Lao động thất nghiệp tuổi 25-40: Tuổi nào cũng có thể khởi nghiệp

Ông Lê Quang Trung - nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm đã có cuộc trao đổi với phóng viên Lao Động nhóm lao động thất nghiệp ở độ tuổi 25-40.

Thưa ông, nguyên nhân vì sao lao động 25-40 tuổi chiếm tỉ trọng lớn nhất trong số những người thất nghiệp tại Thủ đô?

Ông Lê Quang Trung: Tôi cho rằng có 3 nguyên nhân.

Thứ nhất, lực lượng lao động nhóm tuổi 25-40 chiếm tỉ lệ cao trong tổng số lao động trên thị trường. Nhóm chiếm tỉ lệ cao nhất, áp đảo đương nhiên tỉ lệ thất nghiệp cũng sẽ cao nhất.

Thứ hai, do nhu cầu về sử dụng lao động trong giai đoạn mới. Nhiều doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức đổi mới công nghệ, ứng dụng AI và tái cấu trúc, dẫn đến họ có những phương án mới để sử dụng lao động. Nhóm lao động mà doanh nghiệp hướng tới để thay đổi/cải tổ chính là nhóm 25-40 tuổi. Ngoài đội ngũ có trình độ, kỹ năng và khả năng thích ứng, một tỉ lệ lớn lao động 25-40 tuổi là lao động phổ thông, chưa có bằng cấp.

Thứ ba, là do lao động chủ động chuyển đổi việc làm. Nhiều người lao động muốn chuyển đổi việc làm sau một thời gian trải nghiệm, muốn tìm cơ hội việc làm mới. Họ có thể ứng tuyển nơi khác hoặc tự tạo việc làm bởi họ có kinh nghiệm. Trong bối cảnh nhiều chính sách khuyến khích các loại hình doanh nghiệp, nhiều người mong muốn chuyển đổi công việc hoặc khởi nghiệp.

Trong 3 nguyên nhân, tôi đánh giá nguyên nhân thứ 3 là tích cực nhất.

Thưa ông, có đáng lo ngại khi tỉ lệ lao động ở “độ tuổi vàng” thất nghiệp nhiều không?

Ông Lê Quang Trung: Trong thị trường lao động, chuyển đổi việc làm là bình thường; thất nghiệp bị động đáng ngại hơn. Tôi cho rằng vấn đề này phải nhìn nhận, đánh giá kỹ lưỡng để có những giải pháp đúng đắn.

Trước hết, phân tích rõ nguyên nhân và khả năng tự tạo việc làm và khả năng tìm việc làm mới của người lao động. Đối với lao động bị sa thải, nếu không được đào tạo/đào tạo lại thì rất khó có việc làm.

Nhóm lao động chủ động nghỉ việc/chuyển việc thì có nhiều cơ hội. Quan trọng nhất, độ tuổi nào cũng có thể đào tạo, cũng có thể khởi nghiệp. Nếu người lao động quyết tâm, tôi cho rằng mất việc cũng không đáng ngại lắm.

Xin ông cho biết những giải pháp để giải quyết căn cơ, tận dụng được lợi thế của nhóm lao động 25-40 tuổi thất nghiệp?

Ông Lê Quang Trung: Trước hết, phải đánh giá cho trúng, cho đúng nguyên nhân thất nghiệp; xác định lao động nhóm này thuộc những ngành nghề nào, nhu cầu nguyện vọng của họ ra sao.

Xây dựng một phương án để đào tạo, hỗ trợ tư vấn cho người mất việc. Những người có nhu cầu đào tạo thì tư vấn về đào tạo. Nhóm có nhu cầu khởi nghiệp, định hướng cho họ về vốn, về kỹ năng quản trị doanh nghiệp và các vấn đề liên quan.

Riêng nhóm mất việc do thụ động thì khảo sát ngay từ các doanh nghiệp để có động thái phòng ngừa/ngăn chặn để người lao động giữ được chỗ làm việc. Đầu tiên là giúp họ không tụt hậu trong kỷ nguyên số. Nếu được, ở từng địa phương và từng ngành nên có các dự án nhỏ để tháo gỡ cho từng nhóm đối tượng.

Tăng cường công tác tư vấn giới thiệu việc làm, đặc biệt là phát triển hệ thống Sàn giao dịch việc làm quốc gia. Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển, công nghệ số hỗ trợ mọi lĩnh vực, kết nối cung-cầu việc làm càng hiệu quả hơn.

Các chính sách cũng phải quan tâm đến chủ sử dụng lao động. Phải nắm bắt được định hướng sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trong trung hạn và dài hạn để chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu. Phía doanh nghiệp cũng chủ động trong vấn đề đào tạo và bồi dưỡng cho người lao động để hạn chế sa thải trong bối cảnh tuyển nhân sự chất lượng rất khó khăn.

Riêng về chính sách bảo hiểm thất nghiệp, trong quá trình thực hiện phải theo dõi, thống kê song song với công tác tư vấn, giới thiệu việc làm. Công tác thống kê rất quan trọng, nếu chúng ta số hóa được dữ liệu này, việc hỗ trợ, hoạch định chính sách càng trúng, càng hiệu quả.

Xem bản gốc tại đây