Phân quyền thực chất phải đi cùng nguồn lực

Giao quyền phải trao cả năng lực thực thi

Triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu về một cuộc “cách mạng thể chế” đang được cụ thể hóa bằng những bước đi mạnh mẽ trong phân cấp, phân quyền.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp ngày 1.7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và kiểm soát quyền lực. Phân cấp không phải là chuyển gánh nặng xuống cấp dưới mà là chuyển thẩm quyền, nguồn lực, dữ liệu, công cụ thực thi và trách nhiệm một cách rõ ràng, minh bạch, có kiểm soát.

Kết luận số 76-KL/TW Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực. Kiên quyết chấm dứt tình trạng giao nhiệm vụ nhưng không bảo đảm điều kiện thực hiện. Thẩm quyền được giao phải gắn chặt với trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm soát quyền lực.

Đồng thời hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật và bộ tiêu chí đo lường kết quả thực thi; chuyển mạnh từ quản lý bằng mệnh lệnh hành chính sang quản trị phát triển, quản trị bằng mục tiêu, dữ liệu, sản phẩm đầu ra và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Hiệu quả được nhìn từ những con số

Tại TPHCM, cùng với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, địa phương đang đặt trọng tâm vào nâng năng lực thực thi của chính quyền cơ sở. Khi thêm nhiệm vụ, thẩm quyền được giao, yêu cầu về tổ chức bộ máy, nhân lực và khả năng xử lý công việc tại cấp xã cũng cao hơn.

Hiện, TPHCM đã có 900 nhiệm vụ giao cho các sở, ngành và 108 nhiệm vụ giao cho cấp xã trên nhiều lĩnh vực. Nhiều hồ sơ, thủ tục hành chính (TTHC) được giải quyết ngay tại cơ sở, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian xử lý; đồng thời nâng trách nhiệm của người đứng đầu và đội ngũ cán bộ, công chức trong thực thi công vụ.

Tại Hà Nội, thành phố đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền theo phương châm “cấp nào gần dân, sát dân, giải quyết hiệu quả nhất thì giao cấp đó thực hiện”. Hà Nội đang triển khai 661 TTHC được ủy quyền từ thành phố và các sở, ngành xuống cơ sở, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp giải quyết công việc ngay tại địa phương. Kết quả cho thấy hiệu quả giải quyết TTHC được nâng lên rõ rệt. Thời gian giải quyết công việc được rút ngắn từ 3 đến 5 ngày; tỉ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt 95,77%.

Hiệu quả của quá trình cải cách còn được thể hiện ở chi phí tuân thủ. Việc rà soát, tái cấu trúc TTHC đã góp phần đưa chi phí tuân thủ từ khoảng 671 tỉ đồng xuống còn 263 tỉ đồng, tương ứng mức tiết giảm khoảng 408 tỉ đồng. Thành phố ước tính nếu duy trì kết quả này, chi phí xã hội có thể tiếp tục được tiết giảm khoảng 1.652 tỉ đồng mỗi năm.

Đặc biệt, việc ủy quyền nhiều TTHC trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, đầu tư và đăng ký kinh doanh đã góp phần rút ngắn quy trình xử lý, giảm chi phí tuân thủ, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao mức độ hài lòng của người dân.

Để phân quyền thực chất giữa Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh - Trưởng khoa Nhà nước và Pháp luật (Học viện Hành chính và Quản trị công) - cho rằng, 4 nhóm nguồn lực cần được chuyển giao đồng bộ gồm con người, tài chính, dữ liệu và công cụ thực thi. Việc phân bổ biên chế và ngân sách cũng không nên thực hiện theo kiểu bình quân mà cần căn cứ vào dân số, khối lượng và mức độ phức tạp của công việc. Bên cạnh nguồn lực vật chất, cần xác định rõ phạm vi địa phương được tự chủ, tự quyết và tự chịu trách nhiệm.

Đọc bản gốc tại đây