Đề xuất phân loại streamer, phiên livestream có doanh thu lớn để quản lý

Chiều 13.11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Thương mại điện tử.

Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy (đoàn Tây Ninh) đánh giá, dự thảo luật đã xác định tương đối đầy đủ trách nhiệm của ba chủ thể chính trong hoạt động livestream bán hàng gồm người bán, người livestream và nền tảng.

Dù vậy, khi đối chiếu với một số tình huống trong thực tế, chẳng hạn các vụ việc người nổi tiếng livestream bán hàng kém chất lượng, thổi phồng công dụng thực phẩm chức năng, hoặc trường hợp dùng kỹ thuật seeding ảo để thao túng niềm tin của người mua thì vẫn còn một số khoảng trống cần phải được làm rõ hơn.

Trong đó, nghĩa vụ không cung cấp thông tin gian dối của người livestream trong dự thảo mang tính nguyên tắc. Song chưa làm rõ các cơ chế để kiểm soát trước khi phát sóng đối với các mặt hàng có nguy cơ tác động đến sức khỏe của cộng đồng.

Quy định lưu trữ dữ liệu livestream tối thiểu là 1 năm có thể chưa đủ để đảm bảo khi xảy ra tranh chấp hoặc xử lý vi phạm kéo dài.

Trường hợp người livestream đưa ra thông tin vượt quá nội dung quảng cáo đã được xác nhận thì chưa có cơ chế xử lý riêng, nhất là trách nhiệm liên đới với người bán.

Nền tảng hiện chỉ ràng buộc về nghĩa vụ phải gỡ bỏ nội dung vi phạm, chưa có quy định liên quan đến kiểm soát thuật toán đề xuất ưu tiên hiển thị livestream. Đây là một yếu tố bị cho là phần tạo hiệu ứng lôi kéo khách hàng mua theo đám đông ảo.

Đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế kiểm soát trước khi phát trực tiếp đối với các phiên livestream quảng cáo công dụng đặc biệt đối với sản phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe như thực phẩm chức năng, mỹ phẩm.

“Người bán hoặc người livestream cần phải cung cấp hồ sơ sản phẩm cho nền tảng thương mại điện tử để rà soát có điều kiện”, đại biểu đề xuất.

Cần làm rõ trách nhiệm liên đới của người livestream trong trường hợp đưa thông tin vượt quá hoặc sai lệch so với hồ sơ hàng hóa cho người bán cung cấp, kèm theo biện pháp xử lý bổ sung như cấm livestream trong thời gian nhất định.

Mở rộng thời hạn lưu trữ dữ liệu livestream lên tối thiểu 2 năm và quy định nghĩa vụ cung cấp bản ghi, bình luận, bằng chứng chốt đơn cho người tiêu dùng hoặc cơ quan có thẩm quyền khi có tranh chấp hoặc yêu cầu điều tra.

Cần bổ sung nghĩa vụ nền tảng công khai tiêu chí hiển thị livestream, kiểm soát bình luận seeding ảo và có cơ chế để cảnh báo khi phát hiện lưu lượng tương tác bất thường.

“Có thể xem xét để phân loại người streamer có ảnh hưởng lớn, hoặc phiên livestream có doanh thu lớn để áp dụng cơ chế kiểm soát chặt hơn, tương tự như cách mà một số quốc gia đã và đang thực hiện”, đại biểu cho biết.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng), cho rằng cần rà soát các nghĩa vụ khác cần tuân thủ của từng chủ thể trong hoạt động livestream để đảm bảo quyền lợi của các bên, đặc biệt là của người mua hàng trong các phiên livestream.

Đại biểu đề xuất người bán chịu trách nhiệm chính về chất lượng, nguồn gốc hàng hóa. Người livestream chịu trách nhiệm trong phạm vi nội dung mà họ trình bày hoặc khẳng định, quảng cáo.

Tổ chức cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi dịch vụ kỹ thuật. Người tiếp thị chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi họ kiểm soát được; không áp đặt nghĩa vụ vượt quá khả năng hoặc tính chất công việc

Nền tảng thương mại điện tử chịu trách nhiệm khi không thực hiện biện pháp kỹ thuật theo quy định, không phải là cơ quan tiền kiểm nội dung. Không biến nền tảng thương mại điện tử thành “cơ quan thẩm định quảng cáo”, vì điều này vừa không đúng chức năng, vừa không khả thi.

Đọc bản gốc tại đây