Lãng phí kinh nghiệm vì tiêu chí tuổi tác

Tuyển ứng viên, duy nhất điều kiện “dưới 26 tuổi”

Bà Nguyễn Hà Thu (tên nhân vật thay đổi) - cán bộ nhân sự một công ty đa ngành tại Hà Nội - cho biết, gần đây một số vị trí ở công ty chỉ tuyển người sinh từ năm 2000, đã tốt nghiệp đại học.“Với nhân sự trẻ, công ty không phải trả lương quá cao. Quan trọng hơn, nhóm này dễ đào tạo theo định hướng của doanh nghiệp hơn so với lao động ngoài 30 tuổi” - bà Thu nói.

Theo bà Thu, công ty vừa đăng tuyển vị trí nhân viên tổ chức sự kiện và quảng bá thương hiệu với yêu cầu ứng viên dưới 26 tuổi, mức lương 18 triệu đồng/tháng.

Chị Trần Thị Quỳnh - 33 tuổi (thôn Văn Giáp, xã Thường Tín, TP Hà Nội) - chia sẻ, sau khi nghỉ việc ở công ty cũ, chị nhiều lần nộp hồ sơ xin việc nhưng đều bị từ chối. “Có nơi chưa xem kỹ kinh nghiệm đã hỏi tuổi. Nghe tôi nói ngoài 30, họ bảo sẽ liên hệ lại nhưng rồi im lặng. Tôi chạnh lòng vì cảm giác những năm tháng tích lũy kinh nghiệm trở nên kém giá trị chỉ vì tuổi tác” - chị Quỳnh kể.

Tương tự, anh Trần Đức Lợi - 34 tuổi (phường Thanh Xuân, Hà Nội) - đã mất việc 5 tháng. Khi xin việc trong ngành thiết kế đồ họa, anh vừa nhận email từ chối thứ 8 với lý do “không phù hợp với tiêu chí trẻ hóa đội ngũ”.

Theo ông Vũ Quang Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, tại các phiên giao dịch việc làm, khoảng 30-35% doanh nghiệp sẵn sàng tuyển ứng viên “như tờ giấy trắng” để đào tạo theo định hướng riêng, chủ yếu ở các lĩnh vực marketing, sáng tạo nội dung, IT.

Lãng phí nhân lực

Từng có nhiều năm gắn bó với các chính sách an sinh và thị trường lao động, bà Nguyễn Thị Lan Hương - nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động xã hội - không khỏi trăn trở trước một thực tế đang diễn ra: Nhiều lao động mới bước sang tuổi 26 đã bị một số ngành nghề ngầm coi là “già”.

Bà Hương “điểm danh” một số ngành nghề mà lứa tuổi 25, 26 trở thành rào cản vô hình. Khối ngành công nghệ và lập trình (IT): Nhiều công ty chỉ ưu tiên tuyển sinh viên mới ra trường hoặc nhân sự dưới 25 tuổi. Sang tuổi 26, nếu chưa thăng tiến lên các vị trí quản lý hoặc kỹ sư chuyên sâu, nhân sự rất dễ bị thay thế bởi một làn sóng trẻ hơn, rẻ hơn.

Ngành công nghiệp dệt may, da giày và lắp ráp điện tử: Lao động từ 18-25 tuổi luôn được săn đón nhờ sức khỏe tốt. Đến tuổi 26, doanh nghiệp tìm cách cắt giảm nhóm nhân sự này để né tăng lương theo thâm niên hoặc đóng các khoản bảo hiểm, phúc lợi ở mức cao hơn.

Lĩnh vực dịch vụ, livestream bán hàng và sáng tạo nội dung: Các vị trí như mẫu ảnh, người sáng tạo nội dung… đòi hỏi sự đổi mới liên tục. Ở tuổi 26, nhiều lao động bị chê “kém nhiệt”, không bắt kịp tâm lý và ngôn ngữ của thế hệ Gen Z hay Gen Alpha.

“Nghịch lý này phản ánh trong bức tranh tổng thể của thị trường lao động, một số lĩnh vực đang có xu hướng “trẻ hóa” một cách cực đoan” - bà Hương nói.

Ông Lê Quang Trung - nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm - nhận định, câu chuyện lao động 26 tuổi bị coi là “già” không chỉ xuất hiện tại Việt Nam mà đang diễn ra ở các nước trong khu vực châu Á, đặc biệt là tại các quốc gia có tính cạnh tranh khốc liệt.

“Đẩy lao động 26 tuổi ra khỏi thị trường hoặc buộc họ chuyển việc trong thế bị động sẽ gây lãng phí nguồn nhân lực đang ở độ chín về tư duy và kỹ năng. Cần tăng giám sát, xử lý hành vi phân biệt tuổi tác trong tuyển dụng. Doanh nghiệp cũng phải coi người lao động là tài sản dài hạn, thay vì chi phí ngắn hạn. Với người trẻ, không ngừng nâng cao chuyên môn, đa nhiệm hóa bản thân là cách tự bảo vệ mình” - ông Lê Quang Trung nhận định.

Xem bản gốc tại đây