Khoa học công nghệ trở thành nền tảng tăng trưởng nhanh và bền vững

Lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam và Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược có chủ đề “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới” được Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với sự tham dự và phát biểu chỉ đạo của Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh chiến lược mới, trong đó công nghệ trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh, vị thế và mức độ tự chủ của mỗi quốc gia.

Theo Bộ trưởng, những chuyển động về trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử hay sản xuất thông minh đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế toàn cầu, chuỗi cung ứng quốc tế và mô hình phát triển truyền thống.

Trong bối cảnh đó, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo không còn chỉ là lĩnh vực hỗ trợ phát triển mà đang trở thành nền tảng của tăng trưởng nhanh và bền vững; là động lực nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng cuộc sống của người dân.

Bộ trưởng nhận định để khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực phát triển, điều quan trọng hiện nay là phải khơi thông các nguồn lực trong toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, từ đội ngũ nhà khoa học, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học đến nguồn lực về thể chế, dữ liệu, hạ tầng và hợp tác quốc tế.

Theo Bộ trưởng, Bộ Khoa học và Công nghệ đang tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng thúc đẩy cơ chế tự chủ cho các tổ chức khoa học công nghệ, đổi mới cơ chế tài chính, phát triển thị trường khoa học công nghệ và tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, startup công nghệ phát triển.

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, Việt Nam đang ưu tiên phát triển các công nghệ chiến lược như AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, Internet vạn vật, công nghệ bán dẫn, blockchain, công nghệ sinh học thế hệ mới, công nghệ lượng tử, UAV và các nền tảng Make in Viet Nam.

Cũng theo Bộ Khoa học và Công nghệ, 42 chương trình khoa học công nghệ quốc gia dự kiến được tổ chức lại theo hướng tinh gọn và phân tầng chức năng thành 6 chương trình lớn, trong đó phát triển công nghệ chiến lược quốc gia được xác định giữ vai trò quan trọng nhằm tập trung nguồn lực giải quyết các bài toán công nghệ lớn của đất nước.

Phát biểu chỉ đạo tại chương trình, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu phát triển đất nước hiện nay đã xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nền tảng, động lực và đột phá chiến lược hàng đầu.

Theo Thủ tướng, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yêu cầu quan trọng để nâng cao năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ, ngành tập trung triển khai hiệu quả danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia; thúc đẩy phát triển công nghệ lõi, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và năng lực tự chủ công nghệ.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng nhấn mạnh, cần chuyển mạnh từ tư duy nghiên cứu dàn trải sang định hướng tạo ra sản phẩm cụ thể, gắn với nhu cầu thực tiễn và khả năng thương mại hóa.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, thời gian qua hệ thống cơ chế, chính sách cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được hoàn thiện với 10 luật, 1 nghị quyết cùng hàng chục nghị định, quyết định và thông tư nhằm tháo gỡ các rào cản về nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa công nghệ mới.

Năm 2025, Việt Nam có hơn 25.000 công bố khoa học quốc tế, tăng 13,48% so với năm 2024. Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam xếp hạng 44/139 quốc gia và nền kinh tế.

Kinh tế số hiện chiếm khoảng 14,02% GDP. Trong lĩnh vực AI, Việt Nam đứng thứ 45 thế giới, tăng 10 bậc so với năm 2022. Công nghiệp công nghệ số đạt doanh thu khoảng 198 tỉ USD, trong khi xuất khẩu phần cứng và điện tử đạt khoảng 178 tỉ USD.

Tại hội nghị, nhiều tham luận tập trung vào định hướng làm chủ công nghệ lõi, phát triển nền tảng số và thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm công nghệ Make in Viet Nam. Trong đó có các nội dung liên quan đến điện toán đám mây, an ninh mạng, bán dẫn, công nghệ lượng tử, định danh số và ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp.

Đọc bản gốc tại đây