Đề xuất quy định hỗ trợ chủ hộ kinh doanh đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã mở rộng diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Trong đó, luật bổ sung nhóm chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh theo quy định của Chính phủ (có hiệu lực từ 1.7.2025).

Theo báo cáo về quá trình thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội mới, đến hết tháng 2.2026, cả nước đã có 36.090 chủ hộ kinh doanh tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định mới.

Tuy nhiên, qua rà soát quá trình triển khai thực tế, cơ quan chức năng nhận thấy quy định hiện hành đã phát sinh một số bất cập.

Một số đối tượng thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng phải tự đóng toàn bộ 22% mức đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất, bao gồm cả phần trách nhiệm của người lao động và phần của người sử dụng lao động.

Theo cơ quan chức năng, về bản chất đây là nhóm thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, nhưng nghĩa vụ đóng lại tương tự người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Điều này dễ tạo ra tâm lý so sánh bởi người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện hiện được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần tiền đóng, trong khi người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc lại không được hưởng chính sách này.

Đặc biệt, nhiều chủ hộ kinh doanh trước đây tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng.

Tuy nhiên, khi chuyển sang diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định mới thì lại không còn được hỗ trợ, dẫn đến tâm lý chưa đồng thuận và ảnh hưởng đến việc phát triển đối tượng tham gia.

Những bất cấp này trong thực tế đặt ra yêu cầu sửa đổi. Mới đây, Bộ Nội vụ trình Chính phủ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội để trình Quốc hội xem xét, thông qua. Hiện dự thảo đang được lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức và cá nhân đến hết ngày 6.7.2026.

Đáng chú ý trong dự thảo có đề xuất sửa quy định về việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của chủ hộ kinh doanh. Dự thảo Luật đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 5 và khoản 6 Điều 6 theo hướng Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với các đối tượng phải tự đóng toàn bộ mức đóng.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng khuyến khích các địa phương, căn cứ điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách, chủ động huy động thêm các nguồn lực hợp pháp để hỗ trợ người tham gia bảo hiểm xã hội thuộc nhóm này.

Theo đó, dự thảo bổ sung khoản 5 Điều 6 về chính sách của Nhà nước đối với bảo hiểm xã hội. Theo đó, ngoài việc tiếp tục hỗ trợ người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện như quy định hiện hành, Nhà nước sẽ mở rộng chính sách hỗ trợ đối với người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thuộc các đối tượng quy định tại các điểm g, h, m và n khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội.

Như vậy theo dự thảo phạm vi hỗ trợ sẽ không chỉ giới hạn ở người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện mà còn được mở rộng sang một số nhóm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng phải tự đóng toàn bộ mức đóng, trong đó có chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh.

Việc sửa đổi này được kỳ vọng bảo đảm sự công bằng giữa các nhóm tham gia bảo hiểm xã hội, tạo động lực để người dân duy trì tham gia lâu dài, qua đó góp phần mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội.

Đọc bản gốc tại đây