Nợ BHXH kéo dài có phải do sự nể nang của cơ quan bảo hiểm xã hội?

Theo đánh giá của Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT) có hiệu lực từ ngày 1.1.2025, quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của người tham gia bảo hiểm xã hội, chủ thể bảo hiểm và người đóng bảo hiểm, bao gồm công chức, viên chức, người lao động và chủ doanh nghiệp.

Luật cũng đã quy định rất rành mạch và cụ thể về các điều cấm, quyền lợi, cũng như trách nhiệm và nghĩa vụ của các bên. “Đây là điều chúng tôi rất quan tâm, đặc biệt là quyền lợi của người lao động đã đóng bảo hiểm trong thời gian qua” - Đại biểu Phạm Văn Hòa nói.

Ông Hòa cho rằng, với doanh nghiệp Nhà nước, việc tuân thủ tương đối thuận lợi. Nhưng thực tế đáng lo ngại là ở khối doanh nghiệp ngoài Nhà nước, nhiều doanh nghiệp, cả lớn và nhỏ, đã trốn hoặc chậm đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động. Hậu quả là khi người lao động đến tuổi nghỉ hưu hoặc nghỉ việc, người lao động đến cơ quan BHXH để hưởng quyền lợi thì nhận được câu trả lời rằng doanh nghiệp chưa đóng hoặc chậm đóng BHXH và không được hưởng chế độ. Đây là một bất cập lớn đã tồn tại trong thời gian qua.

“Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi đã quy định rõ ràng trách nhiệm và quyền lợi. Nếu vi phạm nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc xử phạt hành chính theo lũy tiến. Dù vậy, theo thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, hiện vẫn còn rất nhiều doanh nghiệp, thậm chí cả doanh nghiệp lớn, chậm hoặc trốn đóng bảo hiểm xã hội với số tiền lên tới hàng tỉ đồng. Đây là điều không thể chấp nhận, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi chính đáng của người lao động” - ông Hòa nhấn mạnh.

Theo đại biểu, để xảy ra tình trạng doanh nghiệp trốn đóng, chậm đóng BHXH trong thời gian dài có trách nhiệm của BHXH Việt Nam. Đồng thời, đặt vấn đề về sự thiếu quyết liệt trong thực thi, khiến người lao động không được hưởng chính sách.

“Ai sẽ chịu trách nhiệm trong trường hợp này? Cơ quan Bảo hiểm xã hội hay chủ doanh nghiệp?. Nguyên nhân của sự tồn tại này là gì? Có phải do sự nể nang, dĩ hòa vi quý của cơ quan bảo hiểm đối với doanh nghiệp không? Tại sao có những trường hợp chậm đóng kéo dài 2-3 năm mà không được xử lý triệt để, trong khi cơ quan bảo hiểm xã hội chắc chắn nắm được thông tin? Quyền lợi của người lao động, những người không phải lúc nào cũng có điều kiện theo dõi sát sao việc đóng bảo hiểm của doanh nghiệp, sẽ đi về đâu?” - ông Hòa đặt vấn đề.

Để giải quyết vấn đề doanh nghiệp trốn đóng, chậm đóng BHXH kéo dài, khiến quyền lợi người lao động bị ảnh hưởng, đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng, cần có các giải pháp đồng bộ của nhiều bên liên quan.

Trước tiên và quan trọng nhất, cơ quan bảo hiểm phải vào cuộc quyết liệt, thực thi nghiêm minh các quy định của pháp luật. Cần làm rõ trách nhiệm khi để tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH kéo dài. Không thể có sự nể nang hay bao che cho doanh nghiệp.

Về phía chủ doanh nghiệp, phải có trách nhiệm với người lao động. Việc sử dụng lao động phải đi đôi với nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ và đúng hạn. Người lao động cũng cần được tuyên truyền để chủ động giám sát, kiểm tra tình trạng đóng bảo hiểm xã hội của mình. Khi phát hiện doanh nghiệp không đóng, cần khiếu nại ngay để đảm bảo quyền lợi hợp pháp chính đáng của mình.

Đọc bản gốc tại đây