Quỹ Đèn Đom Đóm và hành trình lặng thầm gieo hạnh phúc

Những đốm sáng nhỏ trong hành trình lớn

Không ồn ào, không phô trương, hành trình của Quỹ Đèn Đom Đóm suốt 16 năm qua là một câu chuyện đặc biệt của sự bền bỉ và niềm tin của gần 50 thành viên. Từ năm 2009 đến nay, một nhóm bạn trẻ với chung khát vọng "làm điều tốt cho trẻ em vùng cao" đã âm thầm tạo nên những thay đổi sâu sắc ở những vùng đất khó khăn nhất.

Khởi nguồn từ nhóm "Trái tim yêu thương" - nơi tập hợp chủ yếu là các cô giáo - Quỹ ban đầu chỉ dừng lại ở việc trao quà và sửa chữa các điểm trường xuống cấp. Nhưng càng đi sâu vào thực tế, họ càng nhận ra rằng những hỗ trợ ngắn hạn không thể giải quyết tận gốc vấn đề. Điều cần thiết là những ngôi trường kiên cố, nơi học sinh có thể học tập ổn định và giáo viên có thể yên tâm bám bản.

Chị Đặng Thị Thu Thủy - Nhà sáng lập và điều hành Quỹ Đèn Đom Đóm - chia sẻ: "Nếu chỉ sửa chữa và tặng quà thì chưa phải gốc rễ. Phải làm thế nào để trẻ con thích đi học hơn, giáo viên muốn bám trường hơn - và điều đó bắt đầu từ một ngôi trường khang trang, kiên cố".

Từ suy nghĩ ấy, những công trình đầu tiên tại bản Nậm Tần Mông, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu (nay là xã Pa Tần, tỉnh Lai Châu) đã ra đời. Thay vì xây dựng lớp học tạm, Quỹ lựa chọn những công trình bền vững, đủ sức chống chọi với điều kiện thời tiết khắc nghiệt vùng cao, mát mẻ về mùa hè và ấm áp trong những ngày đông giá buốt.

Đến nay, Quỹ đã hoàn thiện 4 ngôi trường mới, triển khai hơn 30 dự án hỗ trợ học sinh trên khắp cả nước. Trong 5 năm gần đây, trọng tâm được chuyển mạnh sang xây dựng trường mầm non và tiểu học - nơi những em bé nhỏ nhất cần được chăm sóc và giữ chân đến lớp từ những bước đầu đời. Không chỉ là gạch đá, mỗi công trình còn chứa đựng tâm huyết qua những bức tranh tường sinh động, cây xanh, âm nhạc, đồ chơi, bếp ăn sạch sẽ và cả nhà công vụ cho giáo viên - những điều tưởng chừng nhỏ bé nhưng chính là sợi dây gắn kết học sinh và thầy cô với mái trường vùng cao.

Gieo hạnh phúc để gặt những ước mơ

Hạnh phúc, với Quỹ Đèn Đom Đóm, không phải là những điều lớn lao hay xa vời. Nó bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ: một con đường đến trường bớt gian nan, một lớp học đủ ấm áp vào mỗi mùa mưa nắng, một bữa cơm ngon hay đơn giản là việc một đứa trẻ khao khát đến lớp mỗi ngày.

Tại điểm trường Há Mùa Lừ, xã Sá Tổng, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên (nay là phường Mường Lay, tỉnh Điện Biên), điều kiện đi lại và học tập từng là một thách thức lớn. Ông Trần Hùng Quân - Chủ tịch UBND xã Na Sang, nguyên Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mường Chà - cho biết: "Trên điểm đó chỉ có một con đường độc đạo. Người dân và học sinh đi lại chủ yếu bằng xuồng qua lòng hồ sông Đà. Đường đến trường đã khó, vào được đến lớp lại càng vất vả hơn". Lớp học tạm bợ, xuống cấp, không đủ chống chọi với thời tiết khắc nghiệt càng làm cho việc dạy và học thêm gian nan.

"Có những tổ chức khi nghe đến địa điểm đã phải cân nhắc rồi từ bỏ," ông Quân chia sẻ. "Nhưng với Đèn Đom Đóm, điều khiến chúng tôi quyết định đồng hành là sự kiên định và quyết tâm của cả tập thể. Khi đã thấy rõ tinh thần muốn làm đến cùng vì học sinh vùng khó, thì chính quyền địa phương cũng không có lý do gì để không hỗ trợ".

