Giá nhà ở xã hội vượt khả năng chi trả của nhiều người lao động

Nhu cầu lớn, nguồn cung eo hẹp

Chị Thu Hà - giảng viên đang làm việc tại TPHCM - cho biết, chị đọc báo thấy thông tin mở bán dự án nhà ở xã hội tại 324 đường Lý Thường Kiệt nên muốn ghé đến xem để "thử vận may".

Chị Hà cũng cho hay, đăng ký nhưng không biết kết quả thế nào vì không ai trả lời. Mãi sau này qua thông tin báo đài mới biết dự án chưa mở bán, việc đăng ký để thăm dò nhu cầu mà số lượng đăng ký quá lớn nên mọi thứ thấy xa vời. Được biết, dự án có khoảng 755 căn hộ được mở bán nhưng có hơn 12.000 hồ sơ đăng ký có nhu cầu.

Chị cũng đã thử đi tìm hiểu giá bán của một số dự án nhà ở xã hội đã đưa vào sử dụng tại khu vực gần trung tâm TPHCM nhưng mức giá bán đang khá cao so với khả năng chi trả của chị.

Việc thiếu nguồn cung đang vô tình đẩy mặt bằng giá nhà ở xã hội tăng lên, nhất là tại các dự án đã đưa vào sử dụng. Mức giá khoảng 25 triệu đồng/m2 được xem là hấp dẫn với những dự án nhà ở xã hội ở trung tâm nhưng nhiều dự án nhà ở xã hội ở khu vực lân cận TPHCM hiện cũng tiệm cận ngưỡng giá này. Trên thị trường thứ cấp, xu hướng tăng giá còn rõ nét hơn. Nhiều dự án nhà ở xã hội đang ghi nhận mức tăng từ mặt bằng 18-22 triệu đồng/m2 lên 30-45 triệu đồng/m2 sau vài năm mở bán.

Câu chuyện này không hiếm ở TPHCM, nơi có hàng triệu lao động đang tìm kiếm một chốn an cư. Mặc dù chính sách nhà ở xã hội đã được điều chỉnh theo hướng mở rộng đối tượng thụ hưởng, song trên thực tế, nguồn cung sản phẩm vẫn thiếu hụt, đặc biệt tại các đô thị lớn như TPHCM và Hà Nội. Người có nhu cầu phải đỏ mắt "săn" thông tin dự án nhà ở xã hội.

Người lao động vẫn khó tiếp cận

Một cuộc khảo sát do Liên đoàn Lao động TPHCM thực hiện với 200.000 công nhân lao động cho thấy kết quả đầy bất ngờ đó là 95% người lao động có nhu cầu mua nhà, trong khi chỉ có hơn 5% muốn thuê nhà để ở.

Tuy nhiên, thực tế thu nhập đang là "bức tường" ngăn cản họ an cư. Với mức thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng/tháng, sau khi trừ các chi phí sinh hoạt tối thiểu, một công nhân chỉ có thể dư từ 4 - 6 triệu đồng. Với một căn nhà giá khoảng 1 tỉ đồng, nếu không ốm đau, không chi xài, không tiệc tùng thì phải mất 20 năm sau họ mới có đủ tiền mua. Nhưng lúc đó, giá nhà ở xã hội chắc chắn đã tăng lên gấp nhiều lần.

Liên đoàn Lao động TPHCM cũng đã chủ động triển khai nhiều giải pháp. Trong quý I/2026, đơn vị này đã ký kết thỏa thuận chiến lược với ba tập đoàn lớn để xây dựng khoảng 80.000 căn nhà ở xã hội. Mục tiêu đến năm 2030 là cung cấp các sản phẩm đa dạng từ thuê, mua đến thuê mua với giá cả phù hợp nhất với túi tiền của người lao động.

Nhưng theo đại diện Liên đoàn Lao động TPHCM, "điểm nghẽn" lớn nhất vẫn nằm ở cơ chế tín dụng và thủ tục hành chính. Hiện nay, các gói vay ưu đãi vẫn có thủ tục rườm rà, thời gian trả góp chưa đủ dài khiến áp lực tài chính hàng tháng vẫn vượt quá khả năng chi trả của công nhân.

Liên đoàn Lao động TPHCM đưa ra kiến nghị cần đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính đối với các dự án nhà ở xã hội dành cho công nhân. Tăng cường ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư nhà ở xã hội thông qua miễn giảm thuế và hỗ trợ lãi suất dài hạn. Kéo dài thời gian trả góp và đơn giản hóa điều kiện vay vốn để công nhân dễ dàng tiếp cận.

Để người thu nhập thấp thực sự có thể an cư, ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM - cho rằng, vấn đề mấu chốt không nằm ở giá bán mà là chính sách lãi suất vay. Mức lãi suất hợp lý nên ở mức 4,8%/năm và thời hạn vay dài hạn lên đến 25 năm để giảm áp lực tài chính hàng tháng cho người dân.

Bởi thực tế có nhiều doanh nghiệp đang phải vay gói vay thương mại với lãi suất cao, dao động từ 12-14% để thực hiện dự án, trong khi biên độ lợi nhuận của nhà ở xã hội lại bị khống chế nghiêm ngặt không quá 10%. Ngay cả gói tín dụng 145.000 tỉ đồng (tiền thân là gói 120.000 tỉ đồng) cũng bị coi là "ế" do lãi suất ban đầu quá cao và các vướng mắc về thủ tục pháp lý khiến dự án không thể hoàn thành để đủ điều kiện giải ngân.

Đọc bản gốc tại đây