Cán bộ phải thật sự tiên phong, gương mẫu, không né tránh trách nhiệm

Không thể chỉ “đúng quy trình là an toàn”

Nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại Lễ trao tặng Huy hiệu 80 năm, 75 năm và 70 năm tuổi Đảng cho 34 đảng viên lão thành của Đảng bộ Hà Nội ngày 19.5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Đảng ta phải thật sự trong sạch, vững mạnh. Nhà nước phải thật sự của dân, do dân, vì dân. Cán bộ, đảng viên phải thật sự tiên phong, gương mẫu".

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận được nhiều sự quan tâm, đồng tình của cán bộ, đảng viên. PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hòa - Trưởng bộ môn Quản lý công, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TPHCM - cho rằng, trong phát biểu trên, cụm từ "thật sự" được nhấn mạnh 3 lần không phải là ngẫu nhiên. Đó chính là yêu cầu chuyển hóa từ khẩu hiệu sang hành động, từ hình thức sang thực chất, đặc biệt trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những đòi hỏi chưa từng có tiền lệ.

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hòa nhận định, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số và những dịch chuyển địa chính trị toàn cầu đang tái định hình phương thức quản trị quốc gia. Một nền hành chính vận hành chủ yếu bằng văn bản giấy, quy trình tầng nấc và tâm lý "đúng quy trình là an toàn" không còn đủ sức đưa đất nước tiến nhanh và bền vững.

Theo bà Hòa, tiêu chuẩn "cán bộ" cũng phải được tái định nghĩa. Bên cạnh phẩm chất chính trị và đạo đức cách mạng, người cán bộ hôm nay cần được trang bị thêm năng lực số, tư duy dữ liệu, khả năng ra quyết định trong môi trường bất định, kỹ năng quản trị rủi ro và năng lực học tập suốt đời.

Những vấn đề lớn như chuyển đổi xanh, già hóa dân số, an ninh mạng, phát triển đô thị thông minh hay tự chủ công nghệ chiến lược đều mang tính liên ngành, đa tầng và biến động. Vì vậy, cách làm việc đơn ngành, khép kín, chờ chỉ đạo từng bước không còn phù hợp.

Cán bộ phải là người đồng hành, mở đường cho cái mới

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hòa, người cán bộ phải có tư duy hệ thống, năng lực phối hợp liên ngành và bản lĩnh xử lý vấn đề phức hợp. Đây cũng chính là nội hàm của tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung” mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh.

Bà Hòa cũng cho rằng mô hình quản trị quốc gia đang chuyển dịch căn bản từ "quản lý" sang "phục vụ phát triển". Trong tư duy quản lý cũ, người dân và doanh nghiệp thường được nhìn như đối tượng bị điều chỉnh. Trong tư duy phục vụ phát triển, họ là trung tâm, là chủ thể được kiến tạo điều kiện để phát huy năng lực sáng tạo và đóng góp cho đất nước.

"Khi đó, cán bộ không còn là người "cho phép" hay "không cho phép", mà là người đồng hành, tháo gỡ vướng mắc, mở đường cho cái mới", bà nhấn mạnh.

Mỗi quyết định chậm trễ, mỗi thủ tục rườm rà, mỗi thái độ vô cảm vì vậy đều là một khoản chi phí mà xã hội phải gánh và là một "vết xước" trong niềm tin của nhân dân. Trong không gian số hiện nay, một văn bản trái luật, một phát ngôn thiếu chuẩn mực hay một biểu hiện trục lợi đều có thể lan truyền tức thì và để lại hậu quả lâu dài.

Đạo đức công vụ không còn là phạm trù nội bộ mà trở thành tài sản chính trị của cả hệ thống. Yêu cầu "của dân, do dân, vì dân" phải được cụ thể hóa bằng minh bạch trong quy trình, trách nhiệm giải trình trong quyết định và sự đo lường thực chất bằng mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Từ phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hòa cho rằng đây không chỉ là sự tri ân thế hệ đi trước mà còn là lời hiệu triệu thế hệ cán bộ hôm nay phải tự soi, tự sửa, tự nâng mình lên ngang tầm nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước.

Đọc bản gốc tại đây