Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý tránh tình trạng quy hoạch để ngăn kéo

Ngày 7.11, tiếp tục Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Quy hoạch (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn; về điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030.

Góp ý về dự án Luật Quy hoạch (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan nói, cần làm rõ quy hoạch là gì. Bởi lẽ, khi thực hiện sắp xếp địa giới hành chính, thì chúng ta phải làm lại quy hoạch.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, quy hoạch là một bản marketing hình ảnh địa phương trong tương lai. Khi nhìn vào đó, sẽ hình dung được 5 năm hay 10 năm nữa địa phương đó như thế nào, đời sống kinh tế, văn hoá, xã hội ra sao…

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan chúng ta cũng phải quy hoạch một không gian linh hoạt, nếu quy hoạch quá cứng, mỗi “nhúc nhích” đều phải điều chỉnh.

Trong khi đó, quy trình điều chỉnh một quy hoạch cũng dài bằng quy trình lập quy hoạch.

“Chúng ta đã chuyển từ tư duy luật không chỉ quản lý, mà để kiến tạo không gian phát triển mới, để xã hội cùng tham gia. Như vậy, khi nhìn vào quy hoạch đó, người ta thấy cơ hội để đầu tư. Doanh nghiệp địa phương, hợp tác xã, làng nghề thấy không gian dành cho mình, tức là kích hoạt toàn bộ không gian kinh tế” - Phó Chủ tịch Quốc hội nói.

Đồng thời, theo Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, chúng ta cần cầu cảng, sân bay, khu công nghiệp lớn, nhưng còn “tầng” kinh tế địa phương lại thiếu vắng trong quy hoạch.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ quy hoạch để phục vụ cho ai, chúng ta phục vụ kinh tế địa phương, kêu gọi đầu tư, nhưng cũng phải bảo đảm cư dân tại địa phương phải là người được thụ hưởng, lấy con người làm trung tâm.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan nói và mong muốn quy hoạch phải tạo thêm nguồn lực mới, nhất là nguồn lực trong dân còn nhiều.

Nêu những quan điểm này, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, quy hoạch phải là của mọi người, mọi nhà, tránh tình trạng quy hoạch để “ngăn kéo”. Quy hoạch chính là cụ thể hóa ước mơ của chính quyền địa phương và người dân trong tương lai.

Còn theo đại biểu Trần Đức Thuận (đoàn ĐBQH Nghệ An), việc ban hành Luật Quy hoạch (sửa đổi) là cần thiết nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình thực thi luật hiện hành.

Đối với cơ chế xử lý mâu thuẫn giữa các quy hoạch, đại biểu cho rằng, việc quy định Thủ tướng Chính phủ hoặc Bộ trưởng có quyền yêu cầu điều chỉnh là hợp lý, song cần có thêm cơ chế phản biện độc lập.

Khi xảy ra xung đột giữa các quy hoạch của các bộ, ngành, một cơ quan độc lập, như Hội đồng liên bộ có thể xem xét, thẩm tra và kiến nghị phương án xử lý, giúp tăng tính khách quan và minh bạch trong điều hành.

Về quy trình lập quy hoạch, đại biểu cho rằng, việc dự thảo thay “nhiệm vụ lập quy hoạch” bằng “đề cương lập quy hoạch” là chưa phù hợp.

“Nhiệm vụ lập quy hoạch” thể hiện rõ tính chất giao việc có trách nhiệm pháp lý cao hơn, còn “đề cương lập quy hoạch” chủ yếu mang tính kỹ thuật...

Đại biểu kiến nghị giữ lại cụm từ “nhiệm vụ lập quy hoạch” để bảo đảm tính ràng buộc; đồng thời, có thể quy định cơ chế rút gọn thủ tục nhằm tháo gỡ khó khăn cho các địa phương trong tổ chức thực hiện.

Có tình trạng quy hoạch xong rồi bỏ đấy, đến lúc làm việc khác không được

Tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cũng nhận định quy hoạch rất quan trọng, là một nội dung không thể thiếu trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho rằng quy hoạch phải có tư duy và tầm nhìn dài hạn, cập nhật các chỉ đạo của Trung ương, phải bảo đảm tính khoa học, ứng dụng công nghệ hiện đại, kết nối liên thông, tính khả thi cao và sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia.

Nếu không có quy hoạch sẽ dẫn đến tình trạng xây dựng tràn lan, "thích chỗ nào làm chỗ đó", dẫn đến phá vỡ cảnh quan, môi trường, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội. Nếu có quy hoạch mà thực hiện không đúng hoặc chưa đầy đủ thì hiệu quả cũng sẽ bị hạn chế, gây hệ lụy lâu dài.

Bộ trưởng cho biết ngay tại Thủ đô Hà Nội và một số địa phương đã thấy rõ những vấn đề bất cập trong thời gian qua.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho biết sẽ cùng Bộ Tài chính nghiên cứu về vấn đề "tuổi thọ" quy hoạch, hiện nay tầm nhìn quy hoạch còn ngắn, phải nghiên cứu tầm nhìn dài hạn hơn.

Ông cũng cho rằng có tình trạng quy hoạch bị điều chỉnh nhiều lần, "suốt ngày điều chỉnh". Điều chỉnh vì các nhà đầu tư đến thấy vị trí đẹp và vạch ra là lại điều chỉnh, từ đất để phát triển văn hóa xã hội chuyển sang đất kinh doanh thương mại.

Trước một số ý kiến cho rằng nhiều quy hoạch vẫn mang tính ngắn hạn, thường chỉ 10-30 năm, trong khi nhiều quốc gia khác xây dựng quy hoạch 50-100 năm, Bộ trưởng cho biết các cơ quan liên quan sẽ tiếp thu, nghiên cứu vấn đề này trong quá trình soạn thảo.

Ông ví dụ về phát triển hệ thống cảng biển, hiện tầm nhìn đến năm 2030 các bến cảng chính để phát triển kinh tế - xã hội rất quan trọng nhưng tầm nhìn chỉ chứa được tàu 50.000 tấn, trong khi xu hướng hiện nay là tàu 200.000 tấn...

Về quy hoạch tài nguyên nước, Bộ trưởng Xây dựng cho biết nội dung này trong luật hiện hành đã tương đối đầy đủ, chỉ cần rà soát chi tiết theo từng ngành.

Bộ trưởng nêu thực tế vừa qua cho thấy do mưa lũ lớn, nhiều đoạn đê yếu đã bị vỡ, gây ngập úng nghiêm trọng ở một số khu vực như Thái Nguyên, Bắc Giang… Do vậy, khi lập quy hoạch cần tính đến cao trình, hệ thống thoát nước và giữ nước, bảo đảm an toàn đê điều, điều tiết nguồn nước.

Theo ông Minh, tất cả những nội dung này phải được thể hiện xuyên suốt từ quy hoạch tổng thể, quy hoạch ngành đến quy hoạch cấp tỉnh, bảo đảm thống nhất từ trên xuống dưới.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng cũng cho hay còn nhiều vướng mắc trong vấn đề quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch treo... Ông đề nghị các cơ quan liên quan nghiên cứu, tháo gỡ, tránh tình trạng dự án treo kéo dài gây lãng phí nguồn lực xã hội.

"Có tình trạng quy hoạch xong rồi bỏ đấy rất nhiều, đến lúc làm việc khác không được", Bộ trưởng nói và cho rằng khi quy hoạch cần nghiên cứu kỹ, cần mời các chuyên gia, nhà khoa học nghiên cứu đánh giá để đạt hiệu quả.

Đọc bản gốc tại đây