Chiến binh ngựa thầm lặng hiến mình cho y học

Ngôi nhà chung của những “chiến binh” đặc biệt

Trại chăn nuôi Suối Dầu – cơ sở chăn nuôi động vật thí nghiệm lâu đời và quy mô nhất hiện nay tại Việt Nam – là “ngôi nhà chung” của gần 400 con ngựa, trực thuộc Viện Vắc-xin và Sinh phẩm y tế (IVAC).

Cũng vạm vỡ như ngựa trong phim ảnh và mượt mà như ngựa chở khách du lịch ở cao nguyên Lâm Viên, những chú ngựa Suối Dầu mang trong mình một sứ mệnh đặc biệt hơn: Máu của chúng đã và đang góp phần giữ lại sự sống cho hàng triệu bệnh nhân.

Khi sương sớm còn vương trên những ngọn cỏ, từng nhân viên chăm sóc đã cặm cụi cắt những bó cỏ xanh tươi nhất để chuẩn bị bữa sáng cho đàn.

Mỗi con ngựa được nuôi tách biệt trong một ô chuồng riêng, dãy chuồng kéo dài hàng trăm mét, luôn được vệ sinh sạch sẽ.

Theo quy trình, mỗi ngày, một con ngựa ăn khoảng 18–22kg cỏ tươi và 2,5–3kg thức ăn tinh, được phối trộn từ cám, gạo, ngô, đậu nành, vitamin và các thành phần giàu dinh dưỡng khác.

Vào những ngày nắng, đàn ngựa được thả ra bãi cỏ rộng hàng chục hecta trước khuôn viên trại để vận động, phơi nắng tự nhiên. Chiều về, chúng được tắm mát, chải lông sạch sẽ trước khi bước vào bữa tối.

Ông Nguyễn Long Hồ, nhân viên chăm sóc ngựa Suối Dầu với hơn 30 năm gắn bó, cho biết thức ăn cho ngựa phải đảm bảo tiêu chuẩn sạch, từ cỏ trồng riêng đến hệ thống nước và chuồng trại được vệ sinh thường xuyên.

Theo ông, ngựa là loài động vật rất thông minh và có tình cảm như những chiến binh. “Hàng chục cái Tết qua, anh em nhân viên trại thay nhau trực ngày đêm làm bạn bên đàn ngựa.

Vì ngựa khỏe thì mới cứu được người nên ai cũng cố gắng. Với chúng tôi, chăm sóc ngựa cũng là một phần trách nhiệm với cộng đồng”, ông Hồ nói.

Từ giọt máu ngựa đến sự sống con người

Theo ThS. Nguyễn Văn Minh, Trưởng trại chăn nuôi Suối Dầu, đàn ngựa tại đây được tuyển chọn và chăm sóc theo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt ISO/GMP, với hệ thống ghi chép, lưu hồ sơ đầy đủ theo quy định.

Ngựa đưa vào trại được tuyển chọn kỹ lưỡng từ các cơ sở giống trong nước, đảm bảo tiêu chuẩn từ 4–6 tuổi, trọng lượng trên 230kg, không dị tật, không bệnh lý, đạt các chỉ số huyết học và sinh hóa.

Khi đủ điều kiện, mỗi con ngựa được cấp mã số, lập hồ sơ theo dõi riêng, từ tình trạng sức khỏe đến các yếu tố tâm lý, nhằm phục vụ việc khai thác huyết thanh.

Sự chăm sóc tỉ mỉ ấy nhằm phục vụ một mục tiêu lớn: sản xuất huyết thanh điều trị các bệnh nguy hiểm như uốn ván, bạch hầu, dại và các loại nọc rắn độc.

Khi trong máu ngựa có lượng kháng thể đủ để tinh chế huyết thanh, trại sẽ tiến hành lấy máu theo tỉ lệ 1,5% trọng lượng cơ thể ngựa.

Trung bình, mỗi con ngựa được khai thác huyết thanh trong khoảng 3–5 năm, mỗi năm khoảng 9 lần.

Quy trình lấy máu được thực hiện theo quy trình kỹ thuật đã ban hành, bảo đảm an toàn, nhân đạo và không ảnh hưởng đến sức khỏe của ngựa.

Sau khi lấy máu, các nhân viên sẽ tiến hành tách huyết tương theo quy trình kiểm soát nghiêm ngặt; thu nhận phần kháng thể đặc hiệu, đáp ứng các yêu cầu về chất lượng.

Với quy mô đàn ngựa hiện có, mỗi năm trại Suối Dầu cung cấp trên 12.000 lít huyết thanh thô cho IVAC để tinh chế, sản xuất các loại huyết thanh phục vụ công tác phòng, chống và điều trị bệnh.

Năm 1999, IVAC đã thành công trong việc sản xuất huyết thanh kháng nọc rắn hổ mang đất và rắn lục tre đầu tiên tại Việt Nam.

Từ đó đến nay, các sản phẩm huyết thanh của IVAC không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn mở rộng ra thị trường khu vực, góp phần cứu sống hàng chục ngàn người bị rắn độc cắn.

Ít ai biết rằng, trại chăn nuôi Suối Dầu chính là một di sản khoa học đặc biệt, do bác sĩ Alexandre Yersin đặt nền móng từ năm 1896.

Hơn một thế kỷ trôi qua, nơi đây vẫn lặng lẽ tiếp nối con đường mà ông từng mở: dùng khoa học để bảo vệ con người.

Trong không khí Xuân Bính Ngọ – năm con Ngựa, giữa những nẻo đường rộn ràng đón Tết, ở Suối Dầu, những “chiến binh ngựa” vẫn ngày ngày âm thầm thực hiện sứ mệnh của mình.

Không ồn ào, không hào quang, từng giọt máu từ cơ thể khỏe mạnh của chúng tiếp tục được chuyển hóa thành những liều huyết thanh quý giá, góp phần níu giữ sự sống cho con người.

Đọc bản gốc tại đây