan ngôn luận của Tổng Công hội Đỏ, đến nay là cơ quan của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Báo Lao Động luôn giữ vững vị thế là diễn đàn tin cậy để công nhân, người lao động gửi gắm tâm tư, nguyện vọng; đồng thời là cầu nối giữa người lao động với Đảng, Nhà nước và tổ chức Công đoàn. Báo Lao Động không chỉ làm tốt nhiệm vụ tuyên truyền các chủ trương lớn mà còn phản ánh sinh động hơi thở của phong trào công nhân từ cơ sở, tạo nên một diễn đàn dân chủ thực sự của người lao động.

Như đánh giá của ông Phạm Thế Duyệt - nguyên Ủy viên Thường vụ, Thường trực Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam, nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tờ báo đã luôn tiên phong, đi đầu trong việc phản ánh những vấn đề quyền, lợi ích chính đáng của người lao động. Tờ báo cũng phản ánh, phản biện về những chính sách, góp phần tháo gỡ những khó khăn cho các nhà quản lý, cho các doanh nghiệp, cho các doanh nhân ở các thành phần kinh tế… với những thông tin khách quan, đa chiều.

Gần một thế kỷ nhìn lại, điều đáng quý nhất không chỉ nằm ở tuổi đời của tờ báo, mà ở sự bền bỉ của một giá trị cốt lõi. Công nghệ có thể thay đổi, phương thức làm báo có thể đổi mới, nhưng sợi chỉ đỏ xuyên suốt lịch sử Báo Lao Động vẫn là luôn đứng về phía người lao động, đồng hành cùng những vấn đề lớn của đất nước và góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và tổ chức Công đoàn.

Qua từng giai đoạn lịch sử, từ những trang báo in typo đơn sắc đến những ấn phẩm nhiều màu, rồi báo điện tử, video, podcast và các nền tảng đa phương tiện hôm nay, hình thức làm báo thay đổi nhưng sứ mệnh của Báo Lao Động vẫn nhất quán: Phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, đồng hành cùng người lao động. Ngày nay, công nghệ làm báo có nhiều đổi thay, song điều quan trọng nhất vẫn không thay đổi. Đó là bản lĩnh chính trị, tính chiến đấu, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của người làm báo cách mạng.

Từ ngõ Thông Phong mùa thu năm 1929 đến tòa soạn hội tụ hôm nay đã ghi dấu vào lịch sử hành trình 97 năm đầy tự hào. Và cũng chính từ hành trình lịch sử ấy, Báo Lao Động đang tiếp tục viết những trang mới - những trang báo của đổi mới, sáng tạo, trách nhiệm và khát vọng vươn lên cùng dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới.

----

Tài liệu tham khảo [1] Lịch sử 95 năm Báo Lao Động, Nhà xuất bản Lao Động, Hà Nội, 2024, tr 53, 54.

[2] Hồ Chí Minh toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tr 319

Xem bản gốc tại đây