Chìa khóa vàng để vượt qua bẫy thu nhập trung bình và nguy cơ tụt hậu

Động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22.12.2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) quốc gia đã xác lập một dấu mốc quan trọng trong tư duy phát triển đất nước.

Nghị quyết 57 xác định quan điểm chỉ đạo, phát triển KHCN, ĐMST và CĐS quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội, ngăn chặn nguy cơ tụt hậu, đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới.

Không chỉ dừng lại ở việc ban hành một nghị quyết chuyên đề, thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh, làm sâu sắc thêm những nội dung cốt lõi của Nghị quyết 57, đồng thời định hình rõ nét một tư duy phát triển mới dựa trên KHCN, ĐMST và CĐS.

Tại Hội nghị toàn quốc về đột phá phát triển KHCN, ĐMST và CĐS quốc gia, ngày 13.1.2025, người đứng đầu Đảng ta đã nhấn mạnh: Với mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, chúng ta phải coi KHCN, ĐMST và CĐS là động lực chủ chốt. Đây chính là "chìa khóa vàng", là yếu tố sống còn để vượt qua bẫy thu nhập trung bình và nguy cơ tụt hậu, đồng thời hiện thực hóa khát vọng hùng cường và thịnh vượng của dân tộc ta.

Tại kết luận buổi làm việc với các cơ quan về đánh giá nguồn lực phát triển đất nước ngày 20.5.2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu rõ: Để đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh, bền vững với mục tiêu tăng trưởng “2 con số” cần quán triệt quan điểm không thể chỉ dựa vào việc kéo dài thêm mô hình tăng trưởng cũ, với những động lực truyền thống; cần đổi mới tư duy về nguồn lực: Chuyển từ coi nguồn lực là có sẵn, hữu hạn, tĩnh, sang coi nguồn lực phải được kiến tạo, làm giàu, làm mới, kết nối và lan tỏa; xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên KHCN, ĐMST và CĐS.

Trước đó, tại phiên họp thứ nhất năm 2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển KHCN, ĐMST và CĐS ngày 12.3.2026, người đứng đầu Đảng ta nhấn mạnh, đẩy mạnh phát triển, thúc đẩy ứng dụng các thành tựu KHCN, ĐMST và CĐS phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và của nền kinh tế.

Phát triển KHCN phải hướng mạnh vào việc giải quyết những bài toán thực tiễn của nền kinh tế, nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Chuyển hóa thành sức mạnh vật chất, kết quả đo đếm được

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 57, cũng như các thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thời gian qua cho thấy quyết tâm chính trị ở cấp cao nhất nhằm “đi tắt đón đầu” xu hướng toàn cầu, tạo ra xung lực mới đưa đất nước bứt phá vươn lên.

Những thông điệp này cho thấy một bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, lợi thế về tài nguyên thiên nhiên hay lao động giá rẻ đang dần suy giảm, năng suất, chất lượng nguồn nhân lực, khả năng đổi mới sáng tạo và trình độ công nghệ là những yếu tố quyết định vị thế của mỗi quốc gia.

Theo TS Trần Văn Khải - Phó Chủ nhiệm Ủy ban KHCN và Môi trường của Quốc hội, bứt phá về KHCN và ĐMST không chỉ là một lựa chọn, mà là con đường để Việt Nam đạt được tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong dài hạn. Các tổ chức quốc tế và giới chuyên gia đều chung nhận định rằng động lực quan trọng nhất quyết định triển vọng tăng trưởng của một quốc gia chính là năng suất, và KHCN là nhân tố số một thúc đẩy năng suất.

“Để đạt được tốc độ tăng trưởng GDP ở mức hai con số trong những năm tới - điều cần thiết để hiện thực hóa khát vọng hùng cường, chúng ta không còn con đường nào khác ngoài phát huy tối đa động lực KHCN, ĐMST, CĐS. Điều này đòi hỏi một sự thay đổi tư duy mạnh mẽ, coi đầu tư cho R&D (nghiên cứu và phát triển), cho CĐS không phải là chi phí mà là đầu tư chiến lược cho tương lai” - TS Trần Văn Khải chia sẻ.

PGS.TS Lê Quốc Lý - nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - cho hay, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị cũng như những phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã cho thấy những thông điệp rất quan trọng, mở đường cho đột phá KHCN, ĐMST và CĐS để phát triển đất nước.

Giờ đây, trách nhiệm của toàn xã hội là cùng nhau hiện thực hóa những mục tiêu mà Nghị quyết 57 cũng như các chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước thành sức mạnh vật chất, thành những kết quả đo đếm được, để KHCN, ĐMST, CĐS thật sự trở thành động lực đưa Việt Nam bứt phá.

Đọc bản gốc tại đây