Người lao động đành chấp nhận làm việc quá giờ vì hoàn cảnh khó khăn
Nhiều lao động bảo vệ, phục vụ nhà hàng... phải làm việc vất vả với thu nhập thấp, thiếu nhiều quyền lợi theo quy định.
Sau khi Báo Lao Động đăng tải bài viết phản ánh tình trạng nhiều nhân viên bảo vệ làm việc 12 giờ mỗi ngày với thu nhập khoảng 6,5 triệu đồng/tháng nhưng không được hưởng đầy đủ các chế độ theo quy định, nhiều bạn đọc đã chia sẻ hoàn cảnh tương tự.
Theo phản ánh, ngoài mức lương thấp và không được tham gia bảo hiểm xã hội, nhiều lao động còn phải làm việc kéo dài, có trường hợp lên tới 20 giờ mỗi ngày.
Nhiều lao động cho biết, do áp lực mưu sinh, họ vẫn chấp nhận ký hợp đồng dù biết quyền lợi bị thiệt thòi.
Anh Nguyễn Hoàng Nam (làm bảo vệ tại khu vực Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết hiện anh được trả công theo ngày, thu nhập trung bình khoảng 250.000 đồng/ngày. Do đơn vị sử dụng lao động không đóng bảo hiểm xã hội, anh phải tự tham gia thông qua một doanh nghiệp khác.
Trong khi đó, anh Trần Khánh Nam (quê Phú Thọ) cho biết đang làm việc tại một nhà hàng từ 9h sáng đến khoảng 22h hằng ngày với mức lương 7 triệu đồng/tháng. Theo anh, khối lượng công việc lớn nhất tập trung vào buổi trưa và chiều tối, nên rất mệt mỏi.
Ông Vũ Đức Tuyết (quê Tuyên Quang), hiện làm bảo vệ tại một bệnh viện ở Hà Nội, cho biết ông ký hợp đồng làm việc với mức lương 7 triệu đồng/tháng. Công ty bố trí chỗ ở tập thể cho ông cùng 7-8 lao động khác, còn chi phí ăn uống tự túc.
Theo ông Tuyết, mức thu nhập này cao hơn làm nông nghiệp ở quê. Tuy nhiên, để có thêm tiền nuôi con ăn học, ngoài ca làm 12 giờ mỗi ngày, ông thường xuyên đăng ký làm thêm. Có những ngày ông làm việc từ 5h sáng đến 24h, tổng cộng gần 20 giờ/ngày, để nâng thu nhập lên khoảng 10 triệu đồng/tháng.
"Tiền tăng ca chỉ được tính 17.000 đồng/giờ, không có tiền làm thêm theo quy định hay phụ cấp chuyên cần", ông Tuyết chia sẻ.
Nhiều lao động phản ánh doanh nghiệp thường xuyên đưa ra các lỗi như đi muộn, về sớm hoặc ngủ gật trong giờ làm việc để xử phạt, trừ vào tiền công.
Theo các chuyên gia, một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ như bảo vệ, nhà hàng, vận chuyển hàng hóa đang lợi dụng sự thỏa thuận giữa các bên để tuyển dụng lao động với điều kiện làm việc bất lợi.
Pháp luật hiện quy định mức lương tối thiểu nhưng chưa có quy định riêng đối với một số công việc đặc thù. Vì vậy, doanh nghiệp và người lao động vẫn có thể tự thỏa thuận về tiền lương, thời gian làm việc và các điều kiện lao động.
Theo Điều 13 Bộ luật Lao động năm 2019, hợp đồng lao động được xác định dựa trên bản chất của quan hệ lao động, không phụ thuộc vào tên gọi của hợp đồng. Chỉ cần các bên có thỏa thuận về việc làm được trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì được xác định là quan hệ lao động.
Theo luật sư Diệp Năng Bình, việc lợi dụng hoàn cảnh khó khăn của người lao động để không ký hợp đồng lao động, chậm trả lương hoặc chấm dứt việc làm trái quy định không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập trước mắt mà còn xâm phạm quyền được bảo đảm an sinh xã hội lâu dài của người lao động.
Theo quy định hiện hành, hành vi vi phạm quy định về giao kết hợp đồng lao động có thể bị xử phạt đến 25 triệu đồng. Vi phạm quy định về tiền lương có thể bị xử phạt đến 75 triệu đồng. Trường hợp doanh nghiệp chậm hoặc trốn đóng bảo hiểm xã hội còn phải truy đóng số tiền còn thiếu và nộp lãi phát sinh theo quy định.
Các chuyên gia cho rằng bên cạnh việc tăng cường thanh tra, kiểm tra của cơ quan chức năng, người lao động cũng cần nâng cao hiểu biết pháp luật, chủ động khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện khi quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.
Chủ một nhà hàng trên phố Đội Cấn, Hà Nội cho biết nhà hàng của anh có hai nhóm lao động. Nhóm làm bán thời gian được trả từ 25.000-30.000 đồng/giờ. Nhóm làm toàn thời gian nhận mức lương từ 6,5-7 triệu đồng/tháng, làm việc từ 9 giờ sáng đến hơn 22 giờ, được bố trí ăn ở.
Đọc bản gốc tại đây.
