Nhà báo đưa sóng truyền hình ra biên cương

"Rẽ sóng" phút 89

Đã qua tuổi 74, sức khỏe hao mòn do di chứng chiến tranh, nhưng vừa nghe nhắc đến Trung tâm phát sóng Hòn Me (Trung tâm), nhà báo Nguyễn Thanh Hà - nguyên Giám đốc Đài PTTH Kiên Giang (1989-2013), như trẻ lại. Ông cười sảng khoái: “Đó là kỷ niệm đẹp và quyết liệt nhất trong đời làm báo của tôi”.

Khoảng năm 2001, Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp với tỉnh Kiên Giang dự kiến xây dựng trung tâm tại nội ô Rạch Giá. Phương án thuận tiện thi công, vận hành nhưng bán kính phủ sóng hạn chế. Khi được lãnh đạo tỉnh tham khảo ý kiến, ông Hà kiên trì đề xuất thay đổi: Đưa lên đỉnh Hòn Me.

Đây là quyết định mạo hiểm. Công trình cách trung tâm hơn 30km, nằm trên đỉnh núi cao, kéo theo nhiều khó khăn về thi công, vận hành và kinh phí. Thế nhưng, sau khi nghe ông Hà phân tích, lãnh đạo tỉnh chấp thuận. “Tôi nhấn mạnh việc tận dụng độ cao tự nhiên hơn 200m của Hòn Me để đưa sóng truyền hình vươn xa ra vùng biên giới, biển đảo tiền tiêu. Quan trọng hơn là làm chủ không gian truyền thông, ngăn chặn thông tin xuyên tạc, xấu độc dọc biên giới”, ông Hà nhớ lại.

Đánh thức ký ức về căn cứ Hòn Me

Tháng 8.2002, Trung tâm chính thức khởi công trên đỉnh Hòn Me. Công trình cũng đánh thức trong ông Hà ký ức về căn cứ Hòn Me những năm chiến tranh. Khi ấy, với tư cách phóng viên Thông tấn xã Giải phóng Tây Nam Bộ, ông từng trực tiếp bám trụ tại chiến trường huyền thoại này. Chứng kiến bom đạn cày xới và sự hy sinh của đồng chí, đồng đội, ông luôn trăn trở phải làm điều gì đó để những hy sinh ấy không bị vùi lấp theo thời gian.

Sự xuất hiện của Trung tâm trở thành cơ hội để ông thực hiện tâm nguyện. Song song với việc hỗ trợ xây dựng công trình, ông Hà dồn tâm sức xây dựng khu trưng bày hiện vật chiến tranh. Ngày 16.10.2004, khánh thành Trung tâm, cũng là lúc Khu bảo tàng hiện vật chiến tranh Hòn Me hoàn thành. ThS Đoàn Hồng Phúc - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo tỉnh An Giang, cho rằng có thể xem là một “ngày song hỷ” của báo chí bên bờ biển Tây: "Người dân vùng biên giới, hải đảo được xem truyền hình quốc gia rõ nét hơn, còn thế hệ trẻ có cơ hội mắt thấy, tay chạm vào những hiện vật chiến tranh để hiểu và yêu quý hơn giá trị của hòa bình".

“Ít bột” vẫn gột nên hồ

Theo chân ông Hà thăm khu bảo tàng. Dù chỉ hơn 100 hiện vật còn lại từ chiến tranh hiện lên giữa không gian núi rừng Hòn Me, nhưng đủ để tái hiện nhiều lát cắt của chiến trường ác liệt, từ máy bay, trực thăng UH, pháo cao xạ, đại bác 105mm, xe tăng M48 đến các loại súng bộ binh của ta và địch. “Những năm tháng tác nghiệp trong chiến tranh giúp tôi có được hiểu biết cơ bản để lựa chọn hiện vật tiêu biểu” - ông Hà nói. Mỗi hiện vật đều được ông cấp “Thẻ căn cước”, ghi chú nguồn gốc, công năng và đơn vị hỗ trợ.

Không chỉ sưu tầm vũ khí, phương tiện chiến tranh, ông còn tìm kiếm từng bức ảnh chiến trường. Có nhiều trường hợp, mất hàng tháng xác minh để chú thích đúng tên, quê quán nhân vật. Như trường hợp nữ chiến sĩ Hồng, quê Sóc Trăng. Từ một bức ảnh cũ không rõ nhân thân, ông phát thông báo trên Đài PTTH Kiên Giang. Khi tìm được nhân vật, ông phóng ảnh lớn, mang quà xuống tận nhà trao tặng. Không gian lịch sử này càng thêm ý nghĩa và có chiều sâu khi ông Hà phối hợp cùng các đơn vị chức năng tổ chức trồng cây bàng trái vuông, dựng bia chủ quyền Trường Sa và xây dựng Nhà Tưởng niệm 2 nhà sư liệt sĩ Thích Trí Thiền, Thích Thiện Ân của chùa Tam Bảo - Rạch Giá. Đây là hai trụ cột của Tạp chí Tiến Hóa (1938 - 1941) - cơ quan ngôn luận của Hội Phật học Kiêm Tế tỉnh Rạch Giá, hoạt động sôi nổi trong phong trào chấn hưng Phật giáo ở Nam Kỳ.

Sự chỉn chu đó đã biến Hòn Me trở thành một “địa chỉ đỏ”, có năm đón gần 100.000 lượt khách. Nhưng điều khiến đồng nghiệp nể phục là ông làm được tất cả trong điều kiện "ít bột vẫn gột nên hồ".

Một lần công tác tại Thổ Châu, thấy khẩu pháo 105mm của địch bỏ lại sau 30.4.1975 nằm phủ bụi. Ông trổ tài ngoại giao, lãnh đạo Hải quân Vùng 5 hỗ trợ tàu đưa pháo vào đất liền, điều xe kéo lên Hòn Me vì cảm phục nhiệt huyết của vị giám đốc. Kỳ công nhất là đưa chiếc xe tăng M48 nặng 46,7 tấn lên núi trong tình trạng máy bị hỏng. Khi mọi phương án cẩu kéo đều bế tắc, lãnh đạo đơn vị đi công tác về, cảm động trước tâm huyết của ông Hà nên quyết định cho mượn một bộ máy còn hoạt động tốt để lắp tạm vào xe. Sau khi lên đến đỉnh Hòn Me, bộ máy được tháo trả lại.

Khi được hỏi điều gì giúp ông vượt qua những trở lực ấy, đôi mắt ông Hà rực sáng: “Ý chí của người Đảng viên!”. Ngày 20.7.1970, khi mới 17 tuổi 9 tháng, ông được kết nạp Đảng. Ngay sau lễ tuyên thệ, ông xung phong theo bộ đội chủ lực vào chiến trường khi biết sắp có trận đánh lớn. Tinh thần xung phong vào “điểm nóng” ấy theo ông suốt hơn nửa thế kỷ: từ một nhà báo giữa mưa bom bão đạn đến người lãnh đạo quyết định “rẽ sóng” đưa sóng truyền hình quốc gia vươn tới biên cương và dấn thân dựng lại ký ức chiến trường huyền thoại.

Xem bản gốc tại đây