An ninh năng lượng cần đội ngũ công nhân làm chủ công nghệ

Thách thức với an ninh năng lượng ngày càng phức tạp

An ninh năng lượng (ANNL) đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.

ANNL không chỉ tác động trực tiếp đến an ninh con người mà còn gắn chặt với an ninh kinh tế, an ninh mạng và an ninh quốc gia.

Trong khi yêu cầu năng lượng đặt ra ngày càng cao hơn thì các thách thức đối với ANNL ngày càng phức tạp hơn.

Thực tế đang đặt ra yêu cầu từ “có đủ năng lượng” sang đủ yêu cầu và đủ khả năng chống chịu. ANNL trong giai đoạn phát triển mới cần bảo đảm đồng thời ba yếu tố: nguồn cung đủ, vận hành ổn định và chi phí hợp lý.

Ông Mai Tuấn Đạt - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) nêu rõ, trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến những biến động làm thay đổi căn bản nhận thức cũng như phương thức bảo đảm ANNL của mỗi quốc gia.

Ông Đạt nhận định thế giới đang đối mặt với nhiều rủi ro phi truyền thống phức tạp như xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu, an ninh mạng và quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi về ANNL không chỉ là Việt Nam còn bao nhiêu nguồn dầu khí, khả năng nhập khẩu dầu thô ra sao, hay giá dầu thế giới đang biến động như thế nào mà còn có khả năng chủ động chuyển hóa các nguồn nguyên liệu thành những sản phẩm năng lượng thiết yếu cho nền kinh tế hay không?

ANNL hiện đại không chỉ là an ninh nguồn cung mà còn là an ninh của năng lực chế biến và khả năng chống chịu của toàn bộ hệ thống năng lượng quốc gia.

Đòi hỏi lớn về công nhân kỹ thuật, công nhân có kỹ năng số

Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh quốc gia.

Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20.8.2025 của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu bảo đảm vững chắc ANNL quốc gia, gắn với phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực.

Sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, kinh tế xanh và các phương thức tổ chức sản xuất mới đang làm biến đổi sâu sắc cơ cấu nghề nghiệp, nội dung và phương thức lao động của giai cấp công nhân.

Bối cảnh đó đòi hỏi nhu cầu về công nhân kỹ thuật, công nhân có kỹ năng số, có khả năng vận hành thiết bị tự động, làm chủ công nghệ và thích ứng với môi trường sản xuất hiện đại ngày càng tăng.

Đặc biệt, chính công nhân là lực lượng trực tiếp bảo đảm ANNL và làm chủ công nghệ.

Từ những công trình thủy điện có thể thấy rõ sự trưởng thành của năng lực nội sinh đất nước cũng như sự trưởng thành của công nhân Việt Nam. Nếu ở Thủy điện Thác Bà (khởi công năm 1964), Việt Nam gần như phụ thuộc hoàn toàn vào thiết kế, công nghệ và chuyên gia nước ngoài, thì đến Thủy điện Hòa Bình (khởi công năm 1979), đội ngũ kỹ sư và công nhân Việt Nam đã dần tiếp quản nhiều khâu quan trọng của công trường, từ tổ chức thi công đến xử lý các bài toán kỹ thuật phức tạp.

Chính từ đại công trường sông Đà, một lực lượng kỹ thuật lớn của đất nước, nhất là công nhân ngành năng lượng đã được đào tạo và trưởng thành.

Đặc biệt, hàng loạt dự án nguồn điện, lưới điện và hạ tầng khí trọng điểm được thúc đẩy; các tuyến truyền tải 500kV tiếp tục giữ vai trò “xương sống” liên kết hệ thống. Các dự án khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đầu tiên đi vào vận hành; điện tái tạo tiếp tục mở rộng; các dự án lưu trữ năng lượng, điện hạt nhân và điện gió ngoài khơi được chuẩn bị cho giai đoạn dài hạn.

Nhờ những chuyển động này, Việt Nam dần hình thành một hệ sinh thái năng lượng hiện đại, linh hoạt và bền vững hơn. Quan trọng hơn, công nhân ngành năng lượng cũng không thể chỉ là người vận hành thiết bị. Họ phải từng bước trở thành người làm chủ công nghệ, tham gia cải tiến quy trình, giảm tổn thất, tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu suất.

Trong bối cảnh ngành năng lượng không ngừng đổi mới công nghệ, tinh thần học tập thường xuyên, làm chủ kỹ thuật và ý thức truyền nghề của những người thợ giàu kinh nghiệm là những yếu tố cần thiết để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu sản xuất ngày càng cao.

Cùng với đó, Công đoàn và các tổ chức trong doanh nghiệp đồng hành trong nâng cao kỹ năng, bảo đảm an toàn và xây dựng ý thức trách nhiệm đối với hệ thống năng lượng quốc gia.

Đọc bản gốc tại đây