Chương trình Thủ tướng Chính phủ trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam với chủ đề: “Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số”. Ảnh: Hải Nguyễn
Chương trình Thủ tướng Chính phủ trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam với chủ đề: “Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số”. Ảnh: Hải Nguyễn

Nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

Khánh An (báo lao động) 06/06/2026 14:16 (GMT+7)

Phát biểu tại Chương trình Thủ tướng Chính phủ trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam ngày 5.6, các đại biểu cho rằng việc giải quyết hiệu quả vấn đề về lương, nhà ở… không chỉ bảo đảm đời sống người lao động mà còn góp phần nâng cao năng suất lao động, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp.

Xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp

Tại phần thảo luận, Tiến sĩ Kỹ thuật Lê Đình Lương - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ TPHCM - thông tin, qua khảo sát tại TPHCM cho thấy, số lượng người có chứng chỉ, bằng cấp nghề hiện tại là khá khiêm tốn. Phần đông chỉ có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc là bằng trung học cơ sở, mà chưa từng trải qua các trường, lớp đào tạo nghề bài bản.

Trước thực trạng trên, ông Lương đề xuất tiếp tục phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp theo hướng chất lượng cao. Cần tập trung đầu tư một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp trọng điểm quốc gia để từng bước xây dựng thương hiệu và khẳng định vị thế của giáo dục nghề nghiệp trong xã hội.

Cùng với đó, ưu tiên đặt các trường đào tạo nghề ngay tại các khu công nghiệp nơi tập trung đông người lao động; có cơ chế khuyến khích cho các doanh nghiệp vừa sản xuất, vừa tham gia mảng đào tạo nghề nghiệp; phát triển một hệ thống đào tạo nghề trực tuyến có nội dung phong phú, sinh động để cho người lao động có thể học bất cứ khi nào, bất cứ ở đâu và qua đó hình thành thói quen học tập suốt đời.

Cũng tại phần thảo luận, ông Hoàng Phúc Long - Chủ tịch Công đoàn Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro (VSP), Công đoàn Dầu khí Việt Nam - nhận định, Đảng và Chính phủ đang có những chỉ đạo rất quyết liệt trong việc thực hiện tăng trưởng 2 con số để hoàn thành được 2 mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước. Để đạt được tăng trưởng 2 con số, việc thúc đẩy tăng năng suất lao động là yếu tố rất quan trọng, và một trong những phương thức đó là tổ chức các phong trào thi đua trong đội ngũ người lao động.

Bà Nguyễn Thị Mai Chi - Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH New Apparel Far Eastern Việt Nam, thuộc LĐLĐ thành phố Đồng Nai - đánh giá, thực tế cho thấy mức lương hiện tại của người lao động là chưa đủ sống.

Có những gia đình cả vợ và chồng đều làm công nhân, hoặc một người làm công nhân một người làm công việc tự do nhưng không ổn định và thu nhập bấp bênh. Chính vì thế, khi gia đình xảy ra biến cố, họ hoàn toàn bị động, tích lũy tài chính nhưng không đủ. Họ phải tìm đến sự trợ giúp của đồng nghiệp, công đoàn hay thậm chí vay mượn tín dụng đen để giải quyết nhu cầu cấp bách. “Tôi tự hỏi, liệu rằng trong quá trình làm việc, người lao động họ luôn lo nghĩ về vấn đề cơm áo gạo tiền, thì trong quá trình lao động sản xuất họ có thật sự yên tâm để lao động an toàn, để có thể sáng kiến sáng tạo để cải thiện năng suất và nâng cao thu nhập hay không?” - bà Chi chia sẻ.

Từ thực tế đó, bà Chi xin kiến nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ sở lý luận về vấn đề tiền lương, đặc biệt là mức lương đủ sống cho người lao động và cho gia đình người lao động. Cùng với đó, tiếp tục quan tâm đầu tư, hoàn thiện các chính sách phúc lợi dành cho người lao động, đặc biệt là nhà ở xã hội, nhà trẻ, trường học, các thiết chế vui chơi, giải trí. Tiếp tục quan tâm tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức Công đoàn cơ sở thực hiện tốt chức năng đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động; qua đó góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp.

Ưu tiên quy hoạch nhà ở gần khu công nghiệp, khu chế xuất

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Thanh - Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình, TP Hà Nội - chia sẻ, qua thực tiễn hoạt động công đoàn, khi tiếp xúc với người lao động, bà nhận thấy vấn đề được công nhân, người lao động quan tâm nhất hiện nay là vấn đề nhà ở.

