Nhiều thủ tục về chế độ tử tuất, lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội được sửa đổi

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 2270/QĐ-BTC, công bố 25 thủ tục hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội (BHXH), gồm 5 thủ tục mới, 15 thủ tục sửa đổi, bổ sung và 5 thủ tục bãi bỏ.

Ban hành mới 5 thủ tục, sửa đổi 15 thủ tục

Theo Quyết định số 2270/QĐ-BTC, 5 thủ tục hành chính mới gồm: Giải quyết chế độ đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; chi trả hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề; chi trả kinh phí hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm; chi trả trợ cấp thất nghiệp; giám định chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT.

Trong đó, thủ tục giải quyết chế độ đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được ban hành theo quy định mới của Luật BHXH; thủ tục giám định chi phí khám chữa bệnh BHYT thực hiện theo Luật BHYT. Ba thủ tục còn lại được thực hiện theo Luật Việc làm.

Quyết định đồng thời sửa đổi, bổ sung 15 thủ tục hành chính, bao quát nhiều chế độ BHXH, BHYT gắn trực tiếp với quyền lợi của người dân.

Trong lĩnh vực BHXH, các thủ tục được cập nhật liên quan đến giải quyết chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức, phục hồi sức khỏe; tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp lần đầu, tái phát hoặc tiếp tục bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; giải quyết lương hưu, trợ cấp hằng tháng đối với cán bộ xã; BHXH một lần và trợ cấp một lần đối với người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng ra nước ngoài định cư.

Các thủ tục về giải quyết hưởng chế độ tử tuất và truy lĩnh lương hưu, trợ cấp BHXH, BHTN của người hưởng đã chết nhưng còn chế độ chưa nhận; điều chỉnh, tạm dừng, chấm dứt hoặc tiếp tục hưởng BHXH; thay đổi hình thức, nơi nhận lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng cùng một số chính sách trợ cấp đặc thù cũng được sửa đổi, bổ sung.

Trong lĩnh vực BHYT, 3 thủ tục được cập nhật gồm: Ký hợp đồng khám bệnh, chữa bệnh BHYT; thanh toán chi phí khám chữa bệnh giữa cơ quan BHXH và cơ sở khám chữa bệnh; thanh toán trực tiếp chi phí khám chữa bệnh giữa cơ quan BHXH và người tham gia BHYT.

Đáng chú ý, Biểu mẫu 14-HSB kèm theo Quyết định bổ sung hướng dẫn về chế độ thai sản khi sinh con thứ hai theo khoản 1 Điều 2 Nghị định số 168/NĐ-CP ngày 15.5.2026 của Chính phủ.

Nội dung này áp dụng đối với người lao động bảo lưu, đã thôi việc, phục viên, xuất ngũ trước thời điểm sinh con; trong đó có trường hợp sinh con từ ngày 1.7.2026 trở đi trong thời gian đang đóng BHXH nhưng sau đó đã thôi việc tại đơn vị và có nguyện vọng nộp hồ sơ hưởng chế độ tại cơ quan BHXH; đồng thời áp dụng đối với người lao động không còn người sử dụng lao động.

Bãi bỏ 5 thủ tục, sử dụng dữ liệu thay giấy tờ

Quyết định số 2270/QĐ-BTC bãi bỏ 5 thủ tục về: Người hưởng chuyển đổi giữa nhận chế độ BHXH bằng tiền mặt và tài khoản cá nhân hoặc thay đổi thông tin cá nhân; ủy quyền lĩnh thay chế độ BHXH, trợ cấp thất nghiệp; truy lĩnh lương hưu, trợ cấp BHXH của người hưởng đã chết nhưng còn chế độ chưa nhận; giải quyết hưởng tiếp lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng trong một số trường hợp; giải quyết trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Việc bãi bỏ các thủ tục trên không có nghĩa người dân mất quyền thực hiện những nội dung liên quan. Chẳng hạn, cá nhân, tổ chức vẫn có thể ủy quyền thực hiện thủ tục hành chính khi có yêu cầu và có văn bản ủy quyền theo quy định của pháp luật.

Một điểm đáng chú ý khác là việc thay thế thành phần hồ sơ bằng dữ liệu do BHXH Việt Nam quản lý, cung cấp và tích hợp tại Trung tâm dữ liệu Quốc gia hoặc dữ liệu được các bộ, ngành, UBND tỉnh, thành phố chia sẻ. Dữ liệu khai thác từ kho dữ liệu BHXH gồm các trường thông tin thuộc sổ BHXH, thẻ BHYT.

Nhiều giấy tờ cũng đã được liên thông, chia sẻ dữ liệu như giấy ra viện, tóm tắt hồ sơ bệnh án, giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH, giấy báo tử đối với trường hợp người bệnh điều trị nội trú tử vong tại cơ sở khám chữa bệnh, giấy xác nhận nghỉ dưỡng thai, hồ sơ thể hiện thông tin con chết hoặc thai chết, biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động và một số giấy tờ liên quan đến quá trình điều trị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Việc sử dụng dữ liệu giúp giảm yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin, giấy tờ đã có trong các cơ sở dữ liệu được kết nối, chia sẻ; đồng thời thúc đẩy tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông và chuyển đổi số trong thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BHTN.

Quyết định số 2270/QĐ-BTC có hiệu lực từ ngày ký. Giám đốc BHXH Việt Nam được giao chủ trì, chịu trách nhiệm triển khai thi hành.

Đọc bản gốc tại đây