Người lính quân hàm xanh hơn 20 năm gieo chữ nơi biên cương

“Bàn tay chỉ quen cầm súng giờ cầm phấn uốn nắn cho từng học viên. Tôi gặp nhiều khó khăn” - Thiếu tá Lò Văn Thoại - nhân viên Đội Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Mường Lèo, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La - chia sẻ tại Hội nghị biểu dương các mô hình học tập giai đoạn 2021-2026.

Đi tìm người học giữa những bản xa

Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La quản lý, bảo vệ hơn 274km đường biên giới, phụ trách 13 xã biên giới. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông đi lại khó khăn, đời sống của một bộ phận đồng bào còn nhiều thiếu thốn.

Trong những lần công tác xuống bản, anh Thoại nhận ra muốn bà con thay đổi cuộc sống, trước hết phải biết chữ. Năm 2003, lớp xóa mù chữ đầu tiên anh tham gia giảng dạy được mở. Hơn 20 năm sau, hành trình ấy vẫn chưa dừng lại.

Đầu năm 2022, trong một lần đến bản Pá Khoang, xã Mường Và, huyện Sốp Cộp cũ, anh thấy tình trạng mù chữ, tái mù chữ, tảo hôn còn phổ biến. Anh trăn trở làm sao để bà con biết đọc, biết viết tên mình, biết đọc báo, biết áp dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất.

Anh báo cáo cấp ủy, ban quản lý bản, rà soát người mù chữ, tái mù chữ, đồng thời tham mưu đơn vị phối hợp với ngành giáo dục và Hội Khuyến học huyện Sốp Cộp trước đây mở lớp.

Đưa được người học đến lớp không dễ. Nhiều học viên là lao động chính, ban ngày phải lên nương nên lớp mở vào buổi tối. Những buổi đầu chỉ có 7-8 người. Sau nhiều lần vận động, số học viên tăng lên 24, tuổi từ 14 đến 45.

Nhiều người đã lâu không cầm bút, độ tuổi lại chênh lệch. Có lúc anh Thoại phải cầm tay học viên, uốn từng nét chữ “e”, “a”, rồi kiên nhẫn dạy ghép chữ, ghép vần. “Thời tiết khắc nghiệt, độ tuổi học viên chênh lệch nhau, đường đi lại khó khăn, có khi phải đi bộ lên các bản” - anh kể.

Hạnh phúc từ một cuộc gọi

Sau hơn 5 tháng học, những học viên từng không biết con chữ, con số đã có thể tự đọc, viết, lưu tên người thân trong điện thoại. Biết chữ còn giúp họ quan tâm hơn đến việc học của con, chăm sóc sức khỏe, học cách chăn nuôi, làm kinh tế và tự tin khi giao tiếp. “Điều hạnh phúc nhất là bây giờ các em, học viên của mình ra chợ, đi đâu cũng biết sử dụng điện thoại, biết gọi điện, nhắn tin” - anh Thoại nói.

Có lúc học viên gọi: “Thầy ơi, thầy có nhà không, chúng em vào chơi”. Nếu anh đi công tác, họ lại hẹn dịp khác, khi anh ở nhà, những học trò cũ vẫn ghé thăm.

Giai đoạn 2021-2025, Thiếu tá Lò Văn Thoại trực tiếp giảng dạy 12 lớp xóa mù chữ với 300 học viên. Ngoài giờ lên lớp, anh còn đến từng gia đình tuyên truyền, vận động, hướng dẫn bà con áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chăm lo vệ sinh làng bản, từng bước thay đổi tập quán du canh du cư, làm ăn tự phát.

Với anh, bảo vệ biên giới không chỉ bằng ý chí, nghị lực và trách nhiệm người chiến sĩ, mà còn bằng việc xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, trong đó nâng cao dân trí là nhiệm vụ lâu dài.

Và phần thưởng đặc biệt nhất của người lính ấy có lẽ không nằm ở những con số. Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, anh Thoại nói: “Người dân gọi tôi là: Thầy giáo quân hàm xanh”. Một cách gọi mộc mạc, nhưng đủ gói trong đó hơn 20 năm bám bản, bám dân, gieo từng con chữ nơi biên cương.

Xem bản gốc tại đây