Giảm giờ làm còn 40 - 44 giờ/tuần không đồng nghĩa giảm lợi nhuận của doanh nghiệp

Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới và Luật Hoạt động Chữ thập đỏ do Bộ Nội vụ xây dựng, Sở Nội vụ tỉnh Sơn La đề nghị nghiên cứu sửa đổi quy định về lộ trình giảm thời giờ làm việc bình thường của người lao động khu vực tư nhân xuống còn 40 - 44 giờ/tuần, thống nhất với khu vực công.

Trao đổi với Lao Động, TS Nhạc Phan Linh - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Mặt trận, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - cho rằng, việc giảm thời giờ làm việc giúp người lao động có thêm thời gian tái tạo sức khỏe, chăm sóc gia đình, giảm căng thẳng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng suất lao động.

Theo TS Nhạc Phan Linh, khi thời giờ làm việc tiêu chuẩn giảm xuống, cả người lao động và doanh nghiệp đều cần thay đổi theo hướng tích cực.

Người lao động cần làm việc chuyên cần, tập trung, hiệu quả và nâng cao năng suất. Trong khi đó, doanh nghiệp cần đầu tư vào khoa học, công nghệ, tự động hóa và cải tiến quy trình sản xuất, thay vì tiếp tục dựa vào lợi thế lao động giá rẻ với máy móc, công nghệ đơn giản.

Tuy nhiên, trên thực tế, không ít doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực gia công và các ngành thâm dụng lao động, chưa có nhiều động lực đổi mới công nghệ, bởi việc kéo dài thời gian làm thêm vẫn là giải pháp dễ thực hiện và ít tốn kém hơn so với đầu tư máy móc, kỹ thuật.

"Mục tiêu của Việt Nam không nên là tăng giờ làm thêm, mà là nâng cao thu nhập từ thời giờ làm việc chính thức. Hiện nay, với thu nhập khoảng 8 - 10 triệu đồng/tháng, nhiều công nhân chỉ tạm đủ chi tiêu cho các nhu cầu sinh hoạt cơ bản, chưa có tích lũy để dự phòng khi ốm đau, bệnh tật" - ông chia sẻ.

Vì vậy, cần tiếp tục điều chỉnh lương tối thiểu, nâng mặt bằng lương cơ bản tại các doanh nghiệp và từng bước đưa các khoản hỗ trợ như xăng xe, liên lạc, chăm sóc con cái đang được nhiều doanh nghiệp chi trả vào tiền lương chính thức.

Theo ông, tiền lương từ thời giờ làm việc bình thường phải bảo đảm mức sống cơ bản của người lao động, chiếm tối thiểu 75 - 80% cơ cấu thu nhập. Làm thêm giờ chỉ nên là phần thu nhập tăng thêm khi cả người lao động và người sử dụng lao động có nhu cầu, cùng hướng tới việc tăng thêm thu nhập và lợi nhuận.

"Chúng ta cần định kỳ tăng lương tối thiểu vùng, tăng lương cơ bản, hướng tới mục tiêu đạt mức lương đủ sống trong khoảng 5 - 10 năm tới" - TS Nhạc Phan Linh đề xuất.

Để quá trình giảm giờ làm không tạo áp lực quá lớn đối với doanh nghiệp, TS Nhạc Phan Linh kiến nghị Nhà nước có các chính sách hỗ trợ như ưu đãi thuế, hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp đầu tư vào khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI). Đồng thời, cần tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo nhằm xây dựng nguồn lao động có kỹ năng, tay nghề.

"Giảm giờ làm không đồng nghĩa với giảm lợi nhuận của doanh nghiệp. Ngược lại, đây có thể trở thành động lực thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao năng suất, cải thiện điều kiện làm việc và tăng sức cạnh tranh. Đây cũng là con đường để Việt Nam nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thay vì tiếp tục dựa vào mô hình tăng trưởng dựa trên lao động giá rẻ" - TS Nhạc Phan Linh khẳng định.

Xem bản gốc tại đây