Đại biểu Quốc hội đề nghị xóa bỏ cơ chế biến đầu tư công thành "chùm khế ngọt"

Chiều 21.4, Quốc hội thảo luận về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.

Để tăng hiệu quả các dự án đầu tư công, đại biểu Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hòa) đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, kiên quyết loại bỏ những dự án chưa thực sự cần thiết, cấp bách, kém hiệu quả.

Đại biểu cho rằng, cần tiến hành một cuộc cách mạng đổi mới triệt để và thực chất công tác quản trị đầu tư công quốc gia. Xóa bỏ triệt để cơ chế xin - cho và biến đầu tư công là "chùm khế ngọt" đã và đang là hiện tượng của tiêu cực, tham nhũng.

Ngoài việc loại bỏ các dự án chưa thực sự cần thiết, cấp bách, kém hiệu quả, đại biểu đoàn Khánh Hòa cho rằng điều quan trọng là mỗi đồng vốn đầu tư công bỏ ra phải đạt hiệu quả kinh tế xã hội và đóng góp thực chất vào sự tăng trưởng của nền kinh tế.

Theo đại biểu, nếu dự án đầu tư chưa thể hiện rõ chủ trương, hiệu quả đầu tư thì cũng phải kiên quyết cắt, nhưng cũng phải làm rõ trách nhiệm người đề xuất hoặc quyết định chủ trương đầu tư dự án. Cũng không nên đánh đổi sự tăng trưởng bằng mọi giá để chấp thuận các dự án không rõ mục tiêu, kém hiệu quả.

Về tính hiệu quả các dự án đầu tư công, đại biểu nhấn mạnh, cần đánh giá từ khâu thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư chứ không chờ bố trí vốn rồi giữa kỳ mới đánh giá tổng thể để điều chỉnh cơ cấu vốn.

Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm cá nhân người quyết định chủ trương đầu tư và người thẩm định dự án đưa vào kế hoạch bố trí vốn.

Phải có cơ chế giám sát từ xa, từ sớm, xác định rõ trách nhiệm và xử lý trách nhiệm nghiêm minh trong việc lựa chọn tư vấn khảo sát, thiết kế, lập dự toán, phê duyệt quyết toán và nhà thầu thi công.

“Đây là mảnh đất màu mỡ để nâng khống khối lượng, áp sai định mức, đơn giá, đẩy giá vốn dự án công trình lên cao so với thực tế giá trị thực của công trình để hợp pháp hóa các khoản tiêu cực tham nhũng”, đại biểu nói.

Đại biểu Nguyễn Duy Minh (đoàn Đà Nẵng) đánh giá, một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là quy trình thủ tục đầu tư còn phức tạp, thiếu liên thông.

“Một dự án vài tỉ đồng ở cấp cơ sở nhưng cũng phải thực hiện đầy đủ các bước như một dự án hàng trăm, hàng nghìn tỉ đồng. Có những công trình nhỏ nhưng mất 1 đến 2 năm để hoàn tất thủ tục, trong khi thi công chỉ mất vài tháng. Điều này không chỉ làm chậm tiến độ mà còn làm cho tăng chi phí và giảm hiệu quả đầu tư”, đại biểu nêu thực tế.

Để khắc phục tình trạng trên, đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt là phân loại dự án theo quy mô và mức độ rủi ro.

Đối với các dự án nhỏ, cần đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thủ tục, đồng thời đẩy mạnh phân cấp phân quyền cho địa phương đi đôi với cơ chế tăng cường kiểm tra giám sát.

Cuối cùng cần rà soát và kiên quyết đưa ra khỏi danh mục đối với các dự án mang tính chất giữ chỗ.

Đọc bản gốc tại đây