Người cao tuổi kỳ vọng hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 65

Mong được hỗ trợ sớm hơn khi tuổi già ập đến

Ở tuổi 68, bà Nguyễn Thị Hồng (phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ) sống cùng chồng trong căn nhà nhỏ ven sông. Hai vợ chồng đều làm nghề buôn bán nhỏ nhiều năm nên không tham gia bảo hiểm xã hội, hiện không có lương hưu.

Nguồn thu nhập của gia đình chủ yếu dựa vào quầy tạp hóa trước nhà, nhưng vài năm gần đây, việc buôn bán ngày càng chậm, trong khi chi phí thuốc men lại tăng lên.

"Tuổi này muốn đi làm thêm cũng không còn sức. Mỗi tháng tiền thuốc đã tốn cả triệu đồng. Nếu được hưởng trợ cấp từ 65 tuổi thì đỡ gánh nặng rất nhiều", bà Hồng chia sẻ.

Không riêng bà Hồng, ông Trần Văn Phúc (66 tuổi, phường Cái Răng) cũng cho biết sau nhiều năm làm lao động tự do, ông không đủ điều kiện hưởng lương hưu.

"Đến 75 tuổi mới được nhận trợ cấp thì khoảng thời gian từ lúc nghỉ làm đến lúc được hưởng quá dài. Đó mới là giai đoạn khó khăn nhất vì sức khỏe giảm nhưng vẫn phải tự xoay xở cuộc sống khi không thể nhờ con cái", ông nói.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024, người từ đủ 75 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; trường hợp thuộc hộ nghèo, cận nghèo được hưởng từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi.

Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH, nhiều địa phương cũng đề nghị nghiên cứu giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội thấp hơn quy định hiện hành.

Có thể giảm dần xuống 65 tuổi trước khi hướng tới 60 tuổi

GS.TS Giang Thanh Long - Trường Kinh tế và Quản lý công (Đại học Kinh tế Quốc dân), cho rằng về dài hạn, Việt Nam có thể hướng tới giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 60 tuổi - ngưỡng xác định người cao tuổi theo Luật Người cao tuổi.

Tuy nhiên, theo ông, việc giảm ngay từ 75 xuống 60 tuổi sẽ tạo áp lực rất lớn đối với ngân sách nhà nước.

Ông đề xuất thực hiện theo lộ trình. Trước mắt có thể giữ ngưỡng 75 tuổi đến khoảng năm 2030, sau đó giảm xuống 70 hoặc 65 tuổi, đánh giá tác động trước khi tiếp tục hạ xuống 60 tuổi nếu điều kiện cho phép.

"Cách làm này vừa mở rộng dần diện bao phủ, vừa giúp Nhà nước có thời gian đánh giá tác động tài khóa và điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn", GS.TS Giang Thanh Long phân tích.

Theo vị chuyên gia, việc quyết định giảm độ tuổi hưởng trợ cấp không nên chỉ căn cứ vào tuổi đời mà cần xem xét đồng thời nhiều yếu tố như tuổi thọ khỏe mạnh, tốc độ già hóa dân số, tỉ lệ bao phủ BHXH, tỉ lệ người cao tuổi có lương hưu, khả năng cân đối ngân sách và tác động đến hành vi tham gia BHXH.

Ông nhấn mạnh, tuổi thọ khỏe mạnh là tiêu chí đặc biệt quan trọng bởi mục tiêu của trợ cấp hưu trí xã hội là hỗ trợ người cao tuổi khi bắt đầu suy giảm khả năng tạo thu nhập, chứ không chỉ dựa vào một mốc tuổi nhất định.

Bên cạnh đó, GS.TS Giang Thanh Long cũng lưu ý việc mở rộng trợ cấp cần đi đôi với duy trì sức hấp dẫn của BHXH. Nếu khoảng cách giữa trợ cấp hưu trí xã hội và lương hưu quá nhỏ, một bộ phận người lao động có thể giảm động lực tham gia BHXH.

Theo ông, hệ thống an sinh cần được thiết kế theo nhiều tầng: trợ cấp hưu trí xã hội bảo đảm mức sống tối thiểu, BHXH giúp duy trì mức sống tương xứng với quá trình đóng góp, còn các hình thức hưu trí bổ sung tạo thêm nguồn thu nhập khi về già.

Đọc bản gốc tại đây