Để đáp ứng nhà ở đặc thù cho đối tượng công nhân, bà Thanh đề xuất phát triển đa dạng các loại hình và diện tích nhà ở cho thuê, thuê - mua, phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của người lao động, phần lớn diện tích từ 50 - 75m2. Cùng với đó, ưu tiên quy hoạch nhà ở gần khu công nghiệp, khu chế xuất, đồng thời bảo đảm hạ tầng đồng bộ như trường học, nhà trẻ, y tế, văn hóa, thể thao, siêu thị, chợ, kết nối giao thông công cộng. Có cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp để người lao động có cơ hội tiếp cận, thuê - mua hoặc mua nhà ở xã hội với giá hợp lý...

Bà Trần Thị Chi - Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Newwings, LĐLĐ Bắc Ninh - có ý kiến về chăm sóc sức khỏe chủ động cho người lao động, từ Nghị quyết 72 đến hành động thực tiễn.

Bà Chi đưa ra 4 kiến nghị: Tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm, nhất là quanh khu công nghiệp để đảm bảo sức khỏe và bữa ăn hằng ngày cho người lao động; đẩy mạnh công tác quản lý thuốc chữa bệnh và các loại thực phẩm chức năng liên quan đến sức khỏe; phòng, chống thuốc giả; đề nghị Chính phủ nghiên cứu xây dựng các chương trình chăm sóc sức khỏe, tư vấn sức khỏe tinh thần ngay tại các khu công nghiệp.

Đối với lao động nữ, đề nghị được tăng số lần nghỉ khám thai từ 5 lần lên 9 lần/thai kỳ; kiến nghị Chính phủ khuyến khích xây dựng chương trình thể dục giữa giờ để giúp giảm mệt mỏi, tạo hứng khởi cho người lao động; đề nghị Chính phủ giảm giờ làm việc xuống còn 44h/tuần.

Ông Hoàng Minh Sơn - Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo - thống nhất với quan điểm, nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đặc biệt trong thời gian tới khi thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đang triển khai các giải pháp xây dựng nền tảng giáo dục số, nền tảng quản trị số, trong đó có các cấu phần phục vụ đào tạo nghề. Đồng thời, triển khai các giải pháp công nhận kết quả học tập và chứng chỉ nghề nghiệp của người lao động; xây dựng các chương trình đào tạo linh hoạt, vừa nâng cao chất lượng vừa cá thể hóa theo trình độ người học; hỗ trợ người lao động và những người có nhu cầu được tiếp cận giáo dục kỹ năng nghề chất lượng với chi phí phù hợp.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đang xây dựng hệ thống phần mềm và nền tảng kết nối cung - cầu giữa doanh nghiệp và người lao động. Trên cơ sở đó, kết nối các trường cao đẳng, đại học để tổ chức đào tạo đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người học và doanh nghiệp.

Trong thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo mong muốn tổ chức Công đoàn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục để nắm bắt và phản ánh kịp thời nhu cầu kỹ năng của thị trường lao động, nhất là kỹ năng số và kỹ năng xanh, giúp các cơ sở đào tạo xây dựng chương trình sát với thực tiễn. Đồng thời, vận động, khích lệ đoàn viên công đoàn và người lao động tích cực học tập, nâng cao tay nghề, tự đào tạo ngay tại nơi làm việc; đồng hành, bảo vệ quyền lợi và hỗ trợ an sinh cho người lao động trong quá trình đào tạo lại và chuyển đổi nghề nghiệp.

Theo ông Trần Hồng Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng, nhà cho thuê dài hạn là chiến lược cơ bản, căn cơ, dài hạn. Đưa ra phân khúc này để phát triển trong thời gian tới để đáp ứng nhu cầu của mọi đối tượng người dân, công nhân, viên chức, lao động. Làm sao chuyển từ mô hình, tư duy mua nhà để sở hữu sang thuê nhà dài hạn, để đảm bảo mọi đối tượng có nhà ở với giá phù hợp định hướng kinh tế thị trường, quản lý của Nhà nước. Việc này phụ thuộc vào giá đất, tiền chuyển mục đích sử dụng đất, các loại thuế, ưu đãi tín dụng và các nội dung này, hiện đều có các cơ chế, chính sách cụ thể.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, lực lượng công nhân làm ra của cải vật chất cho xã hội, đóng góp cho xã hội phát triển, họ rất cần nơi an cư - là nhà ở. Chỉ có an cư mới lạc nghiệp.

“Với nhà ở cho thuê, đây được xác định là chiến lược, các địa phương sẽ dùng quỹ phát triển nhà ở của các địa phương để hỗ trợ. Về nhà ở xã hội, sẽ hoàn thành chỉ tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội từ nay đến năm 2030. Các địa phương hiện nay đăng ký khoảng 1,3 triệu căn, giải quyết cho 4 triệu công nhân, lao động có thể thuê, mua nhà ở xã hội” - Bộ trưởng Trần Hồng Minh nói.

