Thị trường vốn phải là mạch máu của sản xuất, không là sân chơi của đầu cơ

Ngày 29.10, phát biểu tại phiên thảo luận kinh tế - xã hội, đại biểu Nguyễn Như So (Đoàn ĐBQH Bắc Ninh) đánh giá, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động mạnh với thuế quan và địa chính trị, kinh tế Việt Nam vẫn vươn lên như “ngọn hải đăng” kinh tế khi GDP quý III/2025 tăng 8,23%, xuất siêu hơn 16 tỉ USD…

Điều này chứng minh niềm tin quốc tế cho sức bật kinh tế của Việt Nam. Song đại biểu cho rằng để biến thành tựu này thành năng lực dài hạn cần chiến lược phát triển khu vực kinh tế tư nhân làm “động cơ phản lực”, mũi nhọn sáng tạo, lực đẩy của sản xuất…

Đại biểu đoàn Bắc Ninh nhấn mạnh cần phải đột phá thực chất cải cách thể chế với trọng tâm là thực thi chính sách - được xem là "nút thắt của mọi nút thắt" trong phát triển kinh tế. Đại biểu cho rằng đang có khoảng cách lớn giữa chính sách trên giấy và đời sống của doanh nghiệp.

Đại biểu dẫn số liệu, trong 9 tháng đầu năm đã có 175.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, con số này phản ánh độ vênh của ý chí chính sách và hiệu quả thực thi.

Chính sách hỗ trợ 2% VAT trong Nghị quyết 43 là ví dụ điển hình, dù thiết kế đúng mục tiêu nhưng giải ngân chỉ khoảng 3% vì quy trình phức tạp, tiêu chí không rõ ràng, ngân hàng sợ rủi ro. Hệ quả là vốn không đến với nền kinh tế thực, doanh nghiệp kiệt quệ, chính sách bị đánh giá không hiệu quả.

“Đột phá thể chế phải bắt đầu từ cải cách thực thi, mỗi chính sách ban hành cần hướng dẫn chi tiết, thời gian rõ ràng, giám sát công khai, đo hiệu quả cải cách bằng trải nghiệm của doanh nghiệp mà không bằng báo cáo hành chính…”, đại biểu nêu ý kiến.

Đại biểu đoàn Bắc Ninh kiến nghị, cần tái cơ cấu mạnh mẽ cơ chế vốn, đưa dòng vốn trở lại nền kinh tế thực, thay vì cuốn vào những chu kỳ đầu cơ ngắn hạn không tạo ra giá trị bền vững.

Theo đại biểu, thị trường vốn phải là "mạch máu" của sản xuất, không chỉ là "sân chơi" của đầu cơ. Dòng vốn cần định hướng chiến lược vào sản xuất, chế biến chế tạo, hàng tiêu dùng, công nghệ cao, kinh tế xanh… những trụ cột tạo ra giá trị gia tăng, việc làm.

“Chính phủ cần phát triển các kênh dẫn vốn dài hạn như quỹ đầu tư, trái phiếu doanh nghiệp, thị trường vốn mạo hiểm… nới các quỹ đầu tư chấp nhận rủi ro để tài trợ cho đổi mới công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo. Từ đó giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngắn hạn của ngân hàng”, đại biểu đề xuất.

Cần tái cấu trúc sản xuất, xuất khẩu theo hướng nâng cao giá trị gia tăng nội địa. Cần coi đây là nhiệm vụ chiến lược để xây dựng một nền kinh tế độc lập tự chủ trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ lan rộng.

Đại biểu dẫn chứng, hiện tỉ lệ nội địa hóa của Việt Nam mới đạt 36,3%, thấp hơn đáng kể so với Trung Quốc 67,1%; Thái Lan 58,4%; Ấn Độ 53,3%… Tỉ lệ nội địa thấp khiến Việt Nam dễ bị lệ thuộc hoặc nguy cơ bị đánh thuế cao.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn TPHCM) lưu ý phát triển kinh tế cần đặc biệt lưu ý đến vấn đề môi trường.

"Trong những ngày qua, chúng ta thật đau lòng khi thấy nhân dân phải chống chịu với ảnh hưởng của thiên tai, bão lụt. Nhiều địa phương bị ảnh hưởng nặng nề bởi những cơn bão vừa qua" - đại biểu nói.

Đại biểu đề nghị Chính phủ sớm trình Quốc hội gói tài chính khẩn cấp, tăng bội chi ngân sách, tăng chi ngân sách để hỗ trợ người dân, khắc phục hạ tầng bị hư hỏng do thiên tai ở các địa phương.

Đọc bản gốc tại đây