Khơi dậy sức mạnh cộng đồng, đưa văn hóa dân tộc lên không gian số
Không chỉ giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp và các đoàn thể còn đồng hành cùng người dân đưa văn hóa dân tộc lên các nền tảng số, kết nối cộng đồng, doanh nghiệp và chính quyền để tạo sinh kế mới.
Khi bản làng trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo
Ở thôn Bản Bon, xã Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang, anh Quan Văn Dự là một trong những người trẻ tiên phong đưa câu chuyện về cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số lên không gian mạng.
Từ năm 2019, khi còn là sinh viên, anh Dự đã ấp ủ xây dựng các kênh YouTube, Facebook để giới thiệu quê hương. Sau 2 năm làm công nhân tại Bắc Ninh, năm 2023, anh trở về bản, lấy ruộng nương và đời sống người dân làm chất liệu khởi nghiệp.
Khi trở về bản, anh Dự còn lúng túng với mô hình số nhưng được Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Đoàn Thanh niên và những người trẻ cùng đam mê hỗ trợ. Anh được chia sẻ kinh nghiệm chọn đề tài, xây dựng nội dung, quay hình và kể chuyện văn hóa bản địa, từ đó từng bước hoàn thiện kỹ năng phát triển các kênh số.
Hiện tài khoản Dự Đông Bắc của anh đã trở thành một kênh quen thuộc trên nhiều nền tảng. Trang Facebook có hơn 179.000 người theo dõi, TikTok hơn 236.000 người theo dõi và YouTube hơn 25.000 người đăng ký.
Anh Dự kết hợp sáng tạo nội dung với kinh doanh, đưa nông sản địa phương đến người tiêu dùng qua các nền tảng số. Vào mùa măng nứa, anh hỗ trợ bà con bán với giá cao hơn mức thương lái thu mua khoảng 15.000 đồng/kg, đồng thời phối hợp với chính quyền quảng bá nhiều đặc sản khác. Công việc này hiện mang lại thu nhập có tháng hơn 1.000USD cho anh và gia đình.
Cùng làm nội dung về văn hóa các bản làng, anh Phạm Tuấn Trung, một trong những người thực hiện trang helo Hòa Bình chia sẻ, yếu tố quan trọng giúp các kênh của mình thu hút người xem chính là sự chân thật của đời sống bản địa. Những khung cảnh thiên nhiên, sinh hoạt thường ngày, nét văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số tạo nên sự tò mò, thích thú với người xem ở khắp nơi.
Hình thành hệ sinh thái kinh tế số từ văn hóa dân tộc
Từ những sáng tạo mang tính cá nhân, phát triển văn hóa trên nền tảng số đang dần được chính quyền địa phương nhìn nhận như một hướng đi mới để phát triển kinh tế và du lịch.
Ông Trương Văn Quang, Chủ tịch UBND xã Lâm Bình (Tuyên Quang) cho biết, cùng với nhiệm vụ gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, địa phương đang từng bước đưa văn hóa gắn với chuyển đổi số, tạo thêm cơ hội để người dân tham gia vào nền kinh tế mới.
Theo ông Quang, để mô hình phát huy hiệu quả, chính quyền địa phương phối hợp chặt chẽ với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã trong công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia các lớp đào tạo kỹ năng số, đồng thời kết nối doanh nghiệp đến khảo sát, hợp tác tiêu thụ sản phẩm và tuyển dụng lao động địa phương.
“Chính quyền tạo cơ chế, MTTQ làm tốt vai trò tập hợp, kết nối, còn doanh nghiệp mang đến thị trường và cơ hội việc làm. Khi ba chủ thể cùng đồng hành thì người dân sẽ là đối tượng được hưởng lợi trực tiếp” - ông Quang nói.
