Nhà ở xã hội, nơi gửi con, lo mất việc vì AI... là những tâm tư của công nhân Đà Nẵng

Sáng 9.5, tại Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng, hơn 300 đoàn viên, công nhân, lao động đại diện cho hơn 220.000 đoàn viên tại 1.776 công đoàn cơ sở trên địa bàn tham dự hội nghị tiếp xúc, đối thoại giữa Đoàn đại biểu Quốc hội, Chủ tịch UBND thành phố với đoàn viên công đoàn, người lao động năm 2026.

Trong bối cảnh Đà Nẵng và Quảng Nam sau sáp nhập đang mở ra không gian phát triển mới, các kiến nghị của cử tri công nhân không chỉ phản ánh khó khăn trước mắt, mà còn đặt ra yêu cầu về một hệ thống chính sách an sinh đủ rộng, đủ gần và đủ thực chất với người lao động.

Vấn đề được nhiều công nhân nhắc đến là nhà ở.

Chị Phan Thị Kim Oanh, công nhân Công ty TNHH Mabuchi Motor Đà Nẵng, cho biết dù thành phố đã triển khai các dự án nhà ở xã hội, nhưng giá bán và giá thuê vẫn vượt quá khả năng của phần lớn công nhân. Với thu nhập khoảng 6-8 triệu đồng/tháng, sau khi chi trả sinh hoạt, nuôi con nhỏ, số tiền tích lũy còn lại rất ít. Nhiều người lao động mong “chạm tay vào chìa khóa” căn nhà mơ ước, nhưng vẫn bị chặn lại bởi áp lực tài chính và thủ tục hồ sơ phức tạp.

Từ ngành du lịch, anh Nguyễn Văn Hải, Công ty CP Khu du lịch Bắc Mỹ An, phản ánh nhiều lao động đã nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội nhiều đợt nhưng không được vì số lượng đăng ký quá đông. Người lao động kiến nghị thành phố có giải pháp tăng nhanh quỹ nhà ở, đồng thời nghiên cứu phân bổ chỉ tiêu theo nhóm ngành nghề, tránh tình trạng bốc thăm đại trà khiến nhiều người phải chờ đợi trong vô vọng.

Không chỉ nhà ở xã hội, câu chuyện nhà trọ công nhân cũng được đặt ra gay gắt.

Chị Nguyễn Thị Thanh Long, Công ty TNHH Keyhinge Toys Việt Nam, phản ánh nhiều khu trọ xuống cấp, chật hẹp, điện nước mất an toàn, nguy cơ cháy nổ thường trực. Công nhân mong thành phố ban hành bộ tiêu chuẩn nhà trọ, hỗ trợ chủ nhà trọ vay vốn cải tạo hạ tầng, ổn định giá thuê, đồng thời có chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà, điện nước cho lao động khó khăn.

Sau sáp nhập, bài toán an sinh với lao động nhập cư càng cần được nhìn nhận đầy đủ hơn.

Chị Nguyễn Thị Hòa, Công ty TNHH Morito Đà Nẵng, nêu thực tế một số chính sách vay vốn mua nhà, sửa nhà, cho con học, chữa bệnh chưa mở tới lao động ngoại tỉnh, dù họ là đoàn viên công đoàn và đang làm việc, đóng góp tại Đà Nẵng. Kiến nghị này đặt ra câu hỏi: chính sách an sinh nên dựa vào nơi đăng ký hộ khẩu hay dựa vào quá trình lao động, gắn bó và đóng góp thực tế?

Ông Lê Bản Thiện, Công ty giày Rieker Việt Nam tại Khu công nghiệp Điện Nam - Điện Ngọc, cho biết doanh nghiệp có hơn 13.000 lao động, trong đó hơn 90% là nữ, phần lớn đang nuôi con nhỏ. Điều khiến công nhân lo nhất mỗi sáng không chỉ là ca làm, mà là gửi con ở đâu. Người lao động kiến nghị xây dựng thêm nhà trẻ, trường học, khu sinh hoạt văn hóa ngay gần khu công nghiệp với chi phí phù hợp.

Đáng chú ý, người lao động cũng nêu những vấn đề mang tính dài hạn. Công nhân ngành dệt may lo robot, AI sẽ thay thế lao động phổ thông nếu không có chương trình đào tạo lại, nâng kỹ năng, hỗ trợ chuyển đổi nghề. Cán bộ công đoàn cơ sở băn khoăn về cơ chế bảo vệ khi họ vẫn hưởng lương từ doanh nghiệp. Người lao động đặt vấn đề lập quỹ bảo đảm quyền lợi để ứng trước lương, trợ cấp thôi việc khi doanh nghiệp phá sản, chủ bỏ trốn; xử lý nghiêm tình trạng nợ bảo hiểm xã hội kéo dài làm treo quyền lợi của công nhân.

Phát biểu tại hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh - với vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động, tổ chức Công đoàn phải bám sát cơ sở, không để kiến nghị chính đáng của công nhân bị bỏ ngỏ.

Ở cương vị đại biểu Quốc hội, những vấn đề công nhân nêu cũng là cơ sở quan trọng để phản ánh tới nghị trường, góp phần hoàn thiện chính sách về lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm, nhà ở và an sinh xã hội.

Xem bản gốc tại đây