Đầu tư công tạo đòn bẩy cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Nhiệm vụ then chốt cho tăng trưởng

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công (ĐTC) trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 với tổng mức vốn khoảng 8,22 triệu tỉ đồng, gồm 3,8 triệu tỉ đồng vốn ngân sách Trung ương và 4,42 triệu tỉ đồng vốn ngân sách địa phương. Điều này cho thấy quy mô ĐTC trung hạn giai đoạn 2026-2030 rất lớn, thể hiện quyết tâm chính trị rất cao trong việc sử dụng ĐTC để thúc đẩy tăng trưởng từ 10%/năm trở lên, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và cải thiện đời sống nhân dân.

Số liệu từ Bộ Tài chính cho thấy, trong 4 tháng đầu năm 2026, cả nước giải ngân 144.282,9 tỉ đồng, đạt 14,2% kế hoạch Thủ tướng giao. 8 bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỉ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân, trong đó TP Hà Nội giải ngân hơn 34.358 tỉ đồng (27,3% kế hoạch), Hải Phòng giải ngân hơn 10.652 tỉ đồng (27,5% kế hoạch). Tuy nhiên, 27 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỉ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân, với một số bộ, cơ quan chưa giải ngân hoặc dưới 1%. Điều này cho thấy giải ngân vốn đầu tư công vẫn là một thách thức lớn.

Không chỉ “bơm vốn”, mà phải tạo hiệu ứng lan tỏa

Phân tích ĐTC trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 không chỉ là kế hoạch phân bổ ngân sách, mà còn là công cụ chiến lược để mở ra không gian phát triển mới cho nền kinh tế.

TS Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - cho rằng, doanh nghiệp kỳ vọng ĐTC không chỉ là “bơm vốn” hay “tăng chi”, mà là tạo ra hạ tầng tốt hơn, chi phí thấp hơn, thủ tục thông thoáng hơn, thị trường rộng lớn hơn và cơ hội kinh doanh công bằng hơn.

"Một đồng ĐTC hiệu quả sẽ kéo theo nhiều đồng vốn tư nhân, phải tạo thêm việc làm, thêm đơn hàng, thêm năng lực logistics, thêm mặt bằng sản xuất, thêm kết nối vùng, thêm cơ hội xuất khẩu và thêm niềm tin cho nhà đầu tư" - TS Mạc Quốc Anh phân tích.

Ông cho rằng, với ĐTC, doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi về chi phí, về thị trường và niềm tin, kỳ vọng đầu tư. Bên cạnh đó, người dân cũng được hưởng lợi trực tiếp với việc rút ngắn thời gian đi lại, giảm ùn tắc, giảm tai nạn, nâng cao chất lượng bệnh viện, trường học, nhà ở, môi trường sống. Do đó, cần phải tháo gỡ những điểm nghẽn dẫn tới chậm giải ngân vốn ĐTC, không để tình trạng vốn nằm trên giấy, không tạo ra sự tăng trưởng.

TS Trần Văn Khải - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội - cho hay, trong giai đoạn tới, Việt Nam cần tăng tốc để phấn đấu tăng trưởng 2 con số. Để làm được điều đó, ĐTC phải ưu tiên hạ tầng số, hạ tầng năng lượng và hạ tầng đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh những điểm nghẽn truyền thống như thủ tục đầu tư hay giải phóng mặt bằng, TS Trần Văn Khải cũng cho rằng, cần nhận diện những thách thức khi đặt kế hoạch ĐTC trong bối cảnh chúng ta đang thực hiện đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia như rủi ro lạc hậu về công nghệ, khoảng trống thể chế cho tài sản vô hình, an ninh mạng và chủ quyền dữ liệu, nguồn nhân lực, an ninh năng lượng… Từ đó, ông đề xuất một mô hình quản trị dự án mới theo hướng thông minh và hiệu quả như tập trung vào nền tảng dùng chung, tránh đầu tư trùng lặp và yêu cầu dữ liệu phải "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất".

Đọc bản gốc tại đây