Mở lối tiếp cận nguồn vốn an toàn, ngăn chặn bẫy tín dụng đen bủa vây công nhân

Sập bẫy lừa đảo trên mạng

Nhắm vào tâm lý túng thiếu, những chiêu trò quảng cáo với thủ tục đơn giản, giải ngân nhanh và không cần chứng minh tài sản. Tuy nhiên, khi người lao động chậm trả hoặc mất khả năng thanh toán, các đối tượng liền sử dụng nhiều phương thức gây sức ép, đồng thời dùng thông tin cá nhân của nạn nhân để liên hệ quấy rối người thân, đồng nghiệp và nơi làm việc.

Tháng trước, chị Trần Thu Hương (tên nhân vật đã được thay đổi) ngụ phường Thủ Đức, TPHCM lỡ bấm vào đường link lạ gửi qua tin nhắn SMS với nội dung yêu cầu xác minh tài khoản ngân hàng. Sau khi làm theo hướng dẫn, chị mới phát hiện đó là trang web giả mạo đã thu thập toàn bộ danh bạ, hình ảnh xác minh cùng một số thông tin liên quan đến tài khoản cá nhân.

“Từ hôm đó, tôi thường xuyên bị nhắn tin yêu cầu chuyển tiền. Họ dọa sẽ cắt ghép hình ảnh và gửi đi đến các tài khoản thuộc danh bạ của tôi. Nhiều bạn bè tôi cũng bị kết bạn Zalo báo tôi đang vay nợ, nhưng thực chất tôi chẳng hề vay” - chị Hương bộc bạch. Trước sự đe dọa liên tục, chị Hương đã trình báo vụ việc tới cơ quan chức năng.

Ông Nguyễn Thanh Sơn - Tổ trưởng Tổ công tác quản lý công đoàn Khu chế xuất - Khu công nghiệp TPHCM - cho biết, điều đáng lo ngại hiện nay là tín dụng đen tiếp cận công nhân ngay trên điện thoại vào đúng thời điểm họ cần tiền gấp. Những lời dụ dỗ như “chỉ cần căn cước”, “không thế chấp”, “giải ngân nhanh”, khiến người vay dễ bỏ qua việc kiểm tra bên cho vay. Bộ Công an cũng đã cảnh báo tình trạng các đối tượng chuyển hoạt động sang mạng xã hội, website, ứng dụng, thậm chí sử dụng tài khoản iCloud và dữ liệu cá nhân để khống chế người vay.

Một thủ đoạn tinh vi khác được ông Sơn chỉ ra là các đối tượng quảng cáo khoản vay có vẻ nhỏ và dễ trả, nhưng lại khấu trừ ngay tiền lãi cùng các khoản phí trước khi giao tiền. Số tiền công nhân thực nhận thấp hơn số tiền ghi nợ, trong khi thời hạn trả rất ngắn. Khi không xoay xở kịp, họ tiếp tục vay ứng dụng khác để trả khoản trước, dẫn đến bẫy nợ chồng nợ.

“Hệ lụy không chỉ là mất tiền. Việc bị gọi điện, nhắn tin đe dọa, phát tán hoặc cắt ghép hình ảnh có thể khiến người lao động hoảng loạn, mặc cảm, người thân và đồng nghiệp cũng bị làm phiền” - ông Sơn nhấn mạnh.

Mở rộng dòng vốn hợp pháp để ngăn chặn tận gốc

Tại Đồng Nai, Công đoàn cơ sở ở các doanh nghiệp đông công nhân đã chủ động xây dựng các kênh vay vốn hợp pháp dành riêng cho người lao động thông qua việc phối hợp với ngân hàng và tổ chức tài chính triển khai gói vay tiêu dùng có thủ tục, lãi suất phù hợp.

Ông Lê Nhật Trường - Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Pou Sung Việt Nam (Khu công nghiệp Bàu Xéo, xã An Viễn, TP Đồng Nai) - chia sẻ, từ năm 2023 đến nay, Công đoàn cơ sở đã phối hợp với các ngân hàng hỗ trợ cho hơn 15.000 lượt lao động vay vốn cải thiện đời sống với tổng số tiền hơn 500 tỉ đồng. Bên cạnh đó, công đoàn còn đứng ra bảo lãnh tín chấp để công nhân vay vốn từ 50 đến 100 triệu đồng.

Tương tự, tại Công ty TNHH Chang Shin Việt Nam - doanh nghiệp có hơn 40.000 công nhân, ông Đặng Tuấn Tú, Chủ tịch Công đoàn cơ sở, thông tin đơn vị đã liên kết với các tổ chức tài chính uy tín hỗ trợ người lao động vay vốn lúc khó khăn với lãi suất hợp lý. Công đoàn cơ sở còn lập nên Hội tương trợ gia đình ChangShin và Quỹ Vòng tay nhân ái nhằm giúp công nhân có nguồn tài chính giải quyết khó khăn đột xuất mà không phải tìm đến các dịch vụ tín dụng đen bất hợp pháp bên ngoài.

Tại TPHCM, Quỹ CEP (Tổ chức tài chính vi mô CEP do Liên đoàn Lao động TPHCM sáng lập) tiếp tục là kênh hỗ trợ thiết thực giúp người lao động thu nhập thấp tiếp cận nguồn vốn chính thống. Ông Nguyễn Thanh Sơn cho rằng, cần làm cho công nhân biết rõ địa chỉ hỗ trợ này ngay tại nơi làm việc để khi cần tiền chữa bệnh, đóng học phí hay trang trải sinh hoạt, họ biết rõ phải liên hệ ai, chuẩn bị giấy tờ gì và khoản trả hằng tháng có phù hợp với thu nhập hay không.

Đặc biệt, ông Sơn lưu ý nguyên tắc đầu tiên khi hỗ trợ công nhân lỡ mắc bẫy là tiếp nhận với thái độ chia sẻ, giữ kín thông tin trong phạm vi cần thiết và ưu tiên an toàn cho người lao động. Nếu sợ bị phê bình hoặc mất việc, công nhân sẽ giấu sự việc cho đến khi hậu quả trở nên nghiêm trọng.

“Khi lỡ mắc bẫy, người lao động nên tìm đến công đoàn và cơ quan chức năng càng sớm càng tốt; không tiếp tục vay ứng dụng khác để đối phó với sức ép trước mắt. Vai trò của công đoàn là làm chỗ dựa, kết nối đúng nơi hỗ trợ và đồng hành để công nhân có thể yên tâm tiếp tục làm việc” - ông Sơn đưa ra lời khuyên.

Xem bản gốc tại đây