Nhà nước cam kết, doanh nghiệp mới dám đầu tư lớn

Sáng 16.10, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tình hình xây dựng dự thảo Nghị định quy định việc giao nhiệm vụ, đặt hàng và tiêu chí lựa chọn tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam được giao nhiệm vụ, đặt hàng cung cấp dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt (dự thảo nghị định).

Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Chính phủ cho rằng nếu để thị trường tự vận hành, các chủ đầu tư mua sắm riêng lẻ sẽ không hình thành được doanh nghiệp đủ lớn, trong khi đầu tư cho lĩnh vực công nghiệp đường sắt đòi hỏi nguồn lực rất lớn.

Muốn doanh nghiệp phát triển bền vững phải có cơ chế tập trung và chính sách đủ mạnh do Nhà nước định hướng để tạo ra thị trường và hình thành các ngành công nghiệp cơ bản, cơ khí chế tạo độc lập, tự thiết kế, tự sản xuất.

"Khi Nhà nước cam kết, doanh nghiệp mới dám đầu tư lớn", Phó Thủ tướng Chính phủ khẳng định và cho rằng phải có các chính sách nổi trội về đất đai, thuế hay nghiên cứu, tiếp nhận, chuyển giao công nghệ.

Dẫn kinh nghiệm Trung Quốc với hàng chục doanh nghiệp lớn cùng hàng nghìn doanh nghiệp phụ trợ, lãnh đạo Chính phủ cho rằng, Nhà nước cần chủ động định hình, đặt hàng cho các doanh nghiệp đủ năng lực, phát triển hệ thống sản xuất linh kiện, chi tiết trong chuỗi sản xuất, qua đó hình thành nền công nghiệp hỗ trợ cho ngành đường sắt Việt Nam.

Phó Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh mục tiêu cao nhất là hình thành ngành công nghiệp đường sắt độc lập, tự chủ, có năng lực làm chủ chuỗi giá trị và công nghệ cốt lõi.

Chiến lược phát triển phải được đặt trong khuôn khổ rõ ràng, đặc biệt là cơ khí chế tạo, thiết kế và công nghệ đồng bộ.

Xác định rõ danh mục sản phẩm, chuỗi giá trị trọng tâm, không dàn trải, tập trung vào các lĩnh vực then chốt của ngành công nghiệp đường sắt.

Ưu tiên phát triển đường sắt tốc độ cao, vì khi làm chủ được lĩnh vực này sẽ tự động làm chủ được các phân ngành thấp hơn. Nhà nước cần "đặt hàng" các sản phẩm, công nghệ chưa từng có, tạo bước đột phá về năng lực sản xuất trong nước.

Doanh nghiệp tham gia phải có kế hoạch chuyển giao công nghệ rõ ràng, cam kết tỉ lệ nội địa hóa tăng dần, có viện nghiên cứu, đội ngũ kỹ sư, năng lực thiết kế - chế tạo và đáp ứng các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế; tổ chức được hệ sinh thái sản xuất, có mạng lưới các đơn vị cung ứng phía dưới, thể hiện năng lực liên kết và tổ chức chuỗi sản xuất đồng bộ.

Nhà nước cần cam kết thị trường tiêu thụ ổn định cho các sản phẩm được đặt hàng; có chính sách ưu đãi vượt trội hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, phát triển viện nghiên cứu.

Về cơ chế đặt hàng, Phó Thủ tướng Chính phủ khẳng định chủ thể đặt hàng là Nhà nước, không phải địa phương hay nhà đầu tư riêng lẻ. Tuy nhiên, đây là vấn đề mới, phức tạp và chưa có tiền lệ, cần giới hạn phạm vi áp dụng, chỉ tập trung vào một số ngành chưa có để tránh dàn trải.

Các bộ, ngành xây dựng lộ trình cụ thể, triển khai các dự án mẫu, trọng điểm; hoàn thiện cơ sở pháp lý, thủ tục đăng ký, đánh giá năng lực; bảo đảm sản phẩm cụ thể, có tính ứng dụng thực tiễn cao.

Đọc bản gốc tại đây