Thiếu hồ sơ, người bị tai nạn lao động khó đòi quyền lợi

Khai báo, điều tra TNLĐ không thể chỉ làm cho đủ thủ tục

Ít doanh nghiệp báo cáo tình hình tai nạn lao động (TNLĐ), số hồ sơ điều tra TNLĐ chết người gửi về Bộ Nội vụ còn hạn chế, chất lượng báo cáo giữa các địa phương không đồng đều. Thiếu kết luận điều tra khiến người bị nạn và gia đình gặp khó khăn khi yêu cầu bồi thường, trợ cấp.

Ông Đỗ Việt Đức - Ban Quan hệ lao động, Tổng LĐLĐVN cho hay, hiện nay, nhận thức về công tác an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) của cả người lao động và người sử dụng lao động đã có chuyển biến. Nhiều doanh nghiệp đầu tư bài bản, coi an toàn của NLĐ là điều kiện để sản xuất ổn định.

Tuy nhiên, vẫn có nơi xem ATVSLĐ là thủ tục để đối phó kiểm tra, chứ chưa phải trách nhiệm thường xuyên trong tổ chức sản xuất.

Theo ông, điều đáng quan tâm là khoảng cách giữa quy định và thực tế tại hiện trường. Doanh nghiệp có thể đã tuyên truyền, huấn luyện, trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân, ban hành quy trình, nhưng nếu người lao động vẫn phải vận hành máy, thiết bị chưa được kiểm định đúng quy định, thiếu thiết bị che chắn, hoặc phải làm nhanh để kịp tiến độ, thì nguy cơ tai nạn vẫn hiện hữu.

Ông Đức nhấn mạnh, một môi trường lao động an toàn không chỉ đo bằng số vụ tai nạn ít hay nhiều, mà còn ở cách doanh nghiệp xử lý khi tai nạn xảy ra.

Việc doanh nghiệp có chủ động khai báo, phối hợp điều tra, khắc phục nguyên nhân, thực hiện đầy đủ chế độ và bảo đảm quyền lợi cho người bị nạn cùng gia đình hay không mới là tiêu chí phản ánh thực chất trách nhiệm của NSDLĐ.

Người lao động cần chủ động lưu giữ chứng cứ, hồ sơ

Trong bối cảnh việc khai báo, điều tra TNLĐ còn nhiều bất cập, người lao động không chỉ đối mặt với những tổn thương về sức khỏe mà còn có nguy cơ gặp khó khăn khi chứng minh trách nhiệm của doanh nghiệp và yêu cầu bảo đảm quyền lợi.

Theo ông Đỗ Việt Đức, cần nâng cao trách nhiệm của các bên, đồng thời chủ động lưu giữ chứng cứ để bảo vệ người bị nạn khi xảy ra sự cố.

Ông Đỗ Việt Đức cho biết, khi TNLĐ xảy ra mà doanh nghiệp không khai báo hoặc chậm khai báo, người bị nạn và gia đình vừa phải lo cứu chữa, vừa phải tự thu thập chứng cứ để làm rõ tai nạn xảy ra trong hoàn cảnh nào, ai có trách nhiệm và quyền lợi nào cần được bảo đảm.

Khi TNLĐ xảy ra người lao động thường yếu thế hơn về thông tin và chứng cứ. Hồ sơ phân công công việc, nhật ký vận hành máy, tài liệu huấn luyện, camera, biên bản sự việc đều do doanh nghiệp nắm giữ.

Nếu tai nạn không được khai báo hoặc chậm điều tra, ghi nhận kịp thời, các thông tin này có thể thất lạc, ghi nhận không đầy đủ hoặc khó khôi phục sau một thời gian. Vì vậy, khai báo TNLĐ không chỉ là thủ tục hành chính. Hồ sơ được lập đầy đủ, đúng thời điểm là căn cứ quan trọng để người lao động không phải đơn độc chứng minh sự việc đã xảy ra với mình.

Về phía người lao động, nên chủ động lưu giữ giấy tờ cấp cứu, hồ sơ bệnh án, hình ảnh hiện trường, thông tin nhân chứng, tin nhắn giao việc, bảng chấm công và các tài liệu liên quan.

Khi phát hiện nguy cơ mất an toàn hoặc doanh nghiệp không hợp tác, người lao động hoặc gia đình có thể thông báo đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi xảy ra tai nạn để được ngăn chặn kịp thời, hoặc gửi thông tin đến cơ quan có thẩm quyền để đề nghị tiếp nhận, xác minh, xử lý theo quy định.

“Việc tự thu thập chứng cứ không thay thế trách nhiệm điều tra của cơ quan chức năng, nhưng giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị nạn trong quá trình giải quyết vụ việc” - ông Đức nói.

Về phía công đoàn, công đoàn cơ sở cần đề nghị doanh nghiệp khai báo, điều tra đúng quy định và cử đại diện tham gia điều tra; hỗ trợ người bị nạn và gia đình về hồ sơ, thủ tục, quyền lợi; theo dõi việc khắc phục nguyên nhân để tai nạn không tái diễn.

Xem bản gốc tại đây