Điều kiện chuyển đất lúa cạnh khu dân cư sang đất ở

Một người dân ở Hà Nội phản ánh, gia đình được cấp một mảnh đất trồng lúa nước nằm sát đường và khu dân cư, loại đất ở nông thôn. Người dân này muốn biết trường hợp trên có được chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở hay không, nếu được thì cần đáp ứng quy định và thực hiện thủ tục nào.

Trả lời nội dung này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, điểm b khoản 1 Điều 121 Luật Đất đai năm 2024 quy định trường hợp chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Về căn cứ cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, khoản 5 Điều 116 Luật Đất đai năm 2024 quy định, việc chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong khu dân cư, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất ở hoặc chuyển các loại đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất ở đối với hộ gia đình, cá nhân phải căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung, quy hoạch phân khu theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng dẫn quy định tại khoản 2 Điều 22 Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12.6.2025 của Chính phủ về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai.

Theo đó, các đơn vị hành chính cấp xã sau sắp xếp được tiếp tục sử dụng quy hoạch sử dụng đất cấp huyện, kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện hoặc quy hoạch được lập theo quy định pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt trước ngày 1.7.2025. Đây là căn cứ để thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về đất đai cho đến khi hoàn thành việc rà soát, lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo các đơn vị hành chính mới.

Ngoài ra, Điều 2 Nghị quyết số 66.3/2025/NQ-CP ngày 15.9.2025 của Chính phủ cũng quy định về biện pháp tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã.

Theo quy định này, cơ quan, người có thẩm quyền căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất cấp huyện, kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện đã được phê duyệt trước ngày 1.7.2025 hoặc chỉ tiêu sử dụng đất trong phương án phân bổ và khoanh vùng đất đai của quy hoạch tỉnh được phân bổ đến đơn vị hành chính cấp xã sau sắp xếp, hoặc quy hoạch được lập theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn để thực hiện việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Về trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết Điều 227 Luật Đất đai năm 2024 quy định, người sử dụng đất nộp hồ sơ đề nghị chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định.

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan có chức năng quản lý đất đai kiểm tra các điều kiện chuyển mục đích sử dụng đất. Trường hợp hồ sơ chưa bảo đảm quy định, cơ quan này hướng dẫn người sử dụng đất bổ sung hồ sơ và nộp lại.

Đối với trường hợp áp dụng giá đất trong bảng giá đất để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, cơ quan có chức năng quản lý đất đai lập hồ sơ trình Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền ban hành quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất.

Trường hợp phải xác định giá đất cụ thể để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, cơ quan có chức năng quản lý đất đai lập hồ sơ trình Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền ban hành quyết định, đồng thời tổ chức xác định giá đất, trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt giá đất tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Người sử dụng đất có trách nhiệm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo quy định. Sau đó, cơ quan có chức năng quản lý đất đai chuyển hồ sơ đến tổ chức đăng ký đất đai hoặc chi nhánh của tổ chức đăng ký đất đai để thực hiện đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; cập nhật, chỉnh lý cơ sở dữ liệu đất đai, hồ sơ địa chính và trao giấy chứng nhận cho người sử dụng đất.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết, theo khoản 1 Điều 14 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP ngày 31.1.2026 của Chính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định về thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất và một số nội dung khác trong lĩnh vực đất đai.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, đây là vụ việc cụ thể. Vì vậy, người dân cần có văn bản, hồ sơ và tài liệu kèm theo gửi cơ quan có chức năng quản lý đất đai tại địa phương để được hướng dẫn, giải quyết theo thẩm quyền và đúng quy định pháp luật.

Đọc bản gốc tại đây