Dự kiến tăng lương cơ sở từ 1.7: Mức 2,7 triệu đồng tiệm cận hơn với thực tế đời sống

Tăng lên 2,53 triệu đồng mới chủ yếu bù trượt giá

Theo dự thảo Nghị định điều chỉnh lương cơ sở và chế độ tiền thưởng với cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) và lực lượng vũ trang do Bộ Nội vụ là cơ quan chủ trì soạn thảo, dự kiến mức lương cơ sở sẽ được nâng lên thành 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1.7.2026.

Tuy nhiên, nhiều bộ, ngành địa phương như: Bộ Giáo dục và Đào tạo, tỉnh Lai Châu, Cà Mau, Tây Ninh… kiến nghị tăng cao hơn mức này.

Khi thảo luận tình hình kinh tế - xã hội ở Quốc hội, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) đề xuất mức lương cơ sở cần được nâng lên khoảng 2,65 - 2,7 triệu đồng/tháng, tương đương mức tăng 13 - 15% so với hiện hành.

PGS.TS Trần Văn Trung - Bộ môn Quản lý công, Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TPHCM) - cho rằng, đề xuất tăng cao hơn 2,53 triệu đồng xuất phát từ thực tế mức điều chỉnh hiện nay còn hạn chế.

Theo ông, mức 2,53 triệu đồng/tháng chỉ tương đương tăng khoảng 8%, chủ yếu mang tính bù trượt giá, chưa bảo đảm đời sống thực tế của CBCCVC. Đồng thời, mức tăng này chưa tương xứng với biến động thị trường và chưa tạo động lực làm việc.

Do đó, một số đề xuất nâng lên khoảng 2,65 - 2,7 triệu đồng/tháng nhằm cải thiện thực chất thu nhập và thu hẹp khoảng cách với khu vực doanh nghiệp.

Tuy nhiên, theo PGS.TS Trần Văn Trung, việc nâng lương cơ sở không đơn giản do đặc thù là khoản chi lan tỏa trên toàn hệ thống. Khi lương cơ sở tăng sẽ kéo theo tăng lương, phụ cấp, bảo hiểm, lương hưu… khiến ngân sách phải chi tăng nhiều lần.

Trong bối cảnh chi thường xuyên còn lớn, nếu nâng lên 2,65 - 2,7 triệu đồng (tương đương tăng 13-15%) có thể dẫn đến nguy cơ mất cân đối ngân sách, gia tăng áp lực nợ công hoặc buộc phải cắt giảm các khoản chi khác.

Ông cũng lưu ý, cải cách tiền lương phải gắn với khả năng tài chính. Trong khi đó, các nguồn tạo dư địa như tiết kiệm chi, tinh giản biên chế, tăng thu ngân sách hiện chưa thực sự bền vững và đồng đều giữa các địa phương.

Nếu tăng quá cao nhưng thiếu nguồn duy trì, có thể phải giãn hoặc dừng cải cách sau đó, gây mất ổn định chính sách và ảnh hưởng niềm tin của người hưởng lương.

Dù vậy, vị chuyên gia cho rằng việc tăng lên 2,65 - 2,7 triệu đồng vẫn trong ngưỡng “có thể cân nhắc”, nếu kinh tế tăng trưởng tốt, thu ngân sách tăng, tinh giản biên chế hiệu quả. Khi đó, thu nhập có thể tăng thêm khoảng 200.000 - 400.000 đồng/tháng, góp phần cải thiện đời sống và tạo hiệu quả xã hội.

Theo ông, phương án 2,53 triệu đồng hiện nay có thể xem là giải pháp trung dung, ưu tiên ổn định ngân sách, còn việc tăng cao hơn cần có lộ trình phù hợp.

Lương tăng phải đi cùng kiểm soát lạm phát

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân), nhấn mạnh việc điều chỉnh lương cơ sở cần dựa trên biến động thực tế của nền kinh tế, đặc biệt là lạm phát.

“Điều quan trọng không phải thu nhập danh nghĩa tăng bao nhiêu, mà là thu nhập thực tế sau khi trừ lạm phát còn lại bao nhiêu. Nếu mức tăng thấp, thu nhập thực tế khó cải thiện” - ông Lạng nêu quan điểm.

Từ đó, ông cho rằng mức khoảng 2,7 triệu đồng/tháng là tiệm cận hơn với thực tế. Thậm chí, nếu chỉ số giá tiêu dùng tiếp tục tăng, cần tính toán điều chỉnh cao hơn để bảo đảm đời sống người hưởng lương.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Thường Lạng cũng cảnh báo nguy cơ vòng xoáy “lương - giá”. Nếu lương tăng nhưng giá cả tăng nhanh hơn, người lao động sẽ không được hưởng lợi thực chất.

Do đó, để chính sách tiền lương phát huy hiệu quả, cần đồng bộ các giải pháp điều hành vĩ mô, trong đó trọng tâm là kiểm soát lạm phát và ổn định giá các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện, nước, lương thực, thực phẩm.

Đọc bản gốc tại đây