Lo ngại rào cản cấp trên, cấp dưới khi thí điểm luật sư công

Chiều 22.4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.

Theo đề xuất của Chính phủ, luật sư công sẽ được thí điểm tại 8 bộ và 10 địa phương, thực hiện từ 1.10.2026 - 30.9.2028.

Tại hội trường, đại biểu Nguyễn Công Hoàng (đoàn Thái Nguyên) bày tỏ ủng hộ việc thí điểm chế định luật sư công. Tuy nhiên, vị này dẫn đề xuất tại dự thảo rằng luật sư công phải là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan..., nên mối quan hệ giữa luật sư công với các chức danh tiến hành tố tụng cần được lưu tâm.

Vị đại biểu này đặt giả thiết trường hợp luật sư công là lãnh đạo cấp trên, vậy khi "luật sư công ngồi ở dưới để nói, liệu các thẩm phán có công minh để xử lý và đối đáp lại hay không?".

Ngược lại, nếu luật sư công là cấp dưới, dù vụ việc rất đúng nhưng liệu họ có dám phản biện thẩm phán đang là cấp trên của mình hay không?.

Từ đó, đại biểu Nguyễn Công Hoàng kiến nghị cần có cơ chế nhằm đảm bảo luật sư công đem lại lợi ích và sự công bằng thực sự.

Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Giám đốc Sở Tư pháp TP Hồ Chí Minh - cho biết, tại Điều 3 có 4 nguyên tắc, trong đó có nguyên tắc tuân theo các quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư.

Theo quy định này, luật sư công sẽ tuân thủ theo bộ quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư do Liên đoàn luật sư ban hành theo Quyết định số 201. Bộ quy tắc này có 32 quy tắc, trong đó có nhiều quy tắc không phù hợp với đặc thù của luật sư công.

Cần xác định luật sư công sẽ tuân thủ các quy tắc nào trong bộ 32 quy tắc này. Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 3 dự thảo có quy định nguyên tắc độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan. Đây cũng là quy tắc số 2 trong bộ 32 quy tắc của Liên đoàn luật sư.

Do đó, vị đại biểu này đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc, rà soát 32 quy tắc để quy định ngay trong dự thảo nghị quyết này cho phù hợp với đặc thù của luật sư công.

Một vấn đề nữa vị đại biểu này nhận định, khối lượng công việc giữa các cơ quan không giống nhau, chưa kể trình độ khác nhau, có thể xảy ra tình trạng luật sư công không nhận được vụ việc nào trong cả tháng.

Trong khi đó, theo Nghị quyết 197 của Quốc hội, nguyên tắc hưởng hỗ trợ hàng tháng là dành cho người thực hiện nhiệm vụ trực tiếp và thường xuyên.

Bà Hạnh đề nghị bổ sung điều kiện để luật sư công được hưởng lương hàng tháng là trong tháng phải phát sinh vụ việc có tính chất pháp lý, hoặc quy định các điều kiện không được hưởng chế độ hàng tháng như: đang trong thời gian nghỉ, điều trị dài ngày, nghỉ thai sản, không phát sinh vụ việc nào...

Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết sẽ phối hợp với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nghiên cứu kỹ lưỡng để tiếp thu những ý kiến xác đáng của các vị đại biểu Quốc hội đã đóng góp.

Về tiêu chuẩn luật sư công, Bộ trưởng cho hay, trước hết chủ thể này phải đáp ứng tiêu chuẩn của luật sư theo quy định Luật Luật sư, nhằm đảm bảo tư cách pháp lý khi tham gia các vụ kiện quốc tế.

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu theo hướng quy định khái quát trong nghị quyết và giao Chính phủ quy định chi tiết cho phù hợp với đặc thù của luật sư công.

Đọc bản gốc tại đây