Học sinh, sinh viên học cách làm chủ AI thay vì phụ thuộc công nghệ

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần trở thành công cụ quen thuộc trong học tập, nghiên cứu và làm việc của học sinh, sinh viên. Từ tìm kiếm tài liệu, tổng hợp thông tin đến hỗ trợ viết báo cáo, lập kế hoạch học tập…, AI mang lại nhiều tiện ích và giúp người học tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, câu hỏi đặt ra là học sinh, sinh viên cần sử dụng AI ra sao để không bị phụ thuộc và tụt lại phía sau trong môi trường học tập, lao động mới.

AI là công cụ hỗ trợ, không phải thay thế tư duy

Trương Quốc Khánh, sinh viên ngành Kiểm toán năm thứ 3 tại TPHCM, cho biết bản thân thường xuyên sử dụng các công cụ AI để hỗ trợ học tập và nghiên cứu. Tuy nhiên, nam sinh cho rằng, AI chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế khả năng tư duy của người học.

"Tôi cũng thường sử dụng AI trong học tập nhưng mình không nên lạm dụng, vì như vậy sẽ khiến bản thân ít tư duy hơn", Quốc Khánh chia sẻ.

Theo nam sinh, AI hiện được anh dùng chủ yếu để phục vụ nghiên cứu khoa học, tìm kiếm tài liệu và giải đáp những câu hỏi trong học tập lẫn đời sống hàng ngày. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả, người dùng cần hiểu rõ cách vận hành của công cụ này.

"Đầu tiên mình phải hiểu AI là gì, tìm hiểu cách sử dụng và các câu lệnh để khai thác hiệu quả. Nếu dùng hợp lý thì AI sẽ hỗ trợ rất nhiều trong học tập và cuộc sống", Quốc Khánh nói.

Cùng quan điểm, Thùy Trang, một sinh viên khác cho rằng, AI mang lại nhiều nguồn thông tin và cách tiếp cận mới, nhưng người học phải biết chọn lọc và kiểm chứng thay vì tin hoàn toàn vào kết quả do AI tạo ra.

"Tôi thấy AI sẽ giúp mình tìm được nhiều thông tin nhưng không phải thông tin nào cũng đúng, mình cũng phải biết chọn lọc. Nó cho mình nhiều hướng, nhiều cách tiếp cận, còn mình phải suy nghĩ, tìm hiểu thêm để kiểm chứng cho chính xác. Đôi khi AI cũng không đúng", Thùy Trang chia sẻ.

Theo nữ sinh, hiện nay cô thường sử dụng nhiều công cụ AI cùng lúc trong học tập để tham khảo và tổng hợp thông tin.

"Cùng một câu hỏi nhưng mỗi công cụ sẽ cho ra một câu trả lời khác nhau. Em sẽ tổng hợp lại để tạo thành ý tưởng mới, từ đó phát triển thêm", Thùy Trang nói.

Thùy Trang đánh giá AI giúp tăng khả năng sáng tạo, mở rộng góc nhìn và hỗ trợ tiếp cận thông tin nhanh hơn. Tuy nhiên, kỹ năng quan trọng nhất vẫn là biết đối chiếu, kiểm chứng và sử dụng thông tin có chọn lọc.

Sinh viên cần học cách kiểm chứng AI

Cuối tuần qua, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng tổ chức hội nghị khoa học "Ảnh hưởng của AI đến thị trường lao động Việt Nam", trong đó đặt ra vấn đề sinh viên cần được chuẩn bị như thế nào để không bị động trước làn sóng AI.

Tại hội nghị, PGS.TS Phước Minh Hiệp - Trưởng Khoa Kinh tế - Quản trị, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, cho rằng tác động của AI không phải là điều cố định, mà phụ thuộc vào cách con người thích ứng với công nghệ.

"Tác động cuối cùng của AI không phải là định mệnh, mà phụ thuộc vào chiến lược ứng phó của chúng ta", ông nhấn mạnh.

Theo ông Hiệp, giáo dục đại học hiện nay không thể chỉ dừng ở việc truyền đạt kiến thức hay quy trình nghề nghiệp có sẵn. Trong bối cảnh AI có thể viết báo cáo, phân tích dữ liệu hay hỗ trợ ra quyết định chỉ trong thời gian ngắn, giá trị của người lao động nằm ở khả năng hiểu bối cảnh, đặt vấn đề đúng, kiểm chứng thông tin và đưa ra lựa chọn có trách nhiệm.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra với giáo dục đại học không chỉ là bổ sung công cụ AI vào chương trình học, mà còn phải đào tạo năng lực thích ứng cho sinh viên. Người học cần biết sử dụng AI, đồng thời hiểu được giới hạn của công cụ, biết đánh giá kết quả do AI tạo ra và phối hợp giữa năng lực con người với công nghệ.

Đọc bản gốc tại đây