Tháng 5.2026, xã Lâm Bình chính thức công bố Đề án “Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch xã Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2026 - 2030”. Đề án được triển khai gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Ông Nguyễn Xuân Tùng - Giám đốc Công ty Truyền thông Alibaba - cho hay, sau quá trình khảo sát và triển khai các hoạt động truyền thông tại khu vực lòng hồ Hòa Bình (thuộc Phú Thọ) ông nhận thấy văn hóa bản địa là nguồn tài nguyên đặc biệt để xây dựng nội dung số.
Công ty đã phát triển kênh TikTok Helo Hòa Bình với hơn 93.000 người theo dõi, đăng tải các video giới thiệu cảnh đẹp, ẩm thực, văn hóa và trải nghiệm du lịch địa phương. Nhiều video trong số đó đạt hàng triệu lượt xem, góp phần đưa hình ảnh lòng hồ Hòa Bình đến gần hơn với du khách.
Theo ông Tùng, trong bối cảnh truyền thông số phát triển mạnh, mạng xã hội đang trở thành kênh quảng bá hiệu quả, giúp những giá trị văn hóa địa phương có cơ hội tiếp cận với công chúng rộng lớn hơn.
Hiện Công ty Truyền thông Alibaba có 10 nhân sự, đều là lao động trẻ tại địa phương, với thu nhập bình quân từ 9 - 12 triệu đồng/người/tháng. Với ông Tùng, phát triển truyền thông du lịch không chỉ là câu chuyện quảng bá điểm đến mà còn tạo thêm việc làm, giúp người trẻ có thêm lựa chọn để gắn bó và phát triển ngay trên quê hương.
Ông Tùng cho biết thêm, qua các hoạt động thực tế, doanh nghiệp mong muốn có thêm nhiều chương trình phối hợp với MTTQ và chính quyền cơ sở để phát hiện, đào tạo những người trẻ có năng khiếu sáng tạo nội dung.
“MTTQ các cấp đứng ra kết nối, tập hợp thanh niên và người dân tham gia các khóa đào tạo, doanh nghiệp sẵn sàng đồng hành, hướng dẫn kỹ năng thực tế, tạo cơ hội việc làm và cùng phát triển các sản phẩm truyền thông, du lịch của địa phương” - ông Tùng chia sẻ.
Khi gắn với công nghệ, văn hóa không chỉ được lan tỏa mà còn trở thành nguồn lực phát triển, mở ra cơ hội sinh kế mới cho người dân trong thời đại số.
Tiến sĩ văn hóa dân gian Bàn Quỳnh Giao:
Ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026-2031, nhiệm vụ giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc đã được đưa vào chương trình hành động, hướng về cơ sở và lấy người dân làm trung tâm.
Văn hóa luôn có sự giao lưu, tiếp biến và là một loại “hàng hóa” đặc biệt, cần sự điều tiết của Nhà nước để hài hòa giữa bảo tồn và phát huy.
Trong quá trình này, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội giữ vai trò cầu nối, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, phản ánh thực tiễn để góp phần xây dựng chính sách phù hợp.
Ông Kiều Công Thược - Chủ tịch Hội đồng quản trị Quỹ Đầu tư & Phát triển Khởi nghiệp Sáng tạo Việt Nam (VNFUND), Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam (VCIDA):
Việt Nam có nhiều vùng đất giàu tiềm năng văn hóa, nhưng không ít nơi vẫn chưa biến những lợi thế đó thành sức hút đầu tư.
Để văn hóa trở thành động lực kinh tế cần xây dựng hệ sinh thái điểm đến với tầm nhìn dài hạn. Chính quyền đóng vai trò kiến tạo, gắn phát triển du lịch với quy hoạch tổng thể, thương hiệu điểm đến, du lịch xanh, kinh tế bản địa, văn hóa, ẩm thực và cảnh quan.
Quan trọng nhất là đào tạo người dân địa phương trở thành chủ thể, đồng thời tăng liên kết giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cộng đồng và du khách.
Xem bản gốc tại đây
