Nâng cao tính phản biện xã hội nhờ chế định luật sư công

Phản biện góp phần xây dựng pháp luật một cách hoàn thiện

Theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam và Công đoàn Việt Nam có nhiều chức năng quan trọng. Trong đó, các chức năng nổi bật là đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân và thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội; giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam; hay đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho đoàn viên công đoàn và người lao động; tham gia kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của cơ quan Nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp về những vấn đề liên quan đến quyền, nghĩa vụ của người lao động của Công đoàn Việt Nam. Đây là những chức năng quan trọng, rất cần sự am hiểu về pháp luật.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu - Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ nhiệm Cơ quan Truyền thông Liên đoàn Luật sư Việt Nam - cho biết, theo nguyên tắc chung, công chức, viên chức chỉ được phép làm những gì pháp luật cho phép trong phạm vi thẩm quyền. Chính nguyên tắc này lâu ngày đã tạo thành thói quen là công chức, viên chức có xu hướng thực hiện rất tốt những gì pháp luật quy định, nhưng tính phản biện chưa cao.

Trong khi đó, luật sư, với chức năng, kiến thức pháp luật và thói quen nghề nghiệp, thường có xu hướng căn cứ quy định của pháp luật để bảo vệ thân chủ, khách hàng của mình. Chính từ thực tiễn công việc tư vấn cho khách hàng, bảo vệ quyền lợi cho thân chủ, khách hàng, tranh tụng tại tòa cũng giúp cho luật sư hình thành nên tư duy phản biện tốt. Chẳng hạn, khi bảo vệ hay bào chữa cho thân chủ tại phiên tòa, luật sư phải đưa ra lập luận của mình và “đấu lý” với luật sư đồng nghiệp, thậm chí đại diện Viện kiểm sát, để thuyết phục hội đồng xét xử. Lập luận này phải gắn với quy định của pháp luật, thỏa thuận của các bên trong hợp đồng, phân tích tính phù hợp với thực tế đời sống, thực tiễn thực thi pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi của thân chủ.

Theo luật sư Hậu, phản biện là cách tốt nhất để góp phần xây dựng pháp luật một cách hoàn thiện. Khi pháp luật hoàn thiện thì cả Nhà nước, nhân dân, công nhân, người lao động và doanh nghiệp đều được hưởng lợi. Từ đó, luật sư Hậu kiến nghị cần có chế định luật sư công cho MTTQ Việt Nam và Công đoàn Việt Nam.

Sự am hiểu pháp luật của luật sư sẽ rất hữu ích

Đồng tình với những quan điểm trên, luật sư Trần Phi Đại - Đoàn Luật sư TPHCM - cho rằng, để đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân hay của đoàn viên công đoàn và người lao động, hoặc thực hiện giám sát thì trước hết rất cần sự am hiểu pháp luật để xem các cơ quan, đơn vị có thực hiện đúng, đủ pháp luật hay chưa.

Thực tế hiện nay, nhiều cán bộ MTTQ Việt Nam, cán bộ công đoàn có hiểu biết sâu về luật pháp và thực hiện rất tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân hay của đoàn viên công đoàn và người lao động. Nhiều vụ việc, từ hoạt động giám sát của MTTQ Việt Nam hay đại diện của cán bộ công đoàn đã mang lại lợi ích cho nhân dân, đoàn viên công đoàn và người lao động, nhận được sự đồng tình, ủng hộ của người dân và người lao động.

Luật sư Đại cũng cho rằng, nếu có chế định luật sư công cho MTTQ Việt Nam và Công đoàn Việt Nam thì sự am hiểu pháp luật của luật sư sẽ rất hữu ích cho MTTQ Việt Nam và Công đoàn Việt Nam. Thêm vào đó, nếu có luật sư công, tính phản biện độc lập sẽ cao hơn.

“Sự am hiểu pháp luật, tính phản biện cao sẽ góp phần xây dựng pháp luật hoàn thiện hơn. Đồng thời, hiệu quả từ những vụ việc đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân hay của đoàn viên công đoàn và người lao động sẽ góp phần rất lớn trong việc khẳng định tinh thần thượng tôn pháp luật, bảo đảm lẽ công bằng cho các tầng lớp Nhân dân và khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước về chức năng của MTTQ Việt Nam và Công đoàn Việt Nam”, luật sư Đại nói.

Xem bản gốc tại đây