Chủ tịch Hồ Chí Minh với các đại biểu dự Đại hội đại biểu toàn quốc Hội nhà báo Việt Nam lần thứ III (3.1962). Ảnh: TTXVN
Chủ tịch Hồ Chí Minh với các đại biểu dự Đại hội đại biểu toàn quốc Hội nhà báo Việt Nam lần thứ III (3.1962). Ảnh: TTXVN

101 năm Báo chí Cách mạng và sứ mệnh bảo vệ niềm tin xã hội

VĂN NHÂN (báo lao động) 21/06/2026 14:22 (GMT+7)

Với điểm mốc đầu tiên là ngày 21.6.1925, Báo chí Cách mạng ra đời như một tất yếu lịch sử. Đến nay, sau 101 năm, trước những yêu cầu mới, Báo chí Việt nam vẫn từng bước phát triển, đồng hành và cùng kiến tạo để đất nước đi lên.

Từ lịch sử hào hùng

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Để dẫn dắt nhân dân làm một sự nghiệp vĩ đại cần phải có một sức lãnh đạo. Sức lãnh đạo đó không phải của một vài người thôi, mà sinh ra từ sự hiệp lực của hàng ngàn, hàng vạn người...”. Sự ra đời của nền Báo chí Cách mạng chính là nhằm góp phần tạo nên “sự hiệp lực của hàng ngàn, hàng vạn người”, làm cho “hàng ngàn, hàng vạn” người dân Việt Nam có “cùng một ý chí như nhau”, “theo đuổi cùng một mục đích như nhau”. Ý chí đó là niềm tự hào dân tộc, quyết không chịu mất nước, quyết không cam chịu làm thân nô lệ cho giặc ngoại bang; mục đích đó là đánh đuổi thực dân, đế quốc xâm lăng, đánh đổ phong kiến phản động, giành độc lập, tự do cho dân tộc, mang lại ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.

Trong quá trình phát triển suốt 101 năm qua, Báo chí Cách mạng Việt Nam đã trung thành với tôn chỉ, mục đích đặt ra từ ban đầu, trở thành vũ khí sắc bén, đồng hành với dân tộc từ trong cuộc đấu tranh gian khổ, hy sinh, lật đổ ách thống trị của thực dân Pháp, đánh đuổi các đội quân xâm lược hùng mạnh của phát xít Nhật, đế quốc Mỹ, vì độc lập, tự do của Tổ quốc, cũng như trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước vì hạnh phúc của nhân dân, vừa cổ vũ cái mới, cái tiến bộ, vừa kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc và quyền lợi chính đáng của nhân dân. Cùng với đó, trước những yêu làm nên những trang sử vẻ vang, rất đỗi tự hào. Đặc biệt, trong hành trình 40 năm đổi mới, báo chí cách mạng đã trở thành vũ khí chiến đấu, “công cụ tuyên truyền, cổ động, tổ chức và lãnh đạo” cách mạng của Đảng, như Chủ tịcTrong quá trình phát th Hồ Chí Minh đã khẳng định.

Sự lao động sáng tạo, cống hiến hết mình vì tình yêu nghề nghiệp, sự đấu tranh không mệt mỏi, chấp nhận hy sinh vì lý tưởng cách mạng của các nhà báo trong 101 năm lịch sử báo chí cách mạng đã trở thành dấu son sáng chói trong những trang lịch sử chung của dân tộc, trở thành tấm gương sáng cho các thế hệ hoạt động báo chí, truyền thông học tập và noi theo.

GS.TS Tạ Ngọc Tấn - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương - khái quát: “Sự lao động sáng tạo, cống hiến hết mình vì tình yêu nghề nghiệp, sự đấu tranh không mệt mỏi, chấp nhận hy sinh vì lý tưởng cách mạng của các nhà báo trong 100 năm lịch sử Báo chí Cách mạng đã trở thành dấu son sáng chói trong những trang lịch sử chung của dân tộc, trở thành tấm gương sáng cho các thế hệ hoạt động báo chí, truyền thông học tập và noi theo”.

Pháo lệnh truyền cảm hứng, bảo vệ niềm tin xã hội

Phát biểu tại Lễ tuyên dương bí thư chi bộ xuất sắc và công bố, trao Giải Búa liềm Vàng lần thứ X năm 2025 được tổ chức ngày 3.2.2026, Tổng Bí thư Tô Lâm (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) đã nhắc lại yêu cầu đối với báo chí, truyền thông: “Công tác thông tin, tuyên truyền phải thực sự là “pháo lệnh” truyền cảm hứng, là “trống trận” cổ vũ toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta phát huy cao nhất tinh thần “tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc”, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”.