Sự đồng hành ấy trở thành yếu tố then chốt. Chính quyền hỗ trợ thủ tục, vận động người dân hiến đất, san gạt mặt bằng, đảm bảo an ninh thi công. Có cán bộ xã tự bỏ tiền túi để hỗ trợ vận chuyển vật liệu - những đóng góp thầm lặng nhưng mang ý nghĩa quyết định trong điều kiện địa hình đặc biệt khó khăn.

Khi công trình hoàn thành, những thay đổi không chỉ dừng lại ở việc có thêm một ngôi trường mới, mà thể hiện rõ rệt trong từng nếp sinh hoạt và việc học của học sinh. Bà Dương Thị Điệp - Hiệu trưởng Trường Mầm non Tân Việt (xã Nam Quang, tỉnh Cao Bằng) - cho biết trước đây việc duy trì sĩ số là một thách thức lớn: "Lớp học tạm bợ, mùa đông không đủ ấm, mùa hè không đủ mát nên các cháu đi học chưa đều". Nhưng sau khi điểm trường được xây dựng khang trang, sự thay đổi diễn ra rõ rệt: "Các cháu có lớp học sạch sẽ, đẹp hơn, được trang trí sinh động nên rất thích đến lớp. Tỉ lệ chuyên cần tăng lên rõ rệt, có năm đạt 100%".

Với bà Điệp, một ngày hạnh phúc nơi điểm trường cũng được định nghĩa rất giản dị: "Các cháu đi học đầy đủ, được ăn ngon, được vui chơi và học tập vui vẻ. Mong sao các em ăn học thành tài, trưởng thành từ những ngôi trường kiên cố, để sau này thắp sáng tương lai cho chính quê hương mình".

Khi đom đóm bước ra ánh sáng

"Lâu nay, Quỹ Đèn Đom Đóm vẫn lặng lẽ thắp sáng những vùng còn tối. Nhưng đã đến lúc, đom đóm cần phải bay ra nơi ánh sáng - để lan toả được nhiều điều tốt đẹp hơn nữa tới cộng đồng". Đó là chia sẻ của chị Thủy khi nhìn lại hành trình 16 năm đã qua và nghĩ về chặng đường phía trước.

Theo chị Thủy, định hướng sắp tới sẽ không chỉ dừng lại ở việc xây dựng trường học: "Chúng tôi muốn tập trung vào hai nhiệm vụ: phát triển hệ thống công trình phụ trợ cho trường học và hỗ trợ sinh kế cho người dân địa phương". Mục tiêu cụ thể là triển khai "1.000 công trình phụ trợ" - bao gồm nhà vệ sinh, bếp ăn, nước sạch, điện, sân chơi, nhà công vụ - những hạng mục thiết yếu nhưng vẫn còn thiếu thốn ở nhiều điểm trường vùng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập và sinh hoạt của học sinh.

Song song với đó, Quỹ cũng hướng tới hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương: từ quảng bá nông sản, hướng dẫn người dân bán hàng online, đến phát triển du lịch cộng đồng và xây dựng homestay. Tất cả đều nhằm tạo ra sinh kế ổn định - bởi khi đời sống được cải thiện, việc học của trẻ em cũng sẽ được đảm bảo một cách bền vững hơn.

Để hiện thực hóa những mục tiêu này, Quỹ đang hướng tới trở thành một doanh nghiệp xã hội, xây dựng đội ngũ nhân sự toàn thời gian và chủ động hơn về tài chính. Hành trình phía trước chắc chắn không dễ dàng, nhưng những gì đã được tích lũy trong suốt 16 năm qua - từ niềm tin của cộng đồng, sự đồng hành của địa phương đến những công trình đã hiện hữu - chính là nền tảng vững chắc.

Và trên hết, giá trị lớn nhất mà Đèn Đom Đóm tạo ra không nằm ở con số công trình, mà ở những thay đổi âm thầm nhưng sâu sắc trong cuộc sống của hàng nghìn đứa trẻ. Những "đom đóm" nhỏ bé ấy - dù không rực rỡ - vẫn đủ để soi sáng những làng bản xa xôi nhất. Và từ những ánh sáng bền bỉ đó, một tương lai tốt đẹp hơn đang dần hình thành, bắt đầu từ chính những lớp học nơi vùng cao.

Xem bản gốc tại đây