Giải đáp những kiến nghị của cán bộ công đoàn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm nâng cao sức khỏe nhân dân nói chung và người lao động nói riêng.

Liên quan đến việc khám sức khỏe định kỳ cho người lao động, bà Đào Hồng Lan cho biết, nội dung này đã được quy định trong hệ thống pháp luật về lao động và an toàn, vệ sinh lao động từ nhiều năm nay.

Theo quy định hiện hành, người lao động được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm. Đối với người làm công việc nặng nhọc, độc hại hoặc người lao động khuyết tật, thời gian khám sức khỏe tối thiểu là 6 tháng/lần.

Bộ trưởng cho hay, việc thực hiện quy định này đã có nhiều chuyển biến tích cực. Hiện khoảng 70% doanh nghiệp đã triển khai khám sức khỏe định kỳ cho người lao động, tăng đáng kể so với các giai đoạn trước. Tuy nhiên, vẫn có không ít doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp tại khu vực nông thôn hoặc làng nghề chưa thực sự quan tâm đến công tác chăm sóc sức khỏe người lao động. Bên cạnh đó, công tác bảo đảm môi trường lao động an toàn, phòng ngừa bệnh nghề nghiệp và quan trắc môi trường lao động còn nhiều hạn chế.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, hiện cả nước có khoảng 5.800 doanh nghiệp thực hiện quan trắc môi trường lao động. Dù số lượng này đã tăng lên nhưng chưa tương xứng với quy mô thị trường lao động và yêu cầu bảo vệ sức khỏe người lao động trong giai đoạn hiện nay.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan tăng cường giám sát môi trường lao động, hoàn thiện các chính sách về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và nâng cao chất lượng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người lao động.

Hằng năm, Tổng LĐLĐVN cũng phối hợp với Bộ Nội vụ và Bộ Y tế triển khai Tháng Hành động về An toàn, vệ sinh lao động với nhiều hoạt động hướng đến mục tiêu cải thiện điều kiện làm việc, bảo vệ sức khỏe công nhân lao động.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cũng đề nghị các cấp công đoàn tăng cường giám sát thực thi pháp luật lao động, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, nhất là trong thương lượng và thực hiện thỏa ước lao động tập thể.

Công đoàn cần chủ động hỗ trợ người lao động khám sức khỏe, phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp và tiếp cận dịch vụ điều trị phù hợp. Các kiến nghị về tăng số lần khám thai cho lao động nữ và điều chỉnh thời giờ làm việc sẽ tiếp tục được nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, bảo đảm sức khỏe, quyền lợi và môi trường làm việc an toàn cho người lao động không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn góp phần tăng năng suất lao động, thúc đẩy phát triển bền vững.

Được sự phân công của Thủ tướng Chính phủ, ông Nguyễn Mạnh Khương - Thứ trưởng Bộ Nội vụ - đã giải đáp một số thắc mắc của cán bộ công đoàn trong phần thảo luận.

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Khương cho biết, tại nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, phong trào thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo đã phát triển mạnh mẽ, qua đó xuất hiện nhiều sáng kiến mang lại giá trị kinh tế - xã hội lớn. Tuy nhiên, ở một số nơi, việc triển khai phong trào thi đua vẫn còn mang tính hình thức. Công tác ghi nhận, tôn vinh và khen thưởng đối với người có sáng kiến chưa thực sự tương xứng với giá trị và hiệu quả mà các sáng kiến mang lại.

Chính vì vậy, trong thời gian tới, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cùng các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, đánh giá việc thực hiện các quy định về sáng kiến, đổi mới sáng tạo và công tác khen thưởng đối với người lao động.

Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ sẽ nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng khuyến khích mạnh mẽ hơn hoạt động sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trong lao động, sản xuất và công tác; nâng cao hiệu quả công tác tôn vinh, khen thưởng đối với các cá nhân có sáng kiến mang lại giá trị lớn cho doanh nghiệp và xã hội; gắn chặt phong trào thi đua với năng suất lao động, chất lượng, hiệu quả công việc và thu nhập của người lao động; đồng thời kịp thời phát hiện, biểu dương, nhân rộng các điển hình tiên tiến, các mô hình sáng tạo, hiệu quả trong thực tiễn. Bộ Nội vụ cũng sẽ tiếp tục tham mưu cấp có thẩm quyền đổi mới nội dung và phương thức tổ chức các phong trào thi đua theo hướng thực chất, lấy kết quả lao động, hiệu quả công việc, năng suất, chất lượng và mức độ đóng góp làm thước đo chủ yếu.

Xem bản gốc tại đây

Cùng chuyên mục