Hai hình ảnh “pháo lệnh” và “trống trận” không chỉ giàu sức gợi, mà còn hàm chứa tinh thần hành động rất rõ. “Pháo lệnh” là tín hiệu mở đầu, là sự thôi thúc, đánh thức ý chí và trách nhiệm. “Trống trận” là âm thanh cổ vũ, tập hợp lực lượng, tạo khí thế đồng lòng để bước vào những nhiệm vụ lớn. Điểm đáng chú ý trong phát biểu này là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tới các giá trị “tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc”. Một quốc gia muốn bứt phá, bên cạnh nguồn lực vật chất, cần có bản lĩnh tinh thần, niềm tin vào con đường phát triển của mình và khát vọng vươn lên của mỗi người dân.

Trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ và để đáp ứng yêu cầu mới, báo chí không chỉ là kênh đưa tin, mà còn là lực lượng phát hiện vấn đề, giải thích chính sách, phản ánh thực tiễn, lan tỏa mô hình tốt, cổ vũ nhân tố mới và đấu tranh với những biểu hiện trì trệ, hình thức, tiêu cực. Muốn trở thành “pháo lệnh” và “trống trận”, báo chí phải vừa nhanh nhạy, vừa chuẩn xác; vừa giàu cảm hứng, vừa có chiều sâu; cầu mới, báo chí, truyền thông của Việt Nam cũng có trách nhiệm với vấn đề an ninh trong khu vực. Phát biểu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 ngày 29.5.2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất cần coi “bảo vệ không gian thông tin và nâng cao nhận thức” như một chiến lược quan trọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phát biểu: “Bảo vệ hòa bình trong thời đại mới cũng đòi hỏi phải bảo vệ sự thật, củng cố niềm tin xã hội, nâng cao năng lực truyền thông chiến lược, giáo dục công dân số, thúc đẩy trách nhiệm của các nền tảng công nghệ và hợp tác quốc tế trong chống thông tin sai lệch. Một xã hội có khả năng phân biệt đúng sai, giữ được đồng thuận trước biến động và không bị dẫn dắt bởi sợ hãi, thù hận hay thao túng sẽ là nền tảng quan trọng của an ninh bền vững”.

Xây dựng một “xã hội có khả năng phân biệt đúng sai, giữ được đồng thuận trước biến động và không bị dẫn dắt bởi sợ hãi, thù hận hay thao túng” như lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cần có trách nhiệm từ nhiều bên, cần sự hợp tác đa quốc gia. Trong đó có trách nhiệm chính trị, xã hội và nghề nghiệp của báo chí trong thời đại số.

Việc Quốc hội thông qua Luật Báo chí (sửa đổi), có hiệu lực từ 1.7.2026 tạo thêm cơ sở pháp lý để báo chí, truyền thông làm tốt hơn vai trò xây dựng niềm tin xã hội. Ngày 12.5.2026, Chính phủ ban hành Nghị định 148/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 72/2015/NĐ-CP về quản lý hoạt động thông tin đối ngoại, có hiệu lực từ 1.7 tới. Nghị định tập trung cập nhật các quy định về an ninh mạng, cung cấp thông tin trên không gian mạng và quảng bá hình ảnh Việt Nam. Nghị định đặt ra yêu cầu: “Khi triển khai hoạt động thông tin đối ngoại trên không gian mạng, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến, phải bảo đảm tuân thủ các nguyên tắc về bảo mật thông tin; xác thực nguồn tin; kiểm soát nội dung theo quy định của pháp luật; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và ngăn ngừa việc phát tán tin giả, tin sai sự thật về Việt Nam”.

Bảo vệ hòa bình trong thời đại mới, như tinh thần phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, báo chí, truyền thông Việt Nam cần khẳng định vai trò tuyến đầu. Khi báo chí làm tốt vai trò kiểm chứng, giải thích, định hướng bằng sự thật và nhân văn, xã hội sẽ có thêm sức đề kháng trước tin giả. Mục tiêu là để người dân tin vào những nguồn thông tin chính đáng, đồng thời đủ bình tĩnh để phân biệt đúng sai, giữ được đồng thuận trước biến động. Đó chính là nền tảng quan trọng của an ninh bền vững và phát triển của đất nước cũng như khu vực

Đọc bản gốc tại đây

Cùng chuyên mục