Đề xuất 6 điều kiện để không truy cứu, miễn trách nhiệm hình sự

Chính phủ đã có Tờ trình về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo tờ trình của Chính phủ, việc ban hành Nghị quyết nhằm thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng.

Đồng thời tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, vì lợi ích chung, không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Nghị quyết cũng thể hiện sự nhân văn, khoan hồng của Đảng, Nhà nước; lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội làm căn cứ để xem xét, xử lý phù hợp.

Nghị quyết cũng quy định về xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Theo tờ trình của Chính phủ, Nghị quyết quy định về chính sách xử lý hình sự, gồm: không truy cứu trách nhiệm hình sự; loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, thiệt hại do ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự; miễn trách nhiệm hình sự.

Với từng chính sách hình sự, dự thảo Nghị quyết quy định các điều kiện khác nhau để thực hiện.

Đối với trường hợp không truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự thì phải đáp ứng đủ 6 điều kiện.

Trong đó gồm không tham nhũng; vì lợi ích chung; các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã hoàn thành, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước; không có khiếu nại, tố cáo hoặc có khiếu nại, tố cáo nhưng đã được giải quyết dứt điểm theo quy định; không gây thất thoát, lãng phí tài sản, trường hợp có gây thất thoát, lãng phí tài sản thì đã khắc phục toàn bộ; người thực hiện hành vi phạm tội đã khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và xử lý tội phạm.

Dự thảo Nghị quyết cũng quy định 2 trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Trường hợp thứ nhất là loại trừ trách nhiệm hình sự đối với hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số khi gặp rủi ro, thiệt hại nhưng đã tuân thủ đúng quy trình, quy định.

Trường hợp thứ hai là loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp thiệt hại thuộc trường hợp chưa có pháp luật điều chỉnh về quy trình, quy định thực hiện; giữa các quy định của pháp luật còn mâu thuẫn, chồng chéo, chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn nhưng không tham nhũng, vì lợi ích chung và đã hoàn thành nhiệm vụ, đem lại hiệu quả.

Về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, dự thảo Nghị quyết quy định trường hợp được tạm hoãn nếu đáp ứng đủ 3 điều kiện.

Trong đó có hành vi vi phạm pháp luật nhưng vì lợi ích chung; có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước, tài sản của doanh nghiệp nhưng không tham nhũng; bảo đảm tính khả thi để khắc phục hậu quả đối với hoạt động đang thực hiện, chưa hoàn thành hoặc chưa khắc phục được hậu quả.

Đồng thời, để thực hiện chính sách hình sự này, Điều 9 và Điều 10 của dự thảo Nghị quyết quy định về trình tự, thủ tục tố tụng hình sự và trình tự, thủ tục trong thi hành án hình sự.

Theo kế hoạch, dự thảo nghị quyết sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 tới.

Dự kiến Nghị quyết này được thực hiện trong thời hạn 3 năm kể từ ngày có hiệu lực thi hành.

Trường hợp sau thời điểm hết hiệu lực nhưng thời gian tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để khắc phục hậu quả vẫn còn thì tiếp tục thực hiện cho đến khi hết thời hạn tạm hoãn, nhưng không quá 2 năm.

Đọc bản gốc tại đây