Tiến tới thi tốt nghiệp THPT trên máy tính từ năm 2027

Bộ GDĐT đang xây dựng lộ trình triển khai

Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục nghiên cứu, sớm có lộ trình, kế hoạch cụ thể xây dựng ngân hàng đề thi đủ lớn, bảo đảm chất lượng, bám sát chương trình giáo dục phổ thông; xây dựng Đề án chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thí điểm tổ chức thi trên máy tính tại một số địa phương từ năm 2027, tiến tới tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính trong thời gian sớm nhất.

Theo hình dung ban đầu, hình thức thi này có nhiều điểm tương đồng với kỳ thi đánh giá năng lực hiện nay của Đại học Quốc gia Hà Nội. Thí sinh làm bài trực tiếp trên máy tính, mỗi người một đề thi riêng và ngay sau khi hoàn thành bài thi sẽ biết kết quả.

Về bảo mật, toàn bộ quá trình làm bài và dữ liệu sẽ được hệ thống máy tính lưu lại. Nếu thí sinh có hành vi gian lận, hệ thống có thể truy xuất và phát hiện kịp thời.

Nhiều ý kiến chuyên gia ủng hộ và cho rằng, việc triển khai với kỳ thi mang tính toàn quốc như tốt nghiệp THPT sẽ đảm bảo tính khách quan, phòng ngừa gian lận thi cử.

Tại Hà Nội, một số trường tư thục cũng triển khai việc thi trên máy tính. Đơn cử tại Trường THCS&THPT Lương Thế Vinh, trong kỳ kiểm tra đánh giá năng lực vào lớp 6 vừa qua, gần 4.000 học sinh dự thi trên máy tính thông qua phần mềm LTV Exam do nhà trường triển khai nội bộ. Học sinh thao tác trực tiếp trên máy tính được bố trí tại các phòng khảo sát với giao diện đơn giản, dễ sử dụng. Lịch thi được chia thành 4 ca (2 ca thi buổi sáng và 2 ca thi buổi chiều) nhằm đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất với số lượng thí sinh tham dự.

Bà Văn Thùy Dương - Phó Hiệu trưởng nhà trường - cho biết, việc chuyển sang hình thức làm bài trên máy tính được nhà trường thực hiện chặt chẽ nhằm tăng tính đồng bộ trong tổ chức, hỗ trợ công tác chấm điểm khách quan hơn và tạo điều kiện để học sinh làm quen với hình thức kiểm tra ứng dụng công nghệ vốn ngày càng phổ biến trong giáo dục phổ thông hiện nay. Sau khi nộp bài, thí sinh có thể xem ngay kết quả trên hệ thống.

Ông Lâm Triều Nghi - Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền (TPHCM) đánh giá, nếu triển khai thí điểm ở các đô thị lớn như TPHCM, Hà Nội thì hoàn toàn khả thi. Đơn cử tại trường này, có 4 phòng máy, mỗi phòng đủ máy tính cho một lớp với khoảng 46 học sinh. Như vậy, xét về cơ sở vật chất, bước đầu có thể đáp ứng yêu cầu tổ chức thi trên máy.

Đồng quan điểm, ông Huỳnh Thanh Phú - Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (TPHCM) - cho rằng, việc thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần một lộ trình bài bản.

“Có thể bắt đầu từ năm 2026 bằng hình thức thí điểm ở lớp 12, tại các trường đủ điều kiện về cơ sở vật chất, triển khai trên cơ sở tự nguyện. Song song đó, nên tổ chức kiểm tra học kỳ, thi thử trên máy để học sinh làm quen” - ông Phú đề xuất.

Về phía Bộ GDĐT, để đảm bảo triển khai thành công, bộ đang xây dựng lộ trình chuẩn bị, bao gồm: Chuẩn hóa đề thi theo định dạng phù hợp với thi máy tính; Đầu tư trang thiết bị cho phòng máy tại các trường; Tăng cường an ninh mạng và dữ liệu; Xây dựng và ban hành quy chế thi mới; Lộ trình áp dụng trên toàn quốc sau năm 2030...

Thứ trưởng Bộ GDĐT Phạm Ngọc Thưởng khẳng định, trước mắt, thi tốt nghiệp trên máy tính chỉ thí điểm tại một số nơi đủ điều kiện.

“Mục tiêu là sau năm 2030 có thể mở rộng trên phạm vi toàn quốc” - ông nói.

Cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng

Dưới góc nhìn của chuyên gia, TS Hoàng Ngọc Vinh - nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GDĐT - nhìn nhận, bên cạnh những ưu điểm nổi bật, hình thức thi trên máy tính cũng đối mặt với một số hạn chế và thách thức: Sự chưa đồng đều về hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt ở các vùng khó khăn. Việc xây dựng một ngân hàng đề thi chất lượng cao, chuẩn hóa để đảm bảo công bằng cho các đợt thi là vô cùng phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ gian lận công nghệ cao nếu không có biện pháp bảo mật chặt chẽ.

Đội ngũ cán bộ khảo thí cần được đào tạo bài bản. Giáo viên, thí sinh phải được tập huấn kỹ lưỡng. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phải đảm bảo, hệ thống mạng ổn định và dự phòng, đặc biệt ở các khu vực thí điểm.

Về lộ trình, chuyên gia cho rằng, nên bắt đầu từ các đô thị lớn, sau đó mở rộng dần.

“Từ khâu xây dựng, kiểm định đề thi, đến quản lý và giám sát hệ thống, mọi khâu đều yêu cầu sự tận tâm, chính xác và trung thực. Ngân hàng đề thi phải được chuẩn hóa để đảm bảo công bằng, xác thực, chính xác, validity (tính giá trị) và reliability (tính tin cậy). Để thành công sẽ phụ thuộc vào sự chuẩn bị kỹ lưỡng, nhất là sự chuyên nghiệp của những người làm khảo thí” - ông Vinh nói.

Đọc bản gốc tại đây