Chế độ thai sản mới mở rộng quyền lợi người lao động từ 1.7

Trong nhiều năm qua, chế độ thai sản được xem là một trong những chính sách an sinh xã hội thiết thân, có tác động trực tiếp tới đời sống người lao động. Không chỉ bảo đảm quyền lợi cho lao động nữ trong giai đoạn mang thai, sinh con và nuôi con nhỏ, chính sách này còn góp phần khuyến khích sinh con, nâng cao chất lượng dân số.

Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số 2025 và khoản 1 Điều 2 Nghị định 168/2026/NĐ-CP, từ ngày 1.7, nhiều chế độ thai sản được điều chỉnh theo mức tham chiếu mới là 2,53 triệu đồng/tháng. Theo đó, trợ cấp một lần khi sinh con tăng lên 5,06 triệu đồng; đồng thời mức hưởng chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản cũng được điều chỉnh tăng theo quy định mới.

Đón nhận quy định này, chị Trần Thị Hải Yến (phường Hoàng Liệt, Hà Nội) bày tỏ sự đồng tình với các thay đổi theo hướng mở rộng quyền lợi thai sản.

“Hiện tôi mang thai bé thứ hai. Theo quy định mới, thời gian nghỉ thai sản được kéo dài lên 7 tháng, tôi thấy rất hợp lý. Giai đoạn 6 tháng trở đi con bắt đầu ăn dặm và cần sự đồng hành của mẹ nhiều hơn. Thời gian nghỉ dài hơn cũng giúp tôi có điều kiện chăm sóc con tốt hơn, đồng thời cơ thể cũng phục hồi tốt sau sinh. Bên cạnh đó, mức trợ cấp tăng lên cũng giúp giảm bớt áp lực kinh tế cho phụ nữ sau sinh”, chị Yến chia sẻ.

Không chỉ lao động nữ, chế độ dành cho lao động nam cũng được điều chỉnh theo hướng tăng thời gian nghỉ khi vợ sinh con. Anh Phạm Đình Duy (Hà Nội), có vợ đang mang thai con thứ hai, cho biết đây là điểm đáng ghi nhận của chính sách mới, giúp người chồng có thêm thời gian đồng hành, chia sẻ việc chăm sóc mẹ và bé trong giai đoạn đầu sau sinh. Bởi theo anh cũng có nhiều trường hợp phụ nữ sau sinh bị trầm cảm, stress.

Ở góc độ chuyên môn, các bác sĩ đánh giá cao những điều chỉnh trong chính sách thai sản từ ngày 1.7.2026, cho rằng đây là bước tiến mang tính nhân văn, thiết thực đối với sản phụ.

Theo BSCKII Nghiêm Thị Kim Thư (Khoa Sản I, Bệnh viện Thanh Nhàn), những điểm mới như kéo dài thời gian nghỉ thai sản đối với một số trường hợp, tăng thời gian nghỉ cho lao động nam khi vợ sinh con, cũng như mở rộng các chính sách hỗ trợ liên quan đến điều trị hiếm muộn, vô sinh và hỗ trợ kinh tế đối với người tham gia bảo hiểm tự nguyện… thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với sức khỏe sinh sản của phụ nữ và trẻ em.

Bác sĩ cũng khuyến cáo về mặt thể chất, nếu người phụ nữ quay trở lại lao động sớm sau sinh, đặc biệt là lao động nặng hoặc vận động quá sớm, có thể làm tăng nguy cơ sa sinh dục, ảnh hưởng đến quá trình hồi phục các vết thương sau sinh và tác động đến lượng sữa của mẹ. Bên cạnh đó, về mặt tinh thần, sau sinh cơ thể người mẹ có sự thay đổi sinh lý và nội tiết tố. Việc quay lại làm việc sớm, cộng với áp lực chăm sóc em bé và công việc, có thể làm gia tăng căng thẳng, stress, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của phụ nữ sau sinh.

Tại khoản 3 Điều 4 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ 1.7.2025), bảo hiểm xã hội tự nguyện được mở rộng thêm quyền lợi thai sản cho người tham gia, thay vì chỉ dừng ở hai chế độ hưu trí và tử tuất như trước đây.

Theo quy định, người tham gia BHXH tự nguyện phải đóng tối thiểu 6 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh con để đủ điều kiện hưởng chế độ. Đáng chú ý, trường hợp cha tham gia BHXH bắt buộc, mẹ tham gia BHXH tự nguyện (hoặc ngược lại) và cả hai đều đáp ứng điều kiện, mỗi người vẫn có thể được hưởng trợ cấp thai sản theo hình thức tham gia tương ứng. Quy định này được đánh giá là bước mở tích cực, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận an sinh xã hội, nhất là với lao động phi chính thức và các nhóm yếu thế. Theo Điều 95 Luật BHXH 2024, mức trợ cấp thai sản là 2.000.000 đồng cho mỗi con sinh ra. Trường hợp thai chết lưu từ 22 tuần tuổi trở lên hoặc thai chết trong khi chuyển dạ, người tham gia cũng được hưởng mức trợ cấp này.

Những điều chỉnh này không chỉ giúp phụ nữ có thêm thời gian phục hồi thể chất và tinh thần sau sinh, mà còn tạo điều kiện để chăm sóc trẻ nhỏ tốt hơn trong giai đoạn đầu đời. Đồng thời, chính sách cũng được kỳ vọng góp phần giảm áp lực kinh tế, khuyến khích sinh con trong bối cảnh dân số đang có nhiều biến động.

Đọc bản gốc tại đây