Sắp xếp thôn, tổ dân phố trong quý II/2026: Không nên chỉ giảm đầu mối

Bộ Nội vụ được Chính phủ giao chủ trì xây dựng Nghị định về tổ chức hoạt động của thôn, tổ dân phố (TTDP) và một số chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở TTDP trong quý II/2026.

Tại họp báo thường kỳ quý I/2026 Bộ Nội vụ vừa tổ chức, Phó Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) Nguyễn Thị Tú Thanh cho biết, định hướng chung trong việc sắp xếp TTDP theo hướng tinh gọn đầu mối, giảm số lượng TTDP đảm bảo phù hợp với quy mô, thực tiễn, đặc điểm từng vùng miền.

Qua đó, hướng đến nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ sở, tạo thuận lợi cho việc thực hiện các nhiệm vụ, giảm áp lực quản lý trực tiếp của chính quyền cấp xã.

Đánh giá về chủ trương này, TS Đào Hưng, Bộ môn Quản lý công, Khoa Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế - Luật (ĐHQG TP.HCM), cho rằng đây là chính sách phù hợp với xu hướng hiện đại, xét cả về khách quan lẫn chủ quan.

Về khách quan, việc sáp nhập, tinh gọn bộ máy đã được triển khai trong toàn hệ thống chính trị; do đó, việc lan tỏa đến cấp gần dân nhất là TTDP là xu hướng tất yếu khi vai trò của cấp xã thay đổi.

Về chủ quan, yêu cầu giảm đầu mối quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương cũng đặt ra yêu cầu đổi mới tổ chức, hoạt động tại TTDP để đáp ứng mục tiêu chung.

Theo TS Đào Hưng, lợi ích dễ thấy của chủ trương này là bộ máy tinh gọn hơn, giảm đầu mối trung gian, kỳ vọng nâng cao hiệu quả quản trị và tăng cường dân chủ trực tiếp của người dân.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn triển khai là vấn đề cần được đánh giá kỹ lưỡng trước khi thực hiện.

Thứ nhất, về hiệu quả quản trị cộng đồng, việc sáp nhập có thể giúp giảm số lượng đầu mối nhưng đồng thời làm tăng quy mô và mức độ phức tạp của từng đơn vị. Trong khi đó, khối lượng công việc thực tế chưa chắc giảm.

Thứ hai, về phân quyền, phân cấp, trong khi cấp xã được trao thêm thẩm quyền sau sắp xếp, thì TTDP vốn là tổ chức tự quản nên khó có khả năng được phân cấp mạnh hơn về quyền lực hay nguồn lực. Vì vậy, hiệu quả quản trị gần dân sẽ phụ thuộc nhiều vào từng xã, phường cụ thể.

TS Đào Hưng cho rằng cần xác định mô hình TTDP thời gian tới không chỉ dừng ở mức điều chỉnh mà là thay đổi toàn diện, càng không nên chỉ giảm số lượng đầu mối sau sắp xếp.

Ông gợi ý, quá trình sáp nhập sẽ tạo áp lực lớn về khối lượng công việc đối với đội ngũ nhân sự còn lại.

Từ đó, yêu cầu hỗ trợ thêm cho đội ngũ này các công cụ về công nghệ thông tin, phần mềm quản lý điện tử trên nền tảng smartphone... cần được cân nhắc để dần chuyển đổi mô hình làm việc trực tiếp: cá nhân (trưởng thôn) - cá nhân (người dân), sang mô hình làm việc hybrid: Cá nhân (trưởng thôn) - cộng đồng (người dân).

Về xây dựng mô hình tự quản, các đặc thù của mô hình thôn (nông thôn) và mô hình TDP (thành thị) cần được cân nhắc kỹ lưỡng, linh hoạt khi tiếp hành sáp nhập và vận hành sau sáp nhập.

Với mô hình nông thôn, nơi cư dân tương đối ổn định và mối quan hệ làng xã chặt chẽ, cần ưu tiên mô hình làm việc truyền thống, bố trí nhân sự có uy tín, gần gũi. Trong khi đó, ở khu vực thành thị, nơi sự biến động dân cư diễn ra thường xuyên và tương tác cộng đồng lỏng hơn, cần ưu tiên các mô hình làm việc linh hoạt hơn.

Đọc bản gốc tại đây