Cân nhắc không sử dụng khái niệm chung cư có thời hạn

Ngày 21.8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023.

Liên quan đến khái niệm “chung cư có thời hạn” tại dự thảo luật, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn ĐBQH Vĩnh Long) đề nghị ban soạn thảo cân nhắc không sử dụng khái niệm này.

Lý giải đề nghị trên, đại biểu Bình nói rằng, chính cơ quan thẩm tra đã chỉ ra rằng sau khi giải thích thuật ngữ “chung cư có thời hạn”, các quy định tiếp theo của dự thảo lại chủ yếu sử dụng khái niệm "thời hạn sử dụng nhà chung cư", đồng thời xử lý việc cải tạo, xây dựng lại.

“Đây không chỉ là câu chuyện về thuật ngữ mà đối với phần lớn người dân căn hộ chung cư là một trong những tài sản lớn nhất được hình thành từ thu nhập tích lũy trong nhiều năm.

Nếu luật sử dụng cụm từ "chung cư có thời hạn" mà không giải thích thật rõ hậu quả pháp lý thì rất dễ tạo ra tâm lý rằng khi hết niên hạn công trình, quyền sở hữu của người dân cũng chấm dứt” - đại biểu đoàn Vĩnh Long nhấn mạnh.

Vị đại biểu này đề nghị cần phân biệt rõ hai vấn đề hoàn toàn khác nhau. Một là, thời hạn an toàn của công trình. Theo đó, khi công trình không còn bảo đảm an toàn thì Nhà nước phải kiểm định, di dời và phá dỡ. Đây là yêu cầu không thể thỏa hiệp.

Thứ hai là, quyền tài sản của chủ sở hữu. Việc một tòa nhà không còn đủ điều kiện tồn tại về mặt kỹ thuật không thể đồng nghĩa với việc quyền tài sản hợp pháp của người đã bỏ tiền mua căn hộ tự động trở về bằng không.

“Ngay tại Nghị quyết số 21 của Trung ương cũng đặt vấn đề thời hạn sử dụng chung cư gắn liền với niên hạn công trình nhưng đồng thời yêu cầu bảo đảm quyền tài sản của chủ sở hữu.

Vì vậy, tôi đề nghị bỏ khoản 13 Điều 2 về chung cư có thời hạn, thống nhất sử dụng khái niệm thời hạn sử dụng nhà chung cư” - đại biểu Thạch Phước Bình nói thêm.

Ngoài ra, cần bổ sung một nguyên tắc có tính bảo đảm việc nhà chung cư hết thời hạn sử dụng hoặc phải phá dỡ do không còn bảo đảm an toàn không làm chấm dứt các quyền tài sản hợp pháp của chủ sở hữu.

Còn đối với Điều 91 về xây dựng lại nhà chung cư, dự thảo đã đặt ra nghĩa vụ chủ sở hữu đóng góp kinh phí xây dựng lại. Vị đại biểu này nói rằng, luật phải làm rõ hơn mức đóng góp được xác định như thế nào, đóng một lần hay theo tiến độ, tỷ lệ đồng thuận là bao nhiêu.

Người không có khả năng tài chính để đóng góp thì quyền lợi của họ được giải quyết ra sao.

Theo đại biểu Bình, không thể để một người cao tuổi, một gia đình thu nhập thấp đã sở hữu hợp pháp căn hộ nhưng khi chung cư phải xây dựng lại đứng trước lựa chọn hoặc phải có ngay một khoản tiền rất lớn để đóng góp, hoặc mất khả năng tiếp tục có chỗ ở tại dự án.

“Chúng ta phải có cơ chế đủ mạnh để phá dỡ một tòa nhà nguy hiểm, nhưng không thể để cùng với việc phá dỡ tòa nhà thì quyền tài sản hợp pháp của người dân cũng bị phá dỡ theo” - đại biểu đoàn Vĩnh Long nói thêm.

Đọc bản gốc tại đây