Cải cách để môi trường đầu tư Việt Nam vào tốp 30 thế giới

Doanh nghiệp cần môi trường minh bạch, thủ tục đơn giản hơn

Mới đây, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã gửi góp ý đối với Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử. Theo VCCI, nhiều nội dung trong dự thảo còn chồng chéo, thiếu rõ ràng, có thể làm gia tăng chi phí tuân thủ và cản trở hoạt động của doanh nghiệp nếu không được điều chỉnh phù hợp.

Đơn cử, Điều 39 của dự thảo quy định việc yêu cầu lấy ý kiến thẩm định của Bộ Công an đối với nhà đầu tư nước ngoài khi xin cấp hoặc điều chỉnh giấy phép kinh doanh trong lĩnh vực thương mại điện tử. Theo VCCI, quy định này chưa thống nhất với Luật Đầu tư 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Việc bổ sung thêm một bước thẩm định riêng trong dự thảo không chỉ gây chồng chéo mà còn làm phát sinh thủ tục không cần thiết.

Trên đây chỉ là một ví dụ rất cơ bản về việc còn rất nhiều thủ tục cần đơn giản hơn. Ở góc độ doanh nghiệp, trao đổi với Lao Động, bà Nguyễn Thị Thu - Tổng Giám đốc Công ty CP Sản xuất Thực phẩm Anh Kim (AK Food) - cho rằng: “Có những quy định doanh nghiệp không biết phải làm như thế nào, vừa hoàn thiện thủ tục vừa bị ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh. Việc loại bỏ những thủ tục không còn phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động sản xuất. Khi doanh nghiệp đã đầu tư và đưa sản phẩm ra thị trường, trách nhiệm đối với chất lượng và an toàn sản phẩm là điều tất yếu. Do đó, các quy định mang tính hình thức nếu tiếp tục tồn tại không chỉ gây tốn kém thời gian mà còn cản trở hoạt động thực tế của doanh nghiệp”.

Tương tự, ông Hoàng Xuân Hải - Giám đốc kinh doanh Công ty bảo vệ ISP - cũng nhận định: Các giải pháp và thủ tục cần được thiết kế theo hướng đơn giản, dễ tiếp cận. Bên cạnh đó, cần tăng cường hướng dẫn cụ thể và hỗ trợ trực tiếp để doanh nghiệp và người dân có thể triển khai nhanh chóng, hiệu quả.

Yêu cầu các bộ tăng tốc

Tại buổi làm việc với Bộ Xây dựng về thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh theo Kết luận số 18-KL/TW hôm 17.4 vừa qua, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh: “Chính phủ đang chỉ đạo quyết liệt việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, nhất là đối với các bộ, lĩnh vực còn nhiều thủ tục, điều kiện kinh doanh; đồng thời yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phát huy vai trò của các bộ, ngành trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế”.

Trước đó, theo chỉ đạo của Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã yêu cầu trước ngày 20.4, các bộ phải trình phương án cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Một "làn sóng" cải cách thủ tục hành chính đang diễn ra mạnh mẽ trong các bộ, ngành. Tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, việc rà soát, cắt giảm được thể hiện khá rõ nét. Theo quyết định mới ban hành, hàng loạt thủ tục đã được sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ, đặc biệt trong các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh như in ấn, biểu diễn nghệ thuật, kinh doanh karaoke, vũ trường…

Việc bãi bỏ các thủ tục cấp phép hoạt động in ở cả cấp Trung ương và địa phương cho thấy xu hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm đang ngày càng rõ rệt.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng báo cáo đã cắt giảm hơn 51% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và hơn 52% chi phí tuân thủ so với năm 2024, vượt chỉ tiêu mà Chính phủ đặt ra.

Không dừng lại ở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường còn đề xuất cắt giảm 12/40 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đồng thời thu hẹp phạm vi 6 ngành nghề khác. Tổng cộng, sau 2 năm thực hiện, đã có tới 44% điều kiện đầu tư kinh doanh được đơn giản hóa.

Đáng chú ý, việc rà soát 650 thủ tục hành chính với tổng thời gian giải quyết lên tới hơn 16.000 ngày và chi phí tuân thủ gần 10.000 tỉ đồng cho thấy quy mô “gánh nặng thủ tục” trước đây lớn đến mức nào. Việc cắt giảm hàng nghìn ngày xử lý và hàng nghìn tỉ đồng chi phí là một bước tiến đáng kể.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo, dù số lượng thủ tục không lớn (58 thủ tục), nhưng cũng cam kết tiếp tục cắt giảm thời gian và chi phí thực hiện tới 50%.

Trong khi đó, Bộ Xây dựng - một lĩnh vực vốn được xem là “nhiều giấy phép” - cũng đang thực hiện cắt giảm mạnh. Dự kiến sẽ bãi bỏ, phân cấp 70 thủ tục, đồng thời đơn giản hóa 157 thủ tục, giảm khoảng 20% thời gian giải quyết và 18% chi phí tuân thủ.

Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương đã đặt ra yêu cầu “Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; chuẩn hóa, số hóa toàn bộ quy trình giải quyết thủ tục trên môi trường số, liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan; rút ngắn tối đa thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp”.

Đây là yêu cầu cốt yếu trong việc cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh. Thực tế nhiều năm qua cho thấy, cải cách thủ tục hành chính luôn được nhắc đến như một ưu tiên, nhưng hiệu quả chưa đồng đều. Không ít trường hợp “giảm thủ tục trên giấy, tăng thủ tục trong thực tế”.

Chính vì vậy, Kết luận 18-KL/TW nhấn mạnh yêu cầu phải cắt giảm thực chất, không hình thức. Điều này đồng nghĩa với việc phải rà soát toàn diện các quy định, mạnh dạn bãi bỏ những thủ tục không còn phù hợp, đặc biệt là các điều kiện kinh doanh mang tính “giấy phép con”.

Cần nhấn mạnh, một điểm quan trọng khác trong Kết luận 18-KL/TW là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, bảo đảm cấp bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính. Điều này không chỉ giúp giảm tải cho cấp Trung ương, mà còn đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp.

Đưa môi trường đầu tư Việt Nam vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN và tốp 30 thế giới vào năm 2028 là mục tiêu lớn, nhưng không phải không khả thi. Với Việt Nam, lợi thế là sự ổn định chính trị, quy mô thị trường và vị trí địa kinh tế thuận lợi. Nhưng để biến lợi thế thành sức hút thực sự, cần một môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi và chi phí thấp trong đó, cải cách thủ tục hành chính, số hóa và giảm chi phí tuân thủ chính là những “đòn bẩy” quan trọng, tạo ra một nền hành chính hiện đại, hiệu quả.

Đọc bản gốc tại đây