Bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai giành lại sự sống và đôi mắt sáng cho người bệnh

Hành trình cứu chữa bệnh nhân nam 43 tuổi ở Thái Nguyên tại Bệnh viện Bạch Mai vừa qua là một câu chuyện về hành trình bền bỉ của các bác sĩ chuyên khoa Mắt và Viện Y học Nhiệt đới giành lại sự sống và ánh sáng cho đôi mắt tưởng chừng đã chìm trong bóng tối vĩnh viễn.

Khi ánh sáng tắt dần trước mắt

Người bệnh nhập viện trong tình trạng đau đầu dữ dội và nhanh chóng được chẩn đoán viêm màng não mủ nặng. Kết quả chọc dịch não tủy, cấy vi khuẩn và các xét nghiệm đều cho thấy những chỉ số “cảnh báo đỏ”.

Chỉ sau hai ngày điều trị, mắt phải bệnh nhân bất ngờ sưng đỏ, chảy dịch, đau nhức dữ dội đến mức không thể mở. Trước diễn biến nghiêm trọng, các bác sĩ Viện Y học Nhiệt đới và Khoa Mắt phối hợp điều trị theo phác đồ kháng sinh mạnh nhất.

Những tín hiệu đầu tiên đầy hy vọng xuất hiện: chỉ số dịch não tủy cải thiện rõ rệt, bệnh nhân đáp ứng với điều trị. Tưởng như hành trình đã đi đúng hướng.

Thế nhưng, y học không phải lúc nào cũng đi theo đường thẳng. Lần chọc dịch não tủy thứ ba cho kết quả xấu trở lại, thậm chí diễn biến bất thường hơn ở các lần kiểm tra tiếp theo. Trong khi đó, tổn thương mắt tiến triển nhanh và dữ dội dù bệnh nhân vẫn dùng kháng sinh liều cao (Meropenem 6g/ngày).

Chỉ trong thời gian ngắn, mắt phải rơi vào tình trạng viêm mủ nội nhãn, mất hoàn toàn khả năng nhận biết sáng tối. Mắt trái giảm thị lực sâu, chỉ còn 1/10, đau nhức, đỏ và sợ ánh sáng. Hình ảnh CT và cộng hưởng từ cho thấy nhiều ổ áp xe rải rác ở não và phổi – một bức tranh tổn thương đa cơ quan đầy ám ảnh.

Lúc đó, bệnh nhân gần như không nhìn được, đau đầu, đau mắt, sức khỏe suy kiệt, nằm một chỗ. Ở tuổi 43 – độ tuổi sung sức nhất, là lao động chính trong gia đình – thế giới trước mắt người đàn ông ấy bỗng tối sầm.

Quyết định “đặt cược” giữa lằn ranh sinh – tử

Diễn biến bệnh không giống viêm màng não mủ thông thường. Nghi ngờ lao màng não được đặt ra. Nhưng trong buổi hội chẩn khẩn cấp, một giả thuyết khác khiến cả ê-kíp phải suy nghĩ: Nocardia – loại vi khuẩn hiếm gặp, gây tổn thương đa cơ quan, khó nuôi cấy và dễ đánh lạc hướng thầy thuốc.

Nếu đúng là Nocardia, phác đồ cũ sẽ không đủ sức kiểm soát. Quyết định được đưa ra nhanh chóng nhưng đầy bản lĩnh: dừng hướng điều trị lao, chuyển sang phối hợp 4 kháng sinh mạnh gồm Meropenem, Linezolid, Biseptol truyền tĩnh mạch và Amikacin – một “cuộc đặt cược” dựa trên kinh nghiệm lâm sàng và sự nhạy cảm nghề nghiệp trước những dấu hiệu bất thường.

“Trước diễn biến phức tạp, chúng tôi thực sự bối rối. Từ phán đoán căn nguyên đến lựa chọn phác đồ là cả một bài toán cân não, trong khi áp lực thời gian và chi phí với gia đình người bệnh rất lớn”, TS.BS Đỗ Văn Thành, Trưởng phòng Viêm gan virus, Viện Y học Nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ.

Cuộc chạy đua giữ lại đôi mắt

Song song điều trị toàn thân, các bác sĩ Khoa Mắt bước vào một cuộc chiến khác – giữ lại ánh sáng cho người bệnh.

Kháng sinh được tiêm trực tiếp vào nội nhãn – quyết định không dễ dàng khi nhãn cầu đã tổn thương nặng. Ceftazidime, Vancomycin, corticoid… được sử dụng. Tuy nhiên, tình trạng vẫn xấu đi, cả hai mắt đều tổn thương nặng.

Khi hướng điều trị Nocardia được xác định, Amikacin – loại kháng sinh đang dùng toàn thân – cũng được tiêm nội nhãn.

“Sau mũi tiêm Amikacin thứ hai, thị lực bắt đầu cải thiện. Mắt phải trước đó gần như mù đã có cảm giác ánh sáng trở lại. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa giúp kiểm soát nhiễm trùng huyết, khống chế ổ nhiễm khuẩn và tạo điều kiện cho thị lực hồi phục”, BSCKII Phùng Thị Thúy Hằng, Phó Trưởng khoa Mắt cho biết.

Từng giờ, từng ngày, điều dưỡng kiên trì nhỏ thuốc, truyền dịch, hướng dẫn bệnh nhân giữ vệ sinh tuyệt đối, không dụi mắt. Những việc tưởng chừng nhỏ bé ấy lại mang ý nghĩa quyết định.

Nụ cười sau bão giông

Sau một tuần, các chỉ số dịch não tủy giảm rõ rệt, tế bào viêm hạ xuống. Trên phim chụp, các ổ áp xe não và phổi thu nhỏ dần, nhiều tổn thương biến mất.

Từ chỗ gần như mù cả hai bên, bệnh nhân bắt đầu nhìn rõ hơn, tự đứng dậy, tự bước đi, sinh hoạt bình thường. Không chỉ thị lực cải thiện, mà toàn trạng cũng hồi phục rõ rệt.

Gia đình đã chuẩn bị tinh thần “ăn Tết trong viện”, gửi gắm con cái cho hai bên nội ngoại. Thế nhưng sau 41 ngày điều trị, người đàn ông ấy không chỉ khỏe mạnh trở lại mà còn giữ được ánh sáng cho đôi mắt – điều tưởng chừng không thể.

Thành công của ca bệnh là kết quả của sự phối hợp đa chuyên khoa: Nhiệt đới, Mắt, Dược lâm sàng, Vi sinh, Điện quang, Hô hấp… Nhưng hơn hết, đó là bản lĩnh nghề nghiệp và tấm lòng của những người thầy thuốc không buông tay trước những diễn biến “không theo sách vở”.

Y học không chỉ là phác đồ. Đó còn là trực giác được tôi luyện qua năm tháng, là sự dấn thân trước những ca bệnh khó, và là niềm tin rằng – ngay cả trong những khoảnh khắc tăm tối nhất – ánh sáng vẫn có thể được giành lại.

Xem bản gốc tại đây