Cải cách tiền lương phải đi cùng với tinh giản tổ chức, không để bộ máy cồng kềnh

Sau khi tăng lương cơ sở 8% từ ngày 1.7.2026, Bộ Nội vụ tiếp tục xây dựng đề án cải cách tiền lương, dự kiến trình Trung ương vào tháng 3.2027.

Một trong những nội dung cốt lõi của cải cách tiền lương là chuyển từ trả lương chủ yếu theo hệ số, thâm niên sang trả lương theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo.

Việc này liên quan trực tiếp đến quá trình xây dựng danh mục vị trí việc làm, bản mô tả công việc và khung năng lực của từng vị trí. Mỗi vị trí cần được xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm, mức độ phức tạp, yêu cầu chuyên môn và sản phẩm đầu ra để làm căn cứ bố trí, sử dụng, đánh giá và thực hiện chế độ tiền lương.

Trao đổi với Lao Động ngày 18.9, đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) cho rằng, ở lần cải cách này, vấn đề cốt lõi không phải là tăng lương thêm bao nhiêu phần trăm, mà là thiết kế được một hệ thống trong đó tiền lương phản ánh tương đối đúng giá trị của công việc, trách nhiệm của vị trí và năng lực của người đảm nhiệm.

Việc cải cách tiền lương phải đi cùng tinh giản tổ chức, xác định lại vị trí việc làm và phân bổ lại nguồn lực. Nếu bộ máy vẫn cồng kềnh, số lượng vị trí không gắn với nhu cầu thực tế mà chỉ tăng quỹ lương, thì rất khó vừa tăng thu nhập cho người làm việc hiệu quả, vừa bảo đảm khả năng chi trả bền vững của ngân sách.

Theo đại biểu, tiền lương là một đòn bẩy rất quan trọng, nhưng không nên coi tiền lương là yếu tố duy nhất quyết định chất lượng nền công vụ.

Một người có năng lực khi lựa chọn khu vực công không chỉ nhìn vào mức lương mà còn nhìn vào môi trường làm việc, cơ hội phát triển nghề nghiệp, quyền tự chủ chuyên môn, khả năng được ghi nhận và mức độ công bằng trong tuyển dụng, đánh giá, bổ nhiệm.

Đặc biệt, nếu muốn thu hút nhân tài thì không thể chỉ đặt câu hỏi "trả bao nhiêu tiền". Cần trả lời thêm câu hỏi "người có năng lực vào khu vực công sẽ được làm gì và có cơ hội phát huy năng lực đến đâu?".

Do vậy mục tiêu phải là tạo động lực để người giỏi phát huy năng lực.

Đại biểu Đoàn Lâm Đồng đặc biệt lưu ý đến khâu đánh giá hiệu quả. Không nên hiểu "trả lương theo hiệu quả" là áp một bộ chỉ tiêu định lượng cho tất cả mọi người.

Công việc của một bác sĩ, giáo viên, nhà khoa học, chuyên gia chính sách hay cán bộ giải quyết thủ tục hành chính có sản phẩm và cách đo lường hoàn toàn khác nhau. Nếu tiêu chí không phù hợp, chúng ta rất dễ biến đánh giá hiệu quả thành chạy theo chỉ tiêu, thậm chí tạo ra bệnh thành tích.

Vì vậy, cơ chế tiền lương cần kết hợp giá trị của vị trí - năng lực của người thực hiện - kết quả công việc, đồng thời phải có cơ chế đánh giá minh bạch, độc lập và có thể kiểm chứng.

Tại cuộc làm việc với Bộ Nội vụ vào đầu tháng 9, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu chuẩn bị kỹ đề án, nghiên cứu nhiều phương án cải cách tiền lương, bảo hiểm xã hội và tham vấn độc lập các nhóm chuyên gia trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền.

Đọc bản gốc tại đây