Khuyến khích phụ nữ tham gia các lĩnh vực công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn

Ngày 17.6, tại Trung tâm thảo luận số 2, Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, dưới sự chủ trì của Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam Nguyễn Thị Minh Hương và Phó trưởng Ban Thường trực Ban Công tác Phụ nữ, Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Kim Dung, các đại biểu tập trung thảo luận về Chuyên đề "Xây dựng người phụ nữ Việt Nam thời đại mới, góp phần phát triển văn hóa và con người Việt Nam".

Tạo điều kiện để phụ nữ phát huy tối đa năng lực

Thảo luận về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, bà Nguyễn Thị Quyên Thanh - Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo - nhấn mạnh, những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, công tác bình đẳng giới và phát triển phụ nữ đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, vẫn còn một số thách thức.

Thứ nhất, phụ nữ vẫn chưa tham gia tương xứng với tiềm năng trong các lĩnh vực dẫn dắt tương lai như khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và đổi mới sáng tạo. Trong khi đây lại là những lĩnh vực quyết định năng lực cạnh tranh của quốc gia trong những thập niên tới.

Thứ hai, nguồn nhân lực nữ trình độ cao chưa được phát huy đầy đủ. Tỉ lệ nữ tham gia nghiên cứu khoa học, lãnh đạo các nhóm nghiên cứu, giữ các vị trí quản lý cấp cao còn khiêm tốn.

Thứ ba, khoảng cách cơ hội giữa các vùng miền vẫn còn tồn tại. Trẻ em gái ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận giáo dục chất lượng, ngoại ngữ, kỹ năng số và định hướng nghề nghiệp.

Thứ tư, định kiến giới tuy đã giảm nhưng vẫn là rào cản vô hình ảnh hưởng đến lựa chọn nghề nghiệp, cơ hội phát triển và sự tự tin của nhiều phụ nữ và trẻ em gái.

Những vấn đề trên cho thấy mục tiêu hôm nay không chỉ là bảo đảm quyền được học tập của phụ nữ, mà phải tạo điều kiện để phụ nữ phát huy tối đa năng lực, tham gia bình đẳng vào những lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng cao nhất của nền kinh tế và giữ vai trò ngày càng quan trọng trong tiến trình phát triển đất nước.

Theo đó, đại diện ngành giáo dục đề xuất: Tiếp tục đưa bình đẳng giới trở thành nội dung xuyên suốt trong chiến lược phát triển giáo dục và phát triển nguồn nhân lực quốc gia; bảo đảm mọi phụ nữ và trẻ em gái đều có cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng, học tập suốt đời và phát triển toàn diện.

Đồng thời tạo đột phá trong phát triển nữ sinh và nữ trí thức ở các lĩnh vực STEM. Đẩy mạnh giáo dục STEM từ phổ thông; xây dựng các chương trình hỗ trợ, học bổng, cố vấn nghề nghiệp; khuyến khích phụ nữ tham gia các lĩnh vực công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Cùng với đó, cần tạo điều kiện để phụ nữ tham gia vào các vị trí hoạch định chính sách, quản trị đại học, lãnh đạo nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và quản trị quốc gia. Đây chính là điều kiện để phụ nữ thực sự trở thành lực lượng tiên phong trong sự nghiệp phát triển đất nước...

Tăng cường giáo dục STEM cho trẻ em gái ngay từ bậc phổ thông

Đồng quan điểm và nhận định bức tranh tổng thể nhân lực nữ trong lĩnh vực STEM, GS.TS. Lê Thị Thanh Nhàn - nghiên cứu viên cao cấp, Viện Toán học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam - cho rằng, hiện nay, phụ nữ chỉ chiếm khoảng 37% lực lượng lao động STEM. Nhìn sâu hơn vào cơ cấu nguồn nhân lực, khoảng cách giới vẫn hiện hữu rõ rệt thông qua xu hướng sụt giảm nghiêm trọng của tỉ lệ nữ giới khi đi sâu vào các bậc học cao hơn, các vị trí lãnh đạo, quản lý khoa học công nghệ hoặc hoạch định chính sách cấp chiến lược.

Thực tế tại các cơ sở giáo dục đại học và cao đẳng, tỉ lệ người học lựa chọn lĩnh vực STEM nhìn chung còn thấp, đặc biệt là nguồn tuyển nữ sinh trong các khối ngành công nghệ lõi và kỹ thuật chuyên sâu như trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và bán dẫn.

Theo đó, GS.TS. Lê Thị Thanh Nhàn đề xuất cần tăng cường giáo dục STEM cho trẻ em gái ngay từ bậc phổ thông; đặc biệt chú trọng đầu tư nguồn lực và thiết bị công nghệ cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số để xóa bỏ khoảng cách tiếp cận. Đồng thời cần xây dựng mạng lưới cố vấn nữ STEM trên phạm vi toàn quốc, kết nối các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nhân nữ với học sinh, sinh viên và nhà nghiên cứu trẻ nhằm xóa bỏ định kiến giới, truyền cảm hứng về nghề nghiệp và những hình mẫu thành công.

Cùng với đó, cần có cơ chế phát hiện, bồi dưỡng và trọng dụng tài năng nữ trong các lĩnh vực khoa học công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học, công nghệ môi trường và năng lượng xanh. Đi cùng với đó là xây dựng môi trường nghiên cứu và làm việc thân thiện hơn với phụ nữ; tăng cường sự hiện diện của phụ nữ trong các vị trí lãnh đạo khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước...

Xem bản gốc tại đây