Cần xem xét sửa quy định trừ tỉ lệ % hưởng lương hưu khi nghỉ hưu trước tuổi

Giữa năm 2026, khi đã 59 tuổi và có 35 năm đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), anh Bằng Giang (tên nhân vật đã thay đổi), nhà ở phường Bình Quới, TPHCM, nghỉ việc. Sau khi đi giám định sức khỏe, anh bị suy giảm khả năng lao động trên 61%.

Theo quy định hiện hành, anh Giang đủ điều kiện nghỉ hưu sớm và sẽ bị trừ 5% lương hưu (do nghỉ trước 2 năm 6 tháng so với độ tuổi quy định là 61 tuổi 6 tháng, áp dụng với nam giới làm việc trong điều kiện bình thường nghỉ hưu năm 2026). Sau khi cân nhắc, anh Giang quyết định sẽ chờ đủ đến khi 62 tuổi để được hưởng tỉ lệ 75% lương hưu theo quy định.

Một trường hợp khác, cũng đã 59 tuổi và có 20 năm đóng BHXH. Theo quy định của Luật BHXH hiện hành, trường hợp này đã có trên 15 năm đóng BHXH nên sẽ đủ điều kiện hưởng lương hưu, và nếu đủ điều kiện nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng lao động, thì mỗi năm nghỉ sớm cũng bị trừ 2% tỉ lệ hưởng lương hưu.

Anh Giang chia sẻ: “Thực sự, tôi cũng chưa muốn nghỉ việc, nhưng do sức khỏe không còn tốt để đi làm nên tôi nghỉ sớm. Nhưng nếu phải trừ 5% lương hưu do nghỉ trước 2 năm 6 tháng, tôi chỉ được hưởng 70% lương hưu và như vậy lương hưu cũng thấp, trong khi giá cả ngày càng tăng, sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống, vì vậy tôi sẽ chờ thêm một thời gian để được hưởng đủ 75% lương hưu”.

Anh Giang cũng cho rằng, việc trừ tỉ lệ % hưởng lương hưu khi nghỉ trước tuổi đều bằng 2% thì sẽ không công bằng cho người đóng BHXH nhiều và người đóng BHXH ít.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, cho biết theo khoản 3 Điều 66 Luật BHXH năm 2024, đối với người nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động theo điều kiện tại Điều 65 Luật này, cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi thì tỷ lệ hưởng lương hưu bị giảm 2%; trường hợp nghỉ trước tuổi dưới 6 tháng thì không giảm, từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng thì giảm 1%.

“Quy định này áp dụng mức giảm trừ thống nhất, chưa phân biệt giữa người có thời gian đóng BHXH dài và người có thời gian đóng ngắn, vì ai cũng bị trừ tỉ lệ % như nhau. Điều này chưa thực sự phản ánh tương xứng quá trình đóng góp của người lao động, nhất là những người đã tham gia BHXH hàng chục năm nhưng buộc phải nghỉ hưu sớm vì lý do sức khỏe”, luật sư Hậu nói.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Hậu, cần nghiên cứu sửa đổi quy định giảm trừ tỉ lệ % lương hưu theo hướng phân hóa căn cứ vào thời gian đóng BHXH, trong đó người có thời gian đóng càng dài thì mức giảm trừ khi nghỉ hưu trước tuổi càng thấp.

Cách tiếp cận này không chỉ bảo đảm nguyên tắc đóng - hưởng, ghi nhận công bằng hơn quá trình đóng BHXH của người lao động mà còn giúp bảo vệ quyền lợi, duy trì mức thu nhập ổn định khi về già. Đồng thời, chính sách cũng tạo động lực để người dân tiếp tục tham gia BHXH lâu dài, hạn chế xu hướng nhận BHXH một lần và góp phần củng cố niềm tin vào hệ thống an sinh xã hội.

Xem bản gốc tại đây