Nữ công nhân với guồng quay của công việc và gia đình

Tất bật trước khi vào nhà máy

Lần đầu gặp chị Đặng Thị Thực (sinh năm 1993), công nhân Khu công nghiệp Thăng Long (Hà Nội), chúng tôi đã thấy chị luôn chân luôn tay. Chị vừa trò chuyện, vừa gom quần áo đã khô mang đi cất, vừa chuẩn bị cơm tối, lại liên tục giục hai con chuẩn bị quần áo để đi tắm.

“Em cứ hỏi gì thì chị nói, chứ chị không có thời gian ngồi trả lời phỏng vấn đâu”, chị Thực nói nhanh, mắt vẫn dõi theo những việc còn dang dở trong nhà.

Thời điểm ấy, chị đang cuống cuồng thu xếp mọi thứ trước khi đi làm ca đêm lúc 20h. Bữa cơm phải chuẩn bị xong, quần áo phải cất gọn, hai con phải được tắm rửa, mọi việc trong nhà cần ổn thỏa trước khi chị rời đi. Với chị, chỉ cần còn việc chưa xong, chị khó lòng yên tâm bước ra khỏi cửa.

Có 14 năm làm công nhân, chị Thực đã quen với nhịp sống xoay quanh giờ giấc của nhà máy. Trên chuyền sản xuất, chị cố gắng hoàn thành công việc được giao.

Khi trở về nhà, chị lại bắt đầu một guồng quay khác với những việc không tên: nấu nướng, dọn dẹp, chăm sóc con và chuẩn bị cho ca làm tiếp theo.

Không có tiếng máy móc hay những công đoạn sản xuất cụ thể, công việc ở nhà vẫn đòi hỏi chị phải liên tục vận động, tính toán và sắp xếp. Có những việc nhỏ đến mức ít ai để ý, nhưng nếu thiếu bàn tay người chăm lo, sinh hoạt của cả gia đình có thể bị đảo lộn.

Với chị Thực, mệt mỏi là điều khó tránh khỏi. Thế nhưng, khi nói về những công việc gia đình, chị vẫn xem đó là trách nhiệm của mình, là việc cần làm để chồng con có cuộc sống ổn định.

Chính suy nghĩ ấy khiến chị ít khi dành thời gian cho bản thân, ngay cả khi cơ thể đã thấm mệt sau nhiều giờ lao động.

Điều khiến câu chuyện của chị Thực trở nên đáng suy ngẫm không chỉ là sự vất vả của một người phụ nữ làm ca đêm, mà còn là cách những công việc chăm sóc gia đình mặc nhiên trở thành phần việc nối dài sau giờ làm của nhiều nữ công nhân.

Nhân rộng mô hình hỗ trợ nuôi con và xây dựng gia đình hạnh phúc

Cũng tại Khu công nghiệp Thăng Long (Hà Nội), có thể bắt gặp hình ảnh những nữ công nhân tranh thủ từng phút sau giờ làm để trở về với gia đình.

Với một nữ công nhân tên Nguyễn Thị Loan, 32 tuổi, quê Phú Thọ, cuộc sống của hai vợ chồng cùng làm công nhân và nuôi con nhỏ luôn gắn với bài toán sắp xếp thời gian.

Những hôm làm ca ngày, chị Loan tranh thủ đón con, đi chợ rồi trở về chuẩn bị bữa tối. Ăn uống xong, chị lại giặt giũ, dọn dẹp, kiểm tra đồ dùng cho con ngày hôm sau.

Nếu hôm nào công việc ở nhà máy kết thúc muộn, những việc ấy lại kéo dài sang buổi tối. Có hôm, khi mọi thứ đã tạm ổn, chị mới có thời gian ngồi xuống nghỉ ngơi.

Điều khiến người phụ nữ này mệt mỏi không hẳn là một công việc cụ thể, mà là cảm giác lúc nào cũng có việc đang chờ mình. Ở nhà máy, chị phải bảo đảm tiến độ sản xuất; về nhà, chị lại lo con cái, cơm nước và những sinh hoạt thường ngày. Thời gian dành cho bản thân vì thế thường bị thu hẹp.

Theo thống kê của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, tính đến cuối năm 2025, cả nước có hơn 10,2 triệu đoàn viên công đoàn, trong đó lao động nữ chiếm khoảng 56%.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã ban hành Đề án hỗ trợ công nhân tại khu công nghiệp, khu chế xuất trong việc chăm sóc, nuôi dạy con giai đoạn 2025–2028.

Hướng dẫn công tác nữ công năm 2026 cũng nhấn mạnh việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nữ đoàn viên, cải thiện điều kiện làm việc, hỗ trợ con người lao động và tăng cường đối thoại, thương lượng để có những chính sách có lợi hơn cho lao động nữ.

Thời gian qua, công đoàn các cấp đã chú trọng đối thoại, thương lượng, giám sát và bảo vệ quyền lợi lao động nữ; đồng thời duy trì, nhân rộng những mô hình chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ nuôi con và xây dựng gia đình hạnh phúc.

Với hoàn cảnh của mình, chị Loan đề xuất: "Công nhân làm ca đêm, tăng ca hoặc đổi ca liên tục thường khó thu xếp người chăm con. Công đoàn có thể tiếp tục khảo sát nhu cầu, kiến nghị địa phương và doanh nghiệp phát triển nhà trẻ, trường mầm non gần khu công nghiệp; kết nối cơ sở giữ trẻ có thời gian hoạt động phù hợp với lịch làm việc của công nhân".

Xem bản gốc tại đây