Gỡ điểm nghẽn để tiền của quỹ vốn công đoàn đến đúng người cần

Nguồn vốn nhỏ mang lại giá trị lớn

Các quỹ trợ vốn của tổ chức Công đoàn được thành lập với mục tiêu hỗ trợ đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn tạo việc làm, tăng thu nhập, cải thiện đời sống và hạn chế phải tìm đến “tín dụng đen”.

Báo cáo đánh giá hoạt động của các quỹ cho vay vốn sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy công đoàn, do Tổng Liên đoàn Lao động tổ chức ngày 10.9 tại thành phố Đà Nẵng cho thấy, tổng nguồn vốn các quỹ trợ vốn đang quản lý đạt hơn 373,1 tỉ đồng, tăng 11,8% so với giai đoạn 2020-2024.

Các quỹ đã triển khai cho 7.878 đoàn viên, người lao động vay vốn, trong đó có 3.026 lao động nữ. Giá trị mỗi hợp đồng từ 5 triệu đến 50 triệu đồng, thời hạn vay phổ biến từ 24 đến 36 tháng.

Từ nguồn vốn này, 3.181 việc làm mới đã được tạo ra, chủ yếu trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, sản xuất nhỏ và dịch vụ. Thu nhập của người vay tăng thêm khoảng 1,5 đến 3 triệu đồng mỗi tháng.

Với những người có thu nhập cao, số tiền tăng thêm này có thể không lớn. Nhưng với một gia đình công nhân đang phải cân đối từng khoản tiền thuê nhà, học phí, điện nước và chi tiêu hằng ngày, thêm vài triệu đồng mỗi tháng có thể giúp họ giảm đáng kể áp lực cuộc sống.

Điểm tích cực là một số quỹ đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động. Quỹ Trợ vốn Thủ đô sử dụng phần mềm Smart Fund để quản lý tín dụng, kế toán; triển khai ứng dụng trên thiết bị di động và tích hợp mã QR, giúp giảm hồ sơ giấy, rút ngắn thời gian xử lý và hạn chế sai lệch trong thu, nộp tiền.

Quỹ Trợ vốn Cần Thơ ứng dụng tài khoản doanh nghiệp của ngân hàng trong quản lý dòng tiền, giải ngân và thu hồi vốn. Quỹ Trợ vốn Thái Nguyên lồng ghép cho vay với tư vấn pháp luật lao động, bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động và các chính sách liên quan.

Đây là những cách làm cho thấy quỹ trợ vốn không chỉ cung cấp tiền vay, mà còn có thể đồng hành, tư vấn và hỗ trợ người lao động trong suốt quá trình sử dụng vốn.

Mở rộng nguồn vốn đi cùng nâng cao chất lượng quản lý

Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, hoạt động của các quỹ trợ vốn đang phát sinh những yêu cầu mới. Địa bàn quản lý mở rộng, số lượng công đoàn cơ sở và người lao động cần phục vụ tăng lên, nhưng nguồn vốn và nhân lực tại một số nơi chưa được bổ sung tương ứng.

Tại Cần Thơ, Đà Nẵng, Hải Phòng, Huế, Quảng Ngãi và Thái Nguyên, nguồn vốn hiện có được đánh giá chưa đáp ứng nhu cầu vay trong thời gian tới. Trong khi đó, một số quỹ lại có lượng vốn tồn đọng chưa giải ngân khá lớn.

Liên quan đến đề xuất bổ sung nguồn vốn, TS Lê Thị Thanh Hà - Ủy viên Ban Thường vụ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Phó Trưởng ban Quan hệ lao động Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho rằng, việc bổ sung vốn cho các quỹ là cần thiết, nhưng không nên chỉ tập trung vào tăng quy mô nguồn vốn.

“Hiệu quả phải được đo bằng khả năng đưa vốn đến đúng người, đúng nhu cầu và tạo ra thay đổi thực chất trong đời sống. Mỗi nhóm vay cần có tiêu chí đánh giá riêng. Khoản vay sản xuất, kinh doanh phải được xem xét qua khả năng tạo việc làm, tăng thu nhập; khoản vay nhà ở, học tập, chữa bệnh cần được đánh giá bằng hiệu quả an sinh và khả năng giúp người lao động ổn định cuộc sống”, bà Hà cho biết.

Một điểm nghẽn khác là quy định về đối tượng vay vốn. Quy định cũ chủ yếu hướng tới công nhân lao động nghèo, trong khi số người đáp ứng chuẩn nghèo hiện không nhiều. Thực tế vẫn còn một bộ phận lớn người lao động có thu nhập trên chuẩn nghèo nhưng đời sống khó khăn do chi phí thuê nhà, nuôi con và khám, chữa bệnh tăng cao.

Do đó, tiêu chí xét vay cần được hoàn thiện theo hướng đánh giá hoàn cảnh thực tế, khả năng trả nợ và mục đích sử dụng vốn, thay vì chỉ dựa vào một mức thu nhập cố định.

Theo bà Hà, thủ tục vay cũng cần được đơn giản hóa, công khai và số hóa. Công đoàn cơ sở phải thực hiện tốt vai trò xác nhận nhu cầu, hướng dẫn hồ sơ, giám sát sử dụng vốn; đồng thời người vay cần được tư vấn về phương án sử dụng tiền và kế hoạch trả nợ.

Xem bản gốc tại đây