Tăng cường giám sát quan trắc môi trường, xử lý nghiêm hành vi gian lận

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã phản ánh tình trạng can thiệp vào hệ thống quan trắc tự động, liên tục tại một số doanh nghiệp, dẫn tới nguy cơ sai lệch dữ liệu môi trường. Đây là vấn đề đáng lo ngại, có thể làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp tới công tác giám sát, cảnh báo ô nhiễm.

Trước thực trạng này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố đề nghị chỉ đạo các Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan khẩn trương tổ chức rà soát toàn diện các hệ thống quan trắc tự động nước thải, khí thải trên địa bàn.

Một trong những nội dung trọng tâm là yêu cầu các cơ sở thực hiện kiểm tra bằng chất chuẩn còn hạn sử dụng, được liên kết chuẩn theo quy định đo lường; đồng thời đánh giá độ chính xác của hệ thống quan trắc. Các sai số phát sinh phải được ghi nhận đầy đủ và xử lý theo quy định hiện hành.

Bên cạnh đó, các địa phương cần triển khai kiểm soát chất lượng và đánh giá độ chính xác tương đối của hệ thống (RA), ưu tiên đối với các cơ sở có quy mô lớn, nguy cơ ô nhiễm cao. Việc quan trắc đối chứng phải được thực hiện với sự phối hợp của các tổ chức độc lập có đủ năng lực. Trường hợp phát hiện sai lệch vượt ngưỡng, dữ liệu sẽ không được công nhận và hệ thống buộc phải hiệu chỉnh lại toàn bộ trước khi tiếp tục vận hành.

Bộ cũng yêu cầu kiểm tra chặt chẽ nhật ký vận hành và nhật ký thiết bị nhằm phát hiện các thay đổi bất thường. Qua đó, phân biệt rõ giữa việc hiệu chỉnh kỹ thuật hợp lệ và hành vi cố tình điều chỉnh hệ số nhằm làm sai lệch dữ liệu. Các Sở Nông nghiệp và Môi trường phải trực tiếp quản lý tài khoản quản trị cao nhất của thiết bị thu nhận và truyền dữ liệu, bảo đảm không để xảy ra việc can thiệp trái phép.

Cùng với đó, các địa phương cần tăng cường an ninh, niêm phong và giám sát hệ thống quan trắc. Việc lắp đặt camera trong nhà trạm phải đảm bảo theo dõi được bộ điều khiển thiết bị, dữ liệu hình ảnh phải được lưu trữ tối thiểu 3 tháng và truyền về cơ quan quản lý để phục vụ kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết.

Công tác kiểm tra thực địa cũng được nhấn mạnh, đặc biệt là đối với các đường ống thải và ống dẫn mẫu. Bộ yêu cầu kiên quyết xử lý nếu phát hiện hành vi pha loãng mẫu, can thiệp dòng thải hoặc lắp đặt hệ thống không đúng quy định nhằm che giấu mức độ ô nhiễm.

Trong những trường hợp cần thiết, các cơ quan chức năng có thể tiến hành kiểm tra chuyên sâu đối với thiết bị, cảm biến và hệ thống phân tích, nhằm ngăn chặn các thủ đoạn kỹ thuật như bơm khí trơ hoặc các chất khác để làm sai lệch kết quả đo.

Đặc biệt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, nếu phát hiện hành vi cố ý gian lận, làm sai lệch dữ liệu quan trắc, cần xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, đồng thời chuyển hồ sơ sang cơ quan công an nếu có dấu hiệu tội phạm.

Tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ông Nguyễn Xuân Hải - Phó Cục trưởng Cục Môi trường khẳng định hành vi can thiệp, làm sai lệch số liệu quan trắc là hành vi vi phạm pháp luật. Ông Hải cũng cho biết sẽ tăng cường kiểm tra đột xuất, kiểm tra đối chứng và kiểm soát chất lượng dữ liệu, đặc biệt đối với các cơ sở có dấu hiệu bất thường.

Đọc bản gốc tại đây