Thi đua phải tạo ra năng suất thực, quyền lợi thực

Lao Động có cuộc trao đổi với TS Lương Trọng Thành - Ủy viên Ban Thường vụ Tổng LĐLĐ Việt Nam, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Thanh Hóa về vấn đề này.

Thanh Hóa đang đặt ra yêu cầu tăng trưởng rất cao. Trong mục tiêu lớn như vậy, tổ chức Công đoàn xác định mình có thể đóng góp bằng cách nào, thưa ông?

- Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và hưởng ứng phong trào thi đua “Thúc đẩy tăng trưởng hai con số, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 - 2030” do UBND tỉnh phát động, chúng tôi xác định đóng góp của tổ chức Công đoàn phải bắt đầu từ chính lực lượng lao động.

Nguồn lực rất quan trọng của doanh nghiệp cũng như của tỉnh chính là trí tuệ, tay nghề, trách nhiệm và sức sáng tạo của đội ngũ công nhân. Vì vậy, phong trào “Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt” do Tổng LĐLĐ Việt Nam phát động được Công đoàn Thanh Hóa cụ thể hóa theo từng doanh nghiệp, từng dây chuyền, từng vị trí việc làm.

Chúng tôi không đặt mục tiêu chỉ tạo ra phong trào sôi nổi. Thước đo phải là người lao động tiến bộ ra sao về tay nghề, năng suất tăng như thế nào, chất lượng sản phẩm có tốt hơn không, an toàn lao động được bảo đảm đến đâu và thu nhập của công nhân có được nâng lên hay không.

Nhưng thi đua trong doanh nghiệp lâu nay đôi khi vẫn bị nhìn nhận là khá hình thức. Làm thế nào để người lao động thực sự muốn tham gia, còn doanh nghiệp thấy được lợi ích để đồng hành?

- Đây chính là vấn đề chúng tôi rất quan tâm. Thanh Hóa có lực lượng công nhân đông, làm việc trong nhiều ngành nghề, loại hình doanh nghiệp và điều kiện sản xuất rất khác nhau. Nếu áp một khuôn mẫu chung cho tất cả doanh nghiệp hoặc tổ chức thi đua tách rời nhiệm vụ sản xuất thì rất khó thu hút công nhân, đồng thời doanh nghiệp cũng khó nhìn thấy hiệu quả.

Do đó, LĐLĐ tỉnh định hướng công đoàn cơ sở chủ động phối hợp với người sử dụng lao động lựa chọn nội dung thi đua phù hợp. Đến nay, 123 công đoàn cơ sở đã phối hợp với doanh nghiệp tổ chức hội thi công nhân giỏi, thu hút hơn 7.000 đoàn viên, người lao động tham gia.

Điều quan trọng là các hội thi không đứng ngoài hoạt động sản xuất mà được đưa trực tiếp vào nơi làm việc, nên doanh nghiệp thấy được hiệu quả và người lao động cũng thấy mình là chủ thể của phong trào.

Hội thi tay nghề giỏi tại Công ty TNHH Giầy Annora Việt Nam là một ví dụ. Ngày 10.9.2026, BCH Công đoàn Công ty tổ chức hội thi với 8 đội đến từ 8 chuyền sản xuất, cùng sự tham gia của gần 2.000 công nhân tại Xưởng 2.

Điểm đáng chú ý là Công đoàn Công ty không lựa chọn một vài công nhân có tay nghề cao làm đại diện thi. Toàn bộ người lao động trong từng chuyền đều tham gia và sản phẩm dự thi là kết quả của cả chuyền.

Điều này rất phù hợp với đặc điểm sản xuất công nghiệp hiện nay. Một đôi giày hay một sản phẩm hoàn chỉnh không phải kết quả của riêng một người. Nó phụ thuộc vào hàng loạt công đoạn liên kết với nhau.

Người có tay nghề tốt phải biết hướng dẫn, hỗ trợ đồng nghiệp. Người làm ở mỗi công đoạn phải hoàn thành tốt phần việc của mình. Cả chuyền cùng chịu trách nhiệm đối với sản phẩm cuối cùng.

Như vậy, hội thi không chỉ đo sự khéo léo của một vài cá nhân mà còn đánh giá năng lực tổ chức sản xuất, kỷ luật lao động và khả năng phối hợp của cả tập thể.

Kết quả, chuyền đạt giải Nhất đã tạo ra sản phẩm bảo đảm chất lượng, với năng suất đạt trên 150% định mức thường xuyên được giao, đồng thời tỉ lệ hàng lỗi thấp hơn trên 3% so với tỉ lệ bình quân trong sản xuất thường xuyên.

Đó là những con số có thể đo đếm được. Nó cho thấy thi đua nếu tổ chức đúng sẽ không chỉ tạo không khí sôi nổi mà còn góp phần trực tiếp nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng sản phẩm, giảm hàng lỗi, tiết kiệm nguyên vật liệu và nâng hiệu quả sản xuất cho doanh nghiệp.

Có một vấn đề người lao động đặc biệt quan tâm: Họ tăng năng suất cho doanh nghiệp thì quyền lợi của họ tăng như thế nào? Nếu thành tích cuối cùng chỉ dừng ở giấy khen, phong trào liệu có bền vững?

- Quan điểm của chúng tôi là thành tích thi đua phải gắn với quyền lợi thiết thực của người lao động. Tại Công ty TNHH Giầy Annora Việt Nam, Ban Chấp hành Công đoàn Công ty trao 1 giải Nhất trị giá 5 triệu đồng, 1 giải Nhì trị giá 3 triệu đồng, 1 giải Ba trị giá 2 triệu đồng và 5 giải Khuyến khích, mỗi giải 1 triệu đồng.

Không dừng ở tiền thưởng của hội thi. Kết quả tham gia hội thi cùng kết quả thực hiện công việc trong tháng được doanh nghiệp xem xét làm căn cứ đánh giá, xếp loại người lao động. Lao động loại A được thưởng 350.000 đồng, loại B 250.000 đồng, loại C 200.000 đồng.

Kết quả xếp loại hằng tháng tiếp tục được tích lũy, theo dõi và trở thành một trong những căn cứ để doanh nghiệp xem xét nâng bậc lương.

Tôi cho rằng đây là cách làm phù hợp với mong muốn rất chính đáng của người lao động: được tham gia, được đánh giá công khai, được ghi nhận đúng năng lực và được hưởng lợi từ kết quả lao động của chính mình.

Nếu thành tích thi đua gắn với tiền thưởng, nâng bậc lương và cơ hội phát triển nghề nghiệp thì người lao động sẽ có động lực tự học, tự rèn luyện tay nghề và có trách nhiệm hơn với công việc.

Ngược lại, nếu chỉ thi rồi trao giấy khen và mọi việc kết thúc ở đó thì rất khó duy trì sức sống lâu dài của phong trào.

Vì vậy, đồng hành với doanh nghiệp tuyệt đối không nên hiểu đơn giản là vận động công nhân làm việc nhiều hơn. Điều cần hướng tới là làm việc tốt hơn, khoa học hơn và hiệu quả hơn.

Công đoàn phải cùng doanh nghiệp nâng cao tay nghề cho người lao động, tổ chức lao động hợp lý, giảm hàng lỗi, bảo đảm an toàn, tiết kiệm nguyên vật liệu, khuyến khích sáng kiến và đổi mới sáng tạo.

Bảo vệ người lao động cũng không phải chỉ đến khi xảy ra tranh chấp mới bắt đầu thực hiện. Theo tôi, sự bảo vệ căn cơ và bền vững hơn là giúp người lao động có việc làm ổn định, có kỹ năng nghề nghiệp, đủ khả năng thích ứng với công nghệ mới, được làm việc trong môi trường an toàn và đặc biệt là được thụ hưởng xứng đáng từ những giá trị mà mình tạo ra.

Đây chính là điểm gặp nhau giữa ba lợi ích: quyền lợi của người lao động, sự phát triển của doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng của địa phương.

Trân trọng cảm ơn ông!

Xem bản gốc